Uit een nieuw rapport van ‘The Russian LGBT Network’ blijkt dat op dit ogenblik nog minstens 200 Tsjetsjeense holebi’s in eigen land worden vastgehouden en gemarteld. ‘Het Kremlin en Kadyrov mogen zeggen wat ze willen: het folteren gaat achter de schermen volop door.’

‘In Tsjetsjenië leven geen homo’s. En als ze hier toch zouden leven, dan zal hun familie hen wel wegsturen naar een plek waarvan ze nooit meer kunnen terugkeren.’ Voor de Tsjetsjeense leider Ramzan Kadyrov was het tijdens een interview begin april dit jaar duidelijk: in zijn dictatoriale staat bestaan holebi’s niet. Dat hij in datzelfde interview ook nog vermeldde dat ze ‘die duivels zouden moeten verbannen naar Canada’, viel nergens in goede aarde.

‘Sla die flikker niet in shock want dan voelt hij geen pijn meer’
Foto: IMAGEGLOBE

Maar het Kremlin, dat op Kadyrov rekent om Tsjetsjenië Russisch gezind te houden, bedekte de homofobe uitspraken met de mantel der liefde. ‘De woorden van Kadyrov zijn duidelijk uit de context gerukt’, klonk het bij woordvoerder Dmitri Peskov.

De aanleiding van de lastige vragen die Kadyrov voorgeschoteld kreeg, was de berichtgeving van de onafhankelijke Russische krant, Novaja Gazeta, die in april met een heel dossier kwam van het massaal arresteren en folteren van holebi’s in Tsjetsjenië. De krant verzamelde getuigenissen over concentratiekampen in de Noord-Kaukasus, waar de bewakers specifiek opgeleid zouden worden om holebi’s te ‘zuiveren of te vermoorden’.

The Russian LGBT Network vond 33 holebi’s die gefolterd werden in een van de kampen en die wilden getuigen over hun ervaringen en goot de bevindingen in een onthutsend rapport.

Hoe je de holebi in de hooiberg vindt in een oerconservatieve samenleving zoals Tsjetsjenië? Meerdere getuigenissen wijzen erop dat het ‘opsporingssysteem’ van de Tsjetsjeense militaire diensten bijzonder primitief is opgezet. Zo worden telefoons van buurvrouwen die ongerust zijn dat ‘hun buurman te veel mannelijke vrienden op bezoek krijgt ’s avonds laat’ ook serieus genomen. Een truc om zelf holebi’s op te sporen is het versturen van nepuitnodigingen voor een date. De man of vrouw die hierop reageert en ook effectief komt opdagen, mag zich verwachten aan een rammeling.

‘De man die ik kende van de chat kwam naar mijn werkplek en vroeg me om in te stappen in zijn auto. Hij vroeg me plots of ik niet beschaamd was en gaf me een vuistslag recht in het gezicht. Ik wilde vluchten, maar hij had een pistool en schreeuwde dat hij zou schieten als ik bewoog.’

‘Toen ik ’s avonds met mijn vriend wilde gaan wandelen, merkte ik plots dat er een auto met getinte ruiten aan de kant van de weg stond geparkeerd. Ik was er heilig van overtuigd dat de verhalen over homo’s arresteren lariekoek waren, dus lette verder niet op toen we de auto passeerden. Toen stapten enkele fors gebouwde mannen uit en dwongen ons om in te stappen. Ze voerden ons naar een van de kampen.’

Eens de ontvoerde holebi’s arriveerden in de kampen, werden ze gedwongen om bekentenissen af te leggen en werden zowel verbaal als fysiek mishandeld. Een van de vaste procedures in het folterproces bestaat eruit om beurtelings elektrische schokken en klappen met metalen voorwerpen te geven. Tijdens de ondervraging wordt er ook regelmatig gedreigd met het informeren van de familieleden, die vaak niet op de hoogte zijn van de geaardheid van de gevangenen.

‘Ze zeiden vlakaf tegen ons: “We hebben jullie naar hier gebracht omdat jullie flikkers zijn. Jullie zijn een schande voor ons volk, jullie zouden niet mogen bestaan. We zullen jullie allemaal te pakken krijgen.”

‘Ze duwden me op de grond en sloegen me. Mijn borstkas bewerkten ze met hun voeten, mijn gezicht met hun vuisten. Ik kreeg stroomstoten. Toen zei een van hen plots: “Sla die flikker niet in shock want dan voelt hij geen pijn meer. We willen dat hij alles voelt.”’

‘Ze vroegen me om de namen van andere holebi’s te geven en zeiden dat ze me zouden vermoorden als ik niet meewerkte.’

In het rapport stellen verschillende getuigen dat het systeem om weer uit de kampen te geraken even subjectief is als de manier waarop de arrestaties gebeuren. Sommige gevangenen zouden na enige tijd vrijgelaten zijn omdat de militairen de indruk hadden dat ze hun lesje wel geleerd hadden, anderen die geen berouw toonden, werden, volgens de getuigen, na enige tijd naar hun cel gebracht en kregen geen eten meer.

Een van de getuigen beschrijft hoe een holebi pas werd vrijgelaten nadat de bewakers er zeker van waren dat hij de tocht naar huis niet zou overleven.

‘Een jongeman die ze in maart hebben ontvoerd, mocht pas naar huis toen zijn vader en oom hem kwamen bezoeken en aan de militairen beloofden dat ze hem zelf wel zouden straffen. De man mocht vertrekken, werd naar het bos gebracht en daar zonder begrafenis begraven.’

Holebi’s proberen naar Rusland te brengen, blijkt een bijna onmogelijke zaak. Al meer dan een half jaar zet de The Russian LGTB Network intensief in op het opvangen van holebi’s, maar tot hiertoe konden slechts 64 onder hen in veiligheid worden gebracht. Met meer dan 280 andere holebi’s houdt de organisatie wel contact, maar zij geraken niet weg uit Tsjetsjenië omdat ze zogezegd in zaken rond drugs of diefstal worden vernoemd en in het land moeten blijven.

'De vervolging van holebi's in Tsjetsjenië gebeurt op een zeer primitieve manier', besluit het rapport. 'Desalniettemin worden deze primitieve wanpraktijken op zo'n grote schaal toegepast, dat de gezondheid en integriteit van elk niet-heteroseksueel individu in het gedrang komt. Dit kan een maatschappij verminken.'