Slimme meter benadeelt kleine verbruiker
Foto: lvd
Vlaanderen heeft te winnen bij de slimme meter, maar de kosten en de baten zijn ongelijk verdeeld. Vooral kleine verbruikers dreigen de dupe te worden.

De Vlaamse regering besliste in februari om vanaf 2019 digitale stroommeters in te voeren. De energieregulator Vreg moest nog wel onderzoeken of de invoering rendabel is, want een technologie die de consument op kosten jaagt, ligt gevoelig.

Het algemene resultaat is positief. De opbrengsten van slimme meters liggen over twintig jaar bekeken 336 miljoen euro hoger dan de kosten. Daarmee is de kosten-batenanalyse nu een stuk positiever dan in de vorige studie, drie jaar geleden.

Maar er zijn grote verschillen tussen de verschillende categorieën van gebruikers. Bedrijven, eigenaars van zonnepanelen en gebruikers van een budgetmeter zijn de groepen waar het positieve effect het grootst is. Alleen gaan de baten vaak niet naar de gezinnen zelf, maar naar de distributienetbeheerders (Eandis, Infrax). Zij sparen kosten uit; zo moeten ze geen controleurs meer op pad sturen om meteropnames te doen en wordt het ook veel gemakkelijker om fraude op te sporen.

De netbeheerders kunnen de investering in slimme meters en de gevolgen ervan ook doorrekenen aan de verbruiker. De Vreg berekent de bijkomende factuur voor de klanten op gemiddeld 27,95 euro per jaar voor gas en elektriciteit samen.

De gebruikers van energie kunnen mogelijk ook rekenen op baten, maar alleen als ze actief gebruik maken van hun slimme meter – waarvoor ze vaak ook extra moeten investeren in software – en hun gedrag aanpassen, bijvoorbeeld door energiebesparing en verschuiving van hun energieverbruik naar een tijdstip waarop elektriciteit goedkoop is.

Kleine verbruikers (een verbruik van minder dan 3.500 kWh per jaar, maar geen zonnepanelen) of mensen die al energiezuinig leven, vertrekken daarbij paradoxaal genoeg met een kosten-batenverhouding die behoorlijk negatief is. Voor hen lijkt het erg moeilijk om van de slimme meter een winstgevende investering te maken.

Daarbij valt wel op te merken dat de Vlaamse regering in eerste instantie wil inzetten op slimme meters bij groepen waar wel winstpotentieel zit: eigenaars van zonnepanelen en gebruikers van budgetmeters. De rest volgt (veel) later aangezien de slimme meters over een periode van twintig jaar worden ingevoerd.

SP.A-parlementslid Rob Beenders vraagt maatregelen te nemen om de voordelen van de slimme meter terug te geven aan de energieverbruikers. Vlaams minister van Energie Bart Tommelein (Open VLD) wijst erop dat de Vreg de invoering van de slimme meter zoals hij die heeft gepland, ‘een juiste beleidsbeslissing’ is. Hij zet door om de slimme meters vanaf 2019 te beginnen plaatsen.