Incontinentie: te vaak ingepakt en niet aangepakt
Foto: Photo News

Een op de tien Belgen, ouder dan dertig en thuiswonend, heeft last van urineverlies. Omdat niemand graag de vuile was buiten hangt, hebben misvattingen vrij spel. En die zijn deel van het probleem.

‘Op een bepaald moment heb ik beslist om er mijn leven niet meer voor on hold te zetten. Dus dan doe je je verhaal en kom je ermee naar buiten.’ Et voilà: Conny De Baets (54) heeft al achttien jaar last van incontinentie. Bij haar begon het na een operatie. ‘Ik krijg geen signaal meer als mijn blaas vol is, met alle gevolgen van dien wanneer dat zo is. In het begin vind je tientallen manieren om het te verbergen, maar omdat je het verstopt, zit je er alleen mee. En dat is bijzonder zwaar.’

‘Enkele mensen rond mij die hetzelfde probleem hebben, zie ik kleiner worden. Ze zijn beschaamd, verliezen hun eigenwaarde, stoppen met nieuwe kleren kopen of naar de kapper gaan. Voor je ’t weet, zit je in een isolement.’

Zelf was ze amper zesendertig toen het probleem rees. ‘Ik voelde me in een klap stokoud. Wat wil je, als je op een bepaald moment met een pak luiers in je handen staat? Mijn man reageerde gelukkig begripvol, net als mijn familie en vrienden. Ze hebben me over de schaamte heen geholpen en dat is ook de raad die ik iedereen wil geven: soms begint het met een druppel of een ongelukje, zonder dat je aan het woord “incontinentie” denkt. Maar net dan, als er nog geen schaamte is en je je afvraagt of dat wel normaal is, moet je naar je huisarts stappen en vragen of het ook écht normaal is. Is het toch een medisch probleem en ben je er vroeg bij, dan kun je het beter opvolgen en hopelijk verhelpen.’

Laag zelfbeeld

Het valt artsen al langer op: een op de tien Belgen die nog thuis woont en ouder is dan dertig, kampt met incontinentie. Maar driekwart van deze mensen zet de stap naar de huisarts en de uroloog niet, ook al zou zo’n bezoek voor velen het leven een pak comfortabeler maken.

De Liberale Mutualiteit Oost-Vlaanderen deed daarom een bevraging bij tweeduizend Vlamingen, in samenwerking met het UZ Gent. ‘Mensen vinden urineverlies een ­gênant probleem en praten er niet graag over’, zegt professor Karel Everaert, uroloog aan het UZ Gent. ‘De gevolgen zijn nochtans ingrijpend. Niet alleen op je dagelijks functioneren en op je sociaal leven, bij 62 procent van de patiënten is bekend dat het hun seksleven negatief beïnvloedt. Mensen houden er ook een laag zelfbeeld aan over en het is een financiële belasting omdat het vaak chronisch is.’

Er zijn verschillende vormen van incontinentie: als je een inspanning doet, bijvoorbeeld. Je springt, hoest, niest en ... prijs. Of door een overactieve blaas: plots knijpt je blaas samen, waardoor je niets meer kunt ophouden. Evengoed is incontinentie een gevolg van diabetes, parkinson of MS. Maar ook een bevalling is een risico.

Praat erover

Wie ‘incontinentie’ hoort, stopt het veelal spontaan in de categorie ‘ouderdomskwaal’. Fout, want ook jonge mensen hebben ermee te maken. ‘Die gedachte is hardnekkig’, zegt Everaert. Waar te weinig kennis is, krijgen misvattingen nu eenmaal vrij spel. ‘Van de kennisvragen in de enquête werd gemiddeld maar de helft correct beantwoord. Dat is weinig. Weinig mensen weten bijvoorbeeld dat er ook medicijnen voorhanden zijn om incontinentie te verhelpen.’ De Liberale Mutualiteit start daarom dit najaar met een bewustwordingscampgne, onder meer via een chatchessie met de dienst Urologie van het UZ Gent en het verspreiden van tips en een plaskalender.

Nog een misvatting: drie op de vijf mensen denkt dat urineverlies niet kan voorkomen worden. Everaert: ‘Je bekkenbodemspieren trainen is een vorm van actieve preventie. Maar even belangrijk zijn overgewicht voorkomen, niet roken, constipatie vermijden, net als neurologische ziekten zoals diabetes.’