woensdag 14 juni 2017 - Binnenland
camera closecorrect Verwijs ds2 facebook gplus nextprevshare twitter video

Veel vrouwen komen tijdens een zwangerschap te veel bij en na afloop blijven er kilo’s plakken. Een team van gezondheidsonderzoekers wil hen motiveren om gezonde keuzes te maken .

Helft jonge moeders behoudt extra kilo’s

Van onze redactrice

Brussel Vrouwen die een kind krijgen beter begeleiden, zodat ze bij hun zwangerschap en bevalling geen complicaties hoeven door te maken: dat is het opzet van een groot onderzoeksprotocol dat de KU Leuven, de ­UAntwerpen en de Hogeschool UC Leuven-Limburg met de steun van het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek (FWO) opstarten. Het draagt de naam Inter-act. Kraamafdelingen in Leuven, Antwerpen en Limburg werken eraan mee.

Het team wil ruim 1.100 vrouwen die net bevallen zijn, aanmoedigen om een gezonde levensstijl aan te houden. Een coach zal hen daarbij helpen. De deelneemsters krijgen een weegschaal, een ‘wearable’ – een apparaatje dat hun fysieke activiteit volgt – en een app, waarop ze info krijgen over gezonde voeding, beweging en mentaal welbevinden en waarop ze ook hun eigen ervaringen kunnen bijhouden.

Niet elke vrouw mag evenveel bijkomen

‘Een gezonde levensstijl voor je zwanger wordt, is erg belangrijk’, zegt professor Roland Devlieger (KU Leuven). ‘Maar het is moeilijk om vrouwen voor hun eerste zwangerschap te bereiken. Daarom mikken we met dit project op een volgende.’

De gemiddelde BMI van vrouwen voor hun zwanger-schap is sinds 2009 onophoudelijk toegenomen. Hij bedraagt nu al meer dan 24,1 – vanaf 25 mag je van overgewicht spreken

Uit cijfers van het Studiecentrum voor Perinatale Epidemiologie (SPE), dat geboortegegevens in Vlaanderen bijhoudt, blijkt dat de gemiddelde BMI van vrouwen voor hun zwangerschap sinds 2009 onophoudelijk is toegenomen. Hij bedraagt nu al meer dan 24,1, terwijl je vanaf een BMI van 25 van overgewicht mag spreken.

Ook zijn er nogal wat vrouwen die tijdens hun zwangerschap te veel bijkomen: het betreft een kwart van de vrouwen met een normaal gewicht, en meer dan de helft van de vrouwen met overgewicht (zie grafiek).

‘Het is onvoldoende geweten dat niet iedere vrouw evenveel mag bijkomen tijdens de zwangerschap’, zegt Devlieger. ‘Veel hangt af van je eigen lichaams­gewicht. Te zwaar zijn én te veel bijkomen tijdens de zwangerschap zijn twee risicofactoren die leiden tot meer complicaties, die je maar beter kunt voorkomen. We hebben het dan over hoge bloeddruk, zwangerschapsdiabetes, de noodzaak om een keizersnede toe te passen en een te zware baby.’

Meer keizersnedes

Interessant is ook de vaststelling dat vrouwen in elke gewichtscategorie moeite hebben met afvallen na de bevalling: de helft slaagt er niet in na zes maanden hun vroegere gewicht weer te bereiken (zie grafiek). Het begeleidingsprogramma dat nu wordt opgestart, mikt dus niet alleen op vrouwen met overgewicht en obesitas, maar op alle pas bevallen vrouwen die te veel bijkwamen.

‘Op zich is het niet zo erg om niet elke kilo kwijt te spelen’, zegt professor Annick Bogaerts (KU Leuven en UAntwerpen). ‘Maar als er na elke zwangerschap enkele kilo’s blijven hangen, ga je trapsgewijs omhoog en kom je wel in de risicozone.’

Ook dat hebben ze vanuit de SPE-registratie becijferd: bij elke stijging van het BMI met 1 punt na de zwangerschap, stijgt de kans dat je een complicatie krijgt. Als je BMI tussen twee zwangerschappen met 3 punten is gestegen – ongeacht je startgewicht – heb je bijna tweemaal zoveel kans op zwangerschapsdiabetes en driemaal zoveel op hoge bloeddruk. Ook stijgt de kans dat je met een keizersnede moet bevallen naar 19 procent, terwijl dat voorheen maar 13 procent was.

Zoals vriendinnen

‘Ik droom al van een nieuw cadeaupakket voor vrouwen in het kraambed: een weegschaal, een meet­instrument, een app en een coach’ Roland Devlieger Professor KU Leuven

Het onderzoek en het begeleidingsprogramma dat net is gestart, benaderen dit heikele thema zo positief mogelijk. ‘Het laatste wat we willen, is nog negatieve boodschappen toevoegen aan het lijstje dat toekomstige moeders nu al voorgeschoteld krijgen’, zeggen Devlieger en Bogaerts.

‘Ze mogen niet roken, ze mogen niet drinken, ze mogen geen américain eten: dat is allemaal waar en waardevol. Maar het ontbreekt vandaag toch wat aan positieve stimulansen. Dat is wat wij willen doen: niet voortdurend “pas op” en “niet doen” zeggen. Motiveren om iets wél te doen: gezonde keuzes maken. Daarom geven we de vrouwen ook een coach. Die moet hen motiveren, zoals vriendinnen doen.’

Het hele onderzoeksproject zal drie tot vier jaar lopen. De eerste coaches, onder wie een aantal medewerksters van Kind en Gezin, waren deze week in opleiding.

Eigen rayons

Devliegers uiteindelijke doel: ‘Wetenschappelijk aantonen dat de volgende zwangerschappen en bevallingen van de deelneemsters gezonder verlopen als gevolg van deze aanpak. Als dat lukt, kan de overheid overwegen om de aanpak over Vlaanderen uit te rollen. Ik droom al van een nieuw cadeaupakket voor vrouwen in het kraambed: in plaats van die omstreden roze doos vol reclame kunnen we hen een weegschaal, een meetinstrument, een app en een coach geven.’

En waarom niet nog een stap verder gaan: ‘Supermarkten richten zich op eigenaren van huisdieren met volledige rayons vol dieren­voeding. Ik zie nergens rayons die zich richten op zwangere vrouwen en vrouwen die zwanger willen worden. Dat zou nochtans nuttig zijn. Nog altijd is ­bijvoorbeeld onvoldoende doorgedrongen dat je foliumzuur al vroeg moet innemen. Je start daar het best mee, zodra je stopt met anticonceptie.’

Sport
  1. Eupen huurt Qatarese international Abdulkarim Hassan, ex-ploegmaat van Spaanse legende Xavi
  2. Anderlecht-winger Kawaya voor twee seizoenen naar KV Mechelen
  3. Nieuw-Zeeland wint met kleinste verschil van Maleisië op World League hockey
  4. Middlesbrough verhuurt Julien De Sart een jaar aan Zulte Waregem
  5. FIFA publiceert omstreden rapport over mogelijke omkoping WK’s integraal online
  6. Steve Darcis sneuvelt in tweede ronde ATP Antalya
  7. Arthur De Greef geeft op in eerste ronde Challenger Milaan
  8. Salaheddine Bensaleh uitgeschakeld in achtste finales op WK taekwondo
  9. Flipkens en Mirza geven verstek voor dubbelspel WTA Eastbourne
  10. Andy Murray moet vlak voor Wimbledon rustpauze inlassen
  11. Voetbalscheidsrechters straffen strenger bij het zien van slowmotionbeelden
  12. Bisnummer voor geprikkelde Jérôme Baugnies in Oetingen?
  13. Serge Crevecoeur verlaat Brussels voor Pau-Lacq-Orthez
  14. Lex Immers verlaat Club Brugge al na half jaar
  15. Serge Pauwels mikt op ritwinst in de Tour de France
  16. Quick Step Floors trekt met twee Belgen naar de Tour, ook Stybar mag deze keer mee
  17. Pieter Timmers ziet concurrent wegvallen voor WK zwemmen
  18. F1-piloten blikken terug op hectische GP: "Herstarts na de safety car waren extreem gevaarlijk"
  19. Voormalig Club Brugge-doelwit tekent bij Sparta Praag
  20. Russell Westbrook reageert emotioneel nadat hij werd verkozen tot MVP in NBA