Onlineverkoop splijt apothekersgilde
Foto: blg
De dorpsapotheken staan onder druk. Online- en offlineapothekers staan met getrokken messen tegenover elkaar. ‘Durven we op het internet te adverteren voor onze website, dienen onze collega’s een klacht tegen ons in.’

Nog nooit heb ik een verkeerde bereiding aan een patiënt afgeleverd. Het komt daarom heel hard aan dat er een procedure tegen mij loopt bij de Orde van Apothekers en ik geschorst dreig te worden. Alleen omdat er op Google een advertentie verschijnt voor mijn onlineapotheek als je naar een bepaald cosmeticamerk zoekt dat ook bij ons te koop is.’ Een andere apotheker vertelt dat ze effectief werd geschorst nadat ze op haar website een actie had opgezet voor een goed doel. Bij elke bestelling – uitgezonderd bestellingen van geneesmiddelen – werd een bedrag doorgestort naar dat goede doel.

De twee apothekers willen met hun naam niet in de krant. ‘Straks worden er nieuwe klachten ingediend omdat we in de krant publiciteit zouden maken voor onze website’, zeggen ze. Ze zijn niet de enige apothekers tegen wie klachten zijn ingediend omdat ze met hun reclame de ‘eer en waardigheid’ van het beroep in het gedrang zouden brengen. Niet zelden volgt op zulke klachten een schorsing. Dat betekent in de praktijk dat een apotheker tijdelijk niet in zijn eigen apotheek mag werken.

Het zijn telkens collega’s die de klachten indienen wegens reclame. Een tiental internetapothekers heeft er genoeg van. Ze verenigen zich in een eigen federatie om hun belangen te verdedigen en om op de regelgeving, ook rond de reclame, te wegen.

De leden van de nieuwe Federatie van de Belgische onlineapotheken (Febop) zijn apothekers die met hun website een groter publiek willen bereiken dan de patiënten die al in hun fysieke apotheek komen en die ze ook naar de website kunnen doorverwijzen. ‘Als je meer mensen wilt bereiken, is het nodig om online reclame te maken’, zegt Gianni De Gaspari, medewerker van onlineapotheek Viata en de Nederlandstalige woordvoerder van Febop. ‘Online kunnen apothekers een groter gamma van producten aanbieden en dus is een website een goede aanvulling van de fysieke apotheek.’

Vechten om te overleven

De websites zetten de ‘offline markt’, de wijk- en dorpsapotheken op wandelafstand, wel verder onder druk. Veel zaken vechten al voor hun overleven omdat er hier, in vergelijking met onze buurlanden, veel apotheken zijn per inwoner. Elke tien tot elf dagen sluit in ons land een apotheek.

‘Sommige apotheken willen met een website hun concurrentiepositie versterken en stellen zich op als commerciële retailers’, zegt Lieven Zwaenepoel, voorzitter van de Apothekersbond. ‘Dat is geen goede zaak, want apotheken maken deel uit van de gezondheidssector en daar gelden terecht andere regels voor reclame.’

Zwaenepoel heeft dan ook begrip voor de klachten die apothekers indienen bij de Orde over collega’s die reclame maken voor hun website. ‘Sommige onlineapotheken vinden ons protectionistisch. Wij vertegenwoordigen wel de meerderheid van de apothekers en die schaart zich achter ons standpunt.’

Volgens De Gaspari en de andere leden van Febop steekt de Apothekersbond de kop in het zand omdat er vandaag geen ontkomen is aan de groeiende onlineverkoop door apotheken. ‘Buitenlandse onlineapotheken zijn niet gebonden aan de code van de Belgische Orde der Apothekers. Ze ontsnappen dus aan de strenge regels rond reclame. Op die manier laten we de markt aan buitenlandse spelers over, terwijl er ook Belgische apotheken zijn die willen inspelen op de vraag van patiënten om online te bestellen.’

De Gaspari haalt een voorbeeld aan dat geen enkele Belgische apotheker onverschillig laat. Farma­line, een grote internetapotheek die vroeger gekoppeld was aan een Limburgse zaak, is vandaag in handen van een Nederlandse speler. Tot de overname mocht er geen reclame gemaakt worden voor de website, nu is er voor dezelfde website (nog altijd met hetzelfde Belgisch adres) reclame op tv. De Belgische Orde der Apothekers kan er niets tegen beginnen, aangezien het intussen officieel een Nederlandse internetapotheek betreft. ‘Dat is  toch ook niet de bedoeling?’, aldus De Gaspari.

De onlineapotheken zullen de komende jaren in elk geval aan belang winnen. Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) heeft met de sector afgesproken dat de regelgeving wordt aangepast, zodat patiënten ook geneesmiddelen op voorschrift online mogen bestellen (zie hiernaast). ‘Onlineverkoop is een realiteit, maar hij moet veilig gebeuren’, klinkt het op haar kabinet. ‘Je kunt vooruitgang niet tegenhouden. Als we dat wel zouden doen, laten we het veld over aan malafide spelers.’