'Sojamelk' voortaan verboden
Foto: rr
U mag het zelf gerust sojamelk noemen, maar producenten mogen dat niet meer op hun verpakking schrijven. Want dat is misleiding, bevestigt het Europees Hof van Justitie.

Mag een producent zijn sojadrankje melk noemen? Helemaal niet, vond een Duitse vereniging die zich inzet voor eerlijke concurrentie. Het schept immers verwarring bij de consument en is door Europa verboden. Natuurlijk wel, vond TofuTown, een Duitse producent van veggie­levensmiddelen. De consument begrijpt zelf wel dat sojamelk of tofu­boter een plantaardig product is.

Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft het juridisch getouwtrek beslecht: het mag niet. Benamingen als sojamelk, tofuboter of plantenkaas zijn dus uit den boze. Hetzelfde geldt voor andere zuivelbenamingen, zoals yoghurt en room. Daarmee bevestigt het Hof de gangbare interpretatie van de wet.

Maar heeft dat verbod wel zin? ‘Dit is compleet belachelijk’, zegt voedingsexpert en professor aan de Erasmushogeschool Patrick Mullie. ‘De melksector wil zijn monopolie niet delen met bijvoorbeeld soja­producten en probeert hopeloos te verdedigen dat ze uniek zijn.’

Ook Tobias Leenaert, oprichter van de vegetarische organisatie Eva, betreurt het verbod. ‘Dat de consument misleid wordt, is nonsens. De motivatie voor het verbod is natuurlijk commercieel. Terwijl een verwijzing naar zuivel de brug kleiner maakt om alternatieven te gebruiken. Dat zou de overheid moeten aanmoedigen.’

Theo Niewold, professor voeding en gezondheid aan de KU Leuven, ziet het helemaal anders. ‘Natuurlijk is zo’n verbod op sojamelk zinvol. Anders worden mensen voor de gek gehouden en wordt gesuggereerd dat het een equivalent is van melk. Wat niet zo is. Op die manier is het gevaarlijk. Denk maar aan de ouders die hun baby alternatieve melk gaven, terwijl het nauwelijks voedingswaarde bevat. Met de gekende tragische afloop.’

Niewold twijfelt er niet aan dat de zuivelsector mee geijverd heeft voor een verbod. ‘Allicht hebben ze zich niet als een willoos slachtoffer gedragen, maar dat is hun goed recht.’

Uitzonderingen

Als de consument echt voor de gek gehouden wordt, dan is het wel bijzonder dat de Europese wet wel kokosmelk, pindakaas en cacaoboter toelaat, terwijl die ook niet van melk gemaakt worden. De Europese wetgever vindt een aantal uitzonderingen kunnen, als ‘de precieze aard op grond van traditioneel gebruik duidelijk is’. Om het nog verwarrender te maken, verschilt die lijst ook nog eens per taal. Zo mag crème de riz wel, terwijl rice cream verboden is.

Voor de meeste producenten maakt het arrest van het Hof van Justitie weinig uit. ‘We gebruiken de benaming sojadrink, wat geen verwarring met melk mogelijk maakt’, klinkt het bij Alpro. ‘Wij staan voor plantaardige voeding en willen ons net onderscheiden van zuivelproducten.’