Tijdlijn

Trump en de Russen,
een giftige romance

18 mei 2017Andy Stevens

'Rusland, als je luistert... Ik hoop dat je alle verdwenen e-mails van Hillary Clinton kunt vinden.' Vorig jaar riep Donald Trump tijdens een campagnetoespraak openlijk op om de mailbox van zijn tegenkandidate te hacken. Als nieuwbakken president komt die uitspraak Trump nog steeds duur te staan: rapporten over Russische inmenging en een ontslagen FBI-directeur verhitten de gemoederen. Een overzicht van 'de grootste heksenjacht tegen een Amerikaanse president ooit'.

De campagne

14 juni 2016

Inbraak bij de Democraten

Russische hackers hebben ingebroken op het computernetwerk van de Democratische partij (DNC). Dat heeft de partij zelf bekendgemaakt. In de dagen die volgen zal ene Guccifer 2.0 gestolen documenten van de DNC online zetten, waaronder de strategie van de Democraten om Trump aan te vallen en een analyse van de kwetsbaarheden van Clinton.

18-20 juli 2016

'Hello, mister ambassador'

Tijdens de Republikeinse conventie hebben verschillende mensen uit het Trump-kamp ontmoetingen met Sergei Kislyak, de Russische ambassadeur in de Verenigde Staten. Onder hen Jeff Sessions, Carter Page, J.D. Gordon en Walid Phares. De Trump-adviseurs zeggen aan Kislyak dat ze hopen op betere relaties met Rusland.

22 juli 2016

Wikileaks dumpt mails

WikiLeaks publiceert 20.000 gestolen e-mails van de DNC. Uit de mails blijkt dat de top van de partij Hillary Clinton verkiest boven Bernie Sanders als presidentskandidaat. In de nasleep van dit lek moet Debbie Wasserman Schultz ontslag nemen als voorzitter van de Democraten.

25 juli 2016

Russische hackers?

De FBI start een onderzoek naar de DNC-hack. Amerikaanse media melden dat de onderzoekers sterke vermoedens hebben dat de hackers ingeschakeld zijn door de Russische overheid, in een poging om de Amerikaanse verkiezingen te beïnvloeden in het voordeel van Trump. De inlichtingendiensten maken die bevindingen ook over aan het Witte Huis.

27 juli 2016

De verdwenen mails

Tijdens een campagnetoespraak roept Trump de Russen op om de mails van de privé-mailserver van Clinton te hacken en vrij te geven.

17 augustus 2016

Inlichtingenbriefing

Kandidaat Trump krijgt zijn eerste briefing van de inlichtingendiensten. NBC brengt later uit dat het tijdens die briefing onder andere ging over ‘rechtstreekse links tussen de Russische overheid en de DNC-hacks.

19 augustus 2016

Manafort out

Trumps campagneleider Paul Manafort neemt ontslag. De FBI en het ministerie van Justitie waren een onderzoek gestart naar het bedrijf van Manafort, dat tussen 2007 en 2012 in totaal 12,7 miljoen dollar had ontvangen van de pro-Russische partij van de Oekraïense ex-president Viktor Janoekovitsj.

5 september 2016

Onderzoek naar inmenging

De Washington Post schrijft dat Amerikaanse inlichtingendiensten een onderzoek zijn gestart naar een grootschalige geheime Russische operatie op Amerikaanse bodem. De Russen willen bij het Amerikaanse publiek wantrouwen kweken over de verkiezingen en het Amerikaanse politieke bestel.

8 september 2016

'Een verhaaltje van de Democraten'

In een interview met Russia Today zegt Trump dat het ‘erg onwaarschijnlijk’ is dat Rusland de Amerikaanse verkiezingen probeert te verstoren. ‘Ik denk dat het een verhaaltje van de Democraten is’, voegt hij er aan toe.

Senator Jeff Sessions, de latere minister van Justitie, heeft opnieuw een ontmoeting met de Russische ambassadeur Sergei Kislyak.

26 september 2016

'Het kan ook China geweest zijn'

Tijdens het eerste verkiezingsdebat met de presidentskandidaten herhaalt Trump zijn stelling dat het niet zeker is dat Rusland achter de e-mailhack zit. ‘Ik denk niet dat iemand zeker weet dat Rusland heeft ingebroken bij de DNC. Zij (Clinton, red.) zegt “Rusland, Rusland, Rusland”, maar dat doe ik dus niet. Het kán Rusland geweest, het kan ook China geweest zijn. Het kunnen veel mensen geweest zijn.’

Carter Page, die jarenlang in Rusland werkte en Trump adviseert over buitenlandse aangelegenheden, neemt ontslag bij de campagne. Zijn communicatie wordt onder de loep genomen door de FBI in hun onderzoek naar Russische inmenging. Page kwam eerder al in opspraak in verband met contacten met Russische inlichtenofficieren.

3 oktober 2016

#lockherup

Trump-getrouwe Roger Stone insinueert op Twitter dat Wikileaks nieuwe documenten zal vrijgeven: ‘Ik heb er vertrouwen in dat Wikileaks en mijn held Julian Assange het Amerikaanse volk zullen opvoeden #lockherup’. Enkele dagen later publiceert Wikileaks een hoop e-mails uit de mailbox van John Podesta, de campagneleider van Clinton.

7 oktober 2016

Poetin wist ervan

President Obama beschuldigt Rusland ervan hackers in te zetten om de verkiezingen te verstoren. Ook James Clapper, de baas van alle Amerikaanse inlichtingendiensten, zegt dat de documenten van Wikileaks gelinkt zijn aan Rusland. Hij beschuldigt ‘de allerbelangrijkste Russische functionarissen’ ervan een hand te hebben in de hacks.

11 oktober 2016

Link met Wikileaks

John Podesta, de campagneleider van Clinton, zegt dat er mogelijk een link is tussen de Trump-campagne en Wikileaks. Een dag later zegt Roger Stone dat hij inderdaad onrechtstreeks contacten onderhoudt met Julian Assange, via een goede gemeenschappelijke vriend.

8 november 2016

'Welcome, mister President'

Donald Trump wordt verkozen tot nieuwe president van de Verenigde Staten. In het Russische parlement wordt dat nieuws op luid applaus onthaald.

De transitie

10 november 2016

'Ja, we hadden contact met Team Trump'

De Russische diplomaat en adjunct-buitenlandminister Sergei Rybakov zegt aan het Interfax-nieuwsagentschap dat er ‘contacten’ geweest zijn tussen de Russische overheid en het campagneteam van Trump. Een woordvoerder van het Kremlin voegt daar later nog aan toe dat ze met beide campagnes gesproken hebben. Team Trump ontkent.

18 november 2016

Flynn, onmin van in het begin

President-elect Trump benoemt generaal Michael Flynn als nationale veiligheidsadviseur. Uittredend president Obama had hem dat een week eerder in het Witte Huis expliciet afgeraden.

December 2016

Russen landen in Trump Tower

In de loop van december ontmoeten Trump en zijn adviseurs tal van mensen uit binnen- en buitenland. Een van die vergaderingen is met veiligheidsadviseur Michael Flynn, Trumps schoonzoon Jared Kushner en de Russische ambassadeur Sergei Kislyak.

29 december 2016

Obama zet Russen buiten

President Obama zet 35 Russische inlichtingenofficieren het land uit en legt twee Russische inlichtingendiensten sancties op, als antwoord op hun bemoeienissen bij de verkiezingen. Diezelfde dag belt Michael Flynn een aantal keren met ambassadeur Kislyak. Later zegt Flynn dat het misschien ook over de sancties is gegaan, maar dat hij dat niet zeker meer weet.

6 januari 2017

'Poetin heeft opdracht gegeven'

De Amerikaanse inlichtingendiensten geven een rapport vrij met de conclusies van hun onderzoek naar Russische inmenging bij de verkiezingen. ‘We zijn van mening dat de Russische president Vladimir Poetin in 2016 de opdracht heeft gegeven voor een campagne om de Amerikaanse presidentsverkiezingen te beïnvloeden’, staat te lezen in dat rapport. ‘Het doel van Rusland was om het vertrouwen in het democratische proces en de campagne van Hillary Clinton te ondermijnen. Poetin en de Russische overheid hadden volgens ons een duidelijke voorkeur voor president-elect Donald Trump’.

Ook Donald Trump wordt op de hoogte gebracht van het rapport door FBI-directeur James Comey en CIA-directeur John Brennan. De nieuw verkozen president doet de Rusland-controverse af als een ‘politieke heksenjacht’.

10 januari 2017

Sessions: 'niet met Russen gepraat'

Tijdens de hoorzitting die voorafgaat aan zijn benoeming als minister van Justitie verklaart Jeff Sessions onder eed dat hij tijdens de campagne ‘niet met de Russen gecommuniceerd heeft’. In een Senaatscommissie zegt FBI-directeur James Comey dat ook de Republikeinse partij gehacked is door de Russen, maar dat van die hack geen gestolen documenten online circuleren.

11 januari 2017

'Leven we in nazi-Duitsland?'

BuzzFeed publiceert een rapport van een voormalige Britse spion waarin staat dat Trump-medewerkers hebben samengewerkt met Russische inlichtingendiensten en dat Rusland compromitterende informatie heeft over de president-elect. Op Twitter bijt Trump van zich af: ‘FAKE NEWS. Dit is een politieke heksenjacht’. Hij noemt het rapport complete nonsens en zegt dat hij niks te maken heeft met Rusland. ‘De inlichtingendiensten hadden dit fake news nooit mogen laten lekken naar het grote publiek. Leven we in nazi-Duitsland?’

13 januari 2017

'Flynn heeft correct gehandeld'

Sean Spicer, de toekomstige persvoorlichter van het Witte Huis, zegt dat de gesprekken tussen veiligheidsadviseur Michael Flynn en ambassadeur Kislyak enkel waren om afspraken te maken voor een telefoongesprek tussen Trump en Poetin. Ook inkomend vice-president Mike Pence zegt enkele dagen later op een persconferentie dat hij met Flynn gesproken heeft en dat diens gesprekken met Kislyak ‘niets te maken hadden met de Amerikaanse uitwijzing van Russische diplomaten of de sancties tegen Rusland’.

20 januari 2017

POTUS 45

Donald J. Trump wordt ingezworen als 45ste president van de Verenigde Staten.

Het presidentschap

24 januari 2017

Onderzoek naar Flynn

De FBI start een onderzoek naar de gesprekken tussen Trumps veiligheidsadviseur Flynn en Russische functionarissen. Flynn wordt door de FBI ook verhoord over die gesprekken.

26 januari 2017

Yates: 'Flynn liegt'

Waarnemend minister van Justitie Sally Yates gaat langs bij Don McGahn, de advocaat van het Witte Huis, om ‘een zeer gevoelige zaak’ te bespreken. Yates zegt aan McGahn dat Flynn valse verklaringen aflegt over zijn gesprekken met ambassadeur Kislyak en dat zijn gedrag problematisch wordt.

30 januari 2017

Trump ontslaat Yates

Officieel wordt Sally Yates ontslagen omdat ze weigert het inreisverbod van Trump door te voeren. Dat verbod, waarbij mensen uit 7 moslimlanden de Verenigde Staten niet meer binnen mogen, is volgens Yates niet wettelijk. Amerikaanse rechtbanken zullen dat inreisverbod later alsnog blokkeren.

9 februari 2017

Flynn heeft toch gelogen

De Washington Post schrijft, op basis van negen bronnen, dat Michael Flynn in zijn telefoongesprekken met de Russische ambassadeur Kislyak wel degelijk zou gesproken hebben over de Amerikaanse sancties. Dat staat haaks op eerdere beweringen van zowel Flynn als het Witte Huis.

13 februari 2017

Bye bye Flynn

Michael Flynn neemt ontslag als nationale veiligheidsadviseur. Sean Spicer zegt dat generaal Flynn moest vertrekken omdat hij het vertrouwen van de president en de vicepresident kwijt was.

14 februari 2017

Contact met Russische spionnen

De New York Times schrijft dat mensen uit de entourage van Trump tijdens de campagne herhaaldelijk contact hebben gehad met Russische inlichtingenofficieren. Een dag later zegt ook CNN dat belangrijke adviseurs van presidentskandidaat Trump regelmatig contact hadden met de Russen. De claims gebeuren op basis van verschillende bronnen bij inlichtingendiensten en administratie.

16 februari 2017

FAKE NEWS!!!

Trump bestempelt de verhalen van de Times en CNN opnieuw als fake news en zegt niets te maken te hebben met Rusland. Op de vraag of iemand uit zijn entourage tijdens de verkiezing contact heeft gehad met Rusland antwoordt Trump: ‘Nee. Niet voor zover ik weet’.

24 februari 2017

Comey nuanceert, maar zwijgt

Zowel FBI-directeur James Comey als zijn adjunct Andrew McCabe zeggen aan Reince Priebus, de stafchef van het Witte Huis, dat de verhalen van de New York Times en CNN van een week eerder niet helemaal accuraat zijn. Wanneer Priebus aan de FBI vraagt om publiekelijk afstand te nemen van die verhalen, weigert Comey.

1 maart 2017

Sessions heeft gelogen

In de Washington Post verschijnt een verhaal over minister van Justitie Jeff Sessions. In tegenstelling tot eerdere beweringen zou hij wel degelijk met de Russische ambassadeur gesproken hebben.

2 maart 2017

Sessions door het stof

De Democraten in het Amerikaanse Congres eisen het ontslag van Sessions. Zover komt het niet: Sessions belegt een persconferentie waarin hij aankondigt zichzelf te wraken bij alle onderzoeken over contacten tussen Trump en Rusland. De president laat weten ‘volledig vertrouwen’ te hebben in zijn justitieminister.

4 maart 2017

De telefoontaps van Obama

President Trump komt met de bewering dat Obama de telefoonlijnen in Trump Tower heeft laten afluisteren tijdens de campagne. FBI-directeur James Comey zegt dat er geen enkel bewijs is voor die stelling en vraagt het ministerie van Justitie om de beschuldiging te ontkennen, wat niet gebeurt.

20 maart 2017

De FBI onderzoekt verder

FBI-baas James Comey bevestigt tijdens een hoorzitting in het Huis van Afgevaardigden dat de FBI mogelijke links onderzoekt tussen Rusland en de Trump-campagne.

22 maart 2017

Het spook van Manafort

Paul Manafort, die presidentskandidaat Trump adviseerde in de begindagen van de campagne, zou ook voor een Russische miljardair gewerkt hebben om het image van Poetin en Rusland in het Westen te verbeteren. Dat blijkt uit een rapport van de Associated Press. In het Witte Huis minimaliseert woordvoerder Sean Spicer de rol die Manafort gespeeld heeft tijdens de campagne.

6 april 2017

Nunes, de partijdige voorzitter?

Devin Nunes, Republikeins voorzitter van het inlichtingencomité in het Huis van Afgevaardigden, trekt zich terug uit het onderzoek naar de Russische inmenging bij de Amerikaanse verkiezingen. Nunes zat zelf als adviseur in Trumps transitieteam, en intussen rezen zoveel twijfels over Nunes’ rol als onpartijdige voorzitter, dat de roep om zijn ontslag steeds luider klonk.

9 mei 2017

Comey op straat

President Trump ontslaat FBI-directeur James Comey. De adjunct-minister van Justitie, Rod Rosenstein, had die aanbeveling gedaan aan het Witte Huis. Ook justitieminister Sessions volgde die aanbeveling in een brief aan Trump. Officieel wordt Comey aan de kant gezet omdat hij steken zou laten vallen hebben in het onderzoek naar de Clinton-mails.

In zijn motivering voor het ontslag schrijft Trump aan Comey: ‘Hoewel ik het apprecieer dat u mij, op drie verschillende momenten, heeft ingelicht dat ik geen deel uitmaak van een onderzoek, volg ik het oordeel van Justitie dat u niet geschikt bent om de FBI te leiden.’

Het ontslag van Comey slaat in als een bom, zowel bij Democraten als bij Republikeinen. De stemmen die een onafhankelijk onderzoek naar de Russische inmenging vragen, klinken steeds luider in politiek Washington.

10 mei 2017

Trump is een kletskous

In het Witte Huis vindt een ontmoeting plaats tussen president Trump en de Russische buitenlandminister Lavrov. Enkele dagen na die ontmoeting brengt de Washington Post uit dat de president hoogst geheime en uiterst gevoelige informatie over de ontdekking van een terreurcomplot van Islamitische Staat heeft gedeeld met de Russen.

De bron van de informatie, een buitenlandse inlichtingendienst, vroeg nochtans uitdrukkelijk de gegevens niet te delen, zelfs niet met bondgenoten. Laat staan met de Russen, die misschien niet officieel te boek staan als ‘vijand’, maar dan toch als ‘strategisch rivaal’. Zeker in Syrië heeft Moskou verre van dezelfde belangen als de Verenigde Staten.

11 mei 2017

Trump is een kletskous (bis)

Het Witte Huis houdt al dagenlang vast aan het officiële verhaal over het ontslag van Comey - ontslagen door fouten bij het Clinton-mailonderzoek, op vraag het van het ministerie van Justitie - en dan… geeft president Trump een interview aan NBC. Daarin zegt Trump dat ‘this Russia thing’ een belangrijke rol heeft gespeeld bij zijn beslissing om de FBI-baas te ontslaan. ‘Ik ging Comey sowieso ontslaan. Mijn beslissing. Ik ging hem ontslaan, los van alle aanbevelingen.’

In de Amerikaanse Senaat wordt voormalige veiligheidsadviseur Flynn gedagvaard voor de Commissie voor Inlichtingen, met de vraag om documenten aan hen over te maken. De commissie had Flynn eerder al gevraagd om de documenten te bezorgen. Omdat hij toen weigerde mee te werken, volgt er nu een dagvaarding.

12 mei 2017

De tapes van Trump

Donald Trump verzendt een tweet die velen als een dreigement zien: ‘James Comey kan maar beter hopen dat er geen “opnames” bestaan van onze gesprekken voor hij begint te lekken naar de media’.

16 mei 2017

Presidentiële druk op het Flynn-onderzoek

De president zou in februari aan FBI-directeur Comey gevraagd hebben om het onderzoek naar Trumps veiligheidsadviseur Flynn stil te leggen. Dat schrijft de New York Times. Comey, die bekend staat om memo’s te maken van ‘moeilijke’ meetings, zou dat ook van deze ontmoeting met Trump gedaan hebben.

Jason Chaffetz, de Republikeinse voorzitter van de Oversight Commission van het Huis van Afgevaardigden, eist dat de FBI tegen 24 mei alle memoranda, notities en opnames van gesprekken tussen de president en Comey overhandigt.

18 mei 2017

Speciale aanklager

Het ministerie van Justitie benoemt voormalig FBI-baas Robert Mueller tot ‘speciale aanklager’ om het onderzoek naar mogelijke Russische inmenging verder te voeren. Adjunct-minister van Justitie Rosenstein zegt dat ‘het algemeen belang, vanwege de unieke omstandigheden, vereist dat dit onderzoek gebeurt door iemand die onafhankelijk is van de normale commandoketen bij onderzoeken’. Een speciale aanklager moet niemand op de hoogte houden van de vorderingen in zijn onderzoek en kan indien nodig ook gerechtelijke stappen ondernemen.

In een persbericht herhaalt president Trump dat ‘een diepgaand onderzoek alleen maar zal bevestigen wat we al weten: dat er geen geheime verstandhouding was tussen mijn campagne en een buitenlandse mogendheid’.

Enkele uren later klinkt de president op Twitter alweer een pak venijniger. 'De grootste heksenjacht op een politicus in de Amerikaanse geschiedenis', luidt het.