'Antwerpen stevent af op verkeersinfarct'
Foto: Victoriano Moreno
Precies een dag nadat de Antwerpse Leien doormidden worden geknipt, daalt de capaciteit op het lokale tramnetwerk met zowat twintig procent.

Files als gevolg van wegenwerken teisteren het Antwerpse stadscentrum nu al weken. Maar de échte mobiliteitsuitdaging moet zijn opwachting nog maken. Op 5 juni gaan de Leien voor anderhalf jaar dicht ter hoogte van het Operaplein. Doorgaand verkeer van het noorden naar het zuiden van de stad zal niet langer mogelijk zijn.

Om een verkeersinfarct te vermijden, zou naar schatting dertig procent van alle auto’s uit de spits moeten verdwijnen. De aanwezigheid van een kwaliteitsvol openbaar vervoer als alternatief is onontbeerlijk, zegt schepen van Mobiliteit Koen Kennis (N-VA). 
Maar wat blijkt? Op 6 juni, de eerste dag na de ‘knip’, schakelen de trams van De Lijn over op zomer-dienstverlening. Voor de  eerste keer gebeurt dat al zo vroeg, meestal is het pas in juli. De ingreep vindt bovendien alleen in ’t Stad plaats, niet in de rest van Vlaanderen.

In plaats van om de acht minuten zal er tijdens de spits aan elke halte nog slechts om de tien minuten een tram passeren. De capaciteit op het net valt dus in de drukste periode terug met zowat twintig procent. Niet min, als je weet dat 86 procent van de gebruikers van het openbaar vervoer in Antwerpen de tram verkiest boven de stadsbus.

‘Deze ingreep is onmogelijk te verdedigen’, zegt Dirk Wiesé, die voor Treintrambus het Antwerpse openbaar vervoer op de voet volgt. ‘Hoe kan je van mensen verlangen dat ze hun auto thuis laten en tegelijkertijd de wachttijden op de perrons verlengen? Het stadsbestuur is compleet onvoorbereid op wat de stad te wachten staat. Antwerpen stevent af op een verkeersinfarct, daar bestaat geen twijfel over.’

Openhartoperatie

De Lijn haalt twee redenen aan voor de aanpassing. ‘Juni is traditioneel de op drie na rustigste maand van het jaar’, zegt woordvoerder Tom Van de Vreken. ‘De vraag is dan kleiner, omdat veel mensen al op vakantie vertrokken zijn en de middelbare scholen in examentijd zijn.’

Ook worden over twee weken drie nieuwe stukken tramspoor in gebruik genomen, waardoor lijnen langer worden. Zo zal tram 6 voortaan van aan de Luchtbal tot in het centrum van de stad rijden. ‘Daarmee anticiperen we op de knip’, zegt Van de Vreken. ‘Maar om die verlengingen te bedienen, hebben we natuurlijk chauffeurs en materieel nodig, die we elders moeten weghalen.’ De Lijn kampt in Antwerpen al lange tijd met een groot personeelstekort.

Mobiliteitsschepen Kennis was naar eigen zeggen helemaal niet op de hoogte van de plannen. ‘Dat is inderdaad erg opmerkelijk’, zegt hij. ‘Daar ga ik zeker nog met De Lijn over spreken. Ook zij moeten natuurlijk roeien met de riemen die ze hebben. Maar het aanbod moet aansluiten op de vraag. Als dat niet zo is, hoop ik dat De Lijn bereid zal zijn om de frequenties opnieuw op te schroeven.’
De schepen maakt zich geen illusies over de impact van de ‘knip’ op de mobiliteit in zijn stad. ‘We starten binnenkort met een openhartoperatie, pal in het centrum van de stad. Natuurlijk zal het in het begin heel moeilijk worden. Duizenden mensen zullen hun gedrag moeten aanpassen. Dat zal tijd vragen.’