Het ziet ernaar uit dat we een zomer met veel wespen tegemoet gaan. Er worden momenteel al veel wespenkoninginnen waargenomen. Oorzaak: de lange nazomer in 2016 en de zachte winter.

'Normaal ontwaken wespenkoninginnen in de tweede helft van april, waarna ze een plek zoeken om een nest te bouwen. Dit jaar werden de eerste wespen al eind januari waargenomen en was er een eerste piek in de laatste week van maart', stelt Nature, dat zich baseert op tellingen in Nederland.

'Het aantal waarnemingen van de gewone wesp en de Duitse wesp ligt vier keer hoger dan normaal.'

Bij een normale ontwikkeling van de nesten is er pas in de loop van augustus overlast door wespen. De nesten die al in februari en vroeg in maart gestart zijn, zouden echter al vanaf eind juni of begin juli overlast kunnen veroorzaken. Het weer kan de wespen nog wel parten spelen. Veel wespennesten zijn niet bestand tegen zware regenval, zoals vorig jaar in juni.

Dit alles heeft echter ook één voordeel. 'Werksterwespen zijn volop bezig om de nesten op te bouwen. Daarvoor hebben ze veel vlees nodig: vliegen en muggen. Daar zullen we de komende maanden dus minder last van hebben', vertelt Peter Berx van insectenmuseum Entomopolis aan Het Laatste Nieuws.

Belangrijke vragen en antwoorden:

Waardoor worden wespen aangetrokken?

'Wespen zijn dol op zoetigheid zoals bier, limonade, fruit en ze nemen geuren waar als de beste', zegt Jorg Lambrechts van Natuurpunt. 'Als je buiten zit, doe je er in eerste instantie goed aan om ervoor te zorgen dat je tafel proper is en er geen etensresten liggen. Dan zal de wesp hoogstens even komen kijken om vast te stellen dat er niets te eten valt en weer wegvliegen. Om ongelukken te vermijden - lees: een wespensteek op je tong of in je keel - kan je een bierviltje of stuk papier op je glas of fles leggen.'

Hoe voorkom je een steek van een wesp?

'Het is een goed idee om uit te kijken als je gaat wandelen: je wil het niet meemaken dat je per ongeluk op een nest trapt en ze je achterna zitten', zegt Lambrechts. 'De insecten zien bijzonder goed en kunnen je een hele tijd achtervolgen. Ook als je in de tuin werkt moet je op je hoede zijn: wie snoeit in de zomer zou wel eens hun huis kunnen vernietigen, met alle gevolgen van dien.'

Hoe vind je een wespennest?

'Wespen vliegen veel naar hun nest, dus als je hun schuilplaats wil ontdekken kan je hun traject volgen', zegt Lambrechts. 'Veel wespennesten bevinden zich in de grond, in het holletje van een muis, of hangen aan een stevige constructie zoals een struik of het dak.'

Zal een wesp echt niet steken als ik stil blijf zitten of staan?

'Als ze een hele tijd rond je blijft cirkelen, kan je je uit voorzorg voorzichtig wegtrekken. Stil blijven staan of zitten is niet altijd de beste oplossing, want dan kan een wesp op je lippen landen en daar toeslaan. Als je zoetigheid hebt gegeten dan ruiken ze dat', zegt Lambrechts. 'Als een gek rond je heen slaan of de wesp proberen te raken is om problemen vragen. Dan worden ze alleen maar agressiever”, zeggen de experts. Lambrechts voegt eraan toe dat wegjagen slecht kan uitdraaien voor een ander. “In het ergste geval komt de wesp in iemands kleren terecht, zit ze gekneld en zal ze steken. Het komt ook vaak voor dat je ze probeert weg te slaan en ze tussen je vingers zit en je daar wordt gestoken. Blijft ze echt vervelend doen, dan kan je ze slaan met een vliegenmepper, maar zorg dan wel dat je ze meteen hebt anders zal ze je blijven treiteren.'

Welke middeltjes werken tegen wespen? 

Beide natuurliefhebbers zijn het erover eens dat een zelfgemaakte val een van de meest efficiënte manieren is om wespen te lokken en er vanaf te geraken. 'Neem een plastic fles en snij de bovenkant eraf. Giet er een zoete vloeistof zoals bier of limonade in. Smeer nu confituur aan de buitenkant van de dop en plaats het bovenste stuk omgekeerd in de fles. Zo krijg je een soort trechter. De wespen zullen van de confituur willen smullen, maar uiteindelijk in het zoete drankje onder hen vallen', klinkt het. Hendrik Trappeniers van de Koninklijke Vlaamse Imkersbond zegt dat enkele druppels detergent in het drankje ervoor zorgt dat wespen niet kunnen drijven en ze dus minder afzien voor hun verdrinkingsdood.

Moet je een wespennest altijd verwijderen?

'In extreme gevallen kan je de brandweer bellen om het nest te komen verdelgen, zeker als het boven je terras hangt en je (keine) kinderen hebt', zegt Lambrechts. 'Maar als je grote tuin hebt en het nest hangt helemaal achteraan, dan hoef je niet zo drastisch in te grijpen. Wespen zijn immers ook nuttige dieren, daar ze ons verlossen van allerlei andere vervelende insecten. Bovendien is de wespendief, een roofvogel, een natuurlijke verdelger.'

Tien gouden tips:

1. Vermijd picknicks en barbecues. Zoetigheid, bier, charcuterie enzovoort trekken wespen aan. Dek zoete etenswaren af. Laat nooit blikjes met frisdrank openstaan en drink zeker nooit uit een blikje frisdrank. Als er een wesp inzit, kan ze in de mond of de keel steken.

2. Vermijd de omgeving van vuilnisbakken en afgevallen fruit waarop wespen verzot zijn.

3. Vermijd fysiek werk waarbij u bezweet raakt. Zweet trekt bijen en wespen aan. Zorg minstens dat je bovenlijf bedekt is en blijf niet met bezweet of nat lichaam rondlopen of zonnebaden (dit is trouwens ook af te raden om zonnebrand te vermijden).

4. Indien u hagen moet scheren, in kreupelhout of aan dakgoten of op een oude zolder moet werken, controleer dan eerst of er geen wespennest in de buurt is. Vermijd de omgeving van bijenkorven en bloemperken in bloei.

5. Draag geen felgekleurde of zwarte kleren of kleren met grote bloemetjesmotieven. Wit, groen en lichtbruin zijn het minst aantrekkelijk voor insecten.

6. Loop nooit blootsvoets door een grasveld. Bijen zijn verzot op de bloempjes van klaver en madeliefjes, en wespen kunnen een nest in de grond hebben. Draag handschoenen indien u aan bloemen of planten werkt.

7. Vermijd geurende parfums, deodorant, aftershave, haarlak en zonnecrème. Zij trekken bijen en wespen aan.

8. Vermijd bruuske bewegingen wanneer er een wesp of bij in de buurt is. Sla zeker nooit een insect dood dat op uw lichaam is gaan zetten, maar schiet het eventueel met een vinger weg.

9. Dood geen bij of wesp in de buurt van het nest. Dit zal soortgenoten aantrekken. Probeer ook nooit zelf een wespennest uit te roeien, maar doe een beroep op de brandweer.

10. Mensen die vroeger reeds een ernstige, algemene reactie vertoonden, moeten van de lente tot de zomer altijd een noodpakket met adrenaline (Epipen) binnen handbereik hebben, zodat ze dit onmiddellijk kunnen inspuiten als ze gestoken worden. Vraag hierover uitleg aan uw arts en leer het product inspuiten. Een antihistaminicum (dat ook gebruikt wordt tegen hooikoorts) vertraagt de reactie, maar volstaat niet om een eventuele shock te voorkomen.