Een op de vijf ziekenhuis­bedden moet verdwijnen

Omdat opnames korter zullen worden en vaker in dagziekenhuizen zullen gebeuren, zal de behoefte aan dure bedden tegen 2025 drastisch afnemen.

Er zijn te veel ziekenhuisbedden in ons land. Die staan in ziekenhuizen die als entiteiten op zichzelf staan en het hele gamma aanbieden, van materniteit tot gespecialiseerde kankerbehandelingen.

Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) kondigde eerder aan dat ze dat ziekenhuislandschap drastisch gaat hervormen. Dat stuurde een schokgolf door de sector. Vandaag komt het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) met een rapport dat enkele krijtlijnen uitzet.

Volgens de prognoses van het KCE kunnen we het tegen 2025 met 9.308 of een vijfde van de erkende bedden minder doen dan vandaag. Nu al is er een overcapaciteit van zevenduizend bedden, vooral op afdelingen inwendige geneeskunde, heelkunde, pediatrie en materniteit. De afdelingen geriatrie en revalidatie kampen dan weer met krapte.

De trend die zich aftekent, is dubbel: door de vergrijzing en de bevolkingsgroei zou het aantal klassieke ziekenhuisverblijven met 12 procent toenemen. Maar omdat opnames korter worden en vaker in dag­ziekenhuizen gebeuren, zal de behoefte aan dure bedden tegen 2025 drastisch afnemen.

Die overtollige bedden moeten we niet allemaal wegsnoeien, zegt Carine Van de Voorde van het KCE. ‘Vanaf 2030 neemt de vergrijzing volgens alle voorspellingen een vlucht. Het zou verstandig kunnen zijn een deel van dat surplus achter de hand te houden om die nood op te vangen.’

Er moet ook niet blindelings gesnoeid worden. Het KCE adviseert de middelen te verschuiven van onderbezette diensten naar geriatrie en revalidatie, en van klassieke opnames naar dagziekenhuizen.

In die laatste, waar patiënten terechtkunnen voor chemotherapie, inwendige onderzoeken of dagchirurgie, is het tekort bijzonder nijpend. Volgens de prognoses van het KCE zou het aantal dagopnames tegen 2025 met een derde toenemen.

Opmerkelijk is ook de kaalslag in de ­materniteiten die op stapel staat. We hebben te veel materniteiten in ons land, waarvan sommige zelfs niet elke dag een bevalling hebben. De gemiddelde bezettingsgraad is 50 procent, met uitzondering van Brussel, waar het aantal bedden vaak wel te krap is. Algemeen zijn er in ons land volgens het KCE zeshonderd bedden te veel, of een vijfde van het huidige aanbod. Die moeten eruit.

Door overal wat te snoeien in de bedden los je het probleem niet op, zegt Van de Voorde. ‘Het is onvermijdelijk dat een hoop kleinere materniteiten moet sluiten.’ De huidige norm van vierhonderd bevallingen per jaar moet omhoog, stelt het KCE, dat de Belgische situatie vergeleek met die in de buurlanden.

In het strengste scenario, waarbij je de lat legt op zevenhonderd bevallingen per jaar, moeten 41 of ruim een derde van de 111 materniteiten sluiten. In het mildere scenario spreken we over 19 of 30 sluitingen. ‘Dit zijn slechts richtlijnen’, zegt Van de Voorde. ‘In de praktijk houd je rekening met toegankelijkheid. Om die reden kan het zijn dat een kleinere dienst in een afgelegen regio toch openblijft.’