‘Als er niets verandert, zijn we binnen we twee jaar dood’
Peter Quaghebeur. Foto: sbs
‘Uitgesteld kijken neemt schrikwekkend snel toe’, zei SBS- baas Peter Quaghebeur (Vier en Vijf) deze voormiddag in het Vlaams Parlement. ‘Commerciële zenders kunnen zo niet overleven.’ In het parlement liep donderdag een hoorzitting over dalende inkomsten op de tv-markt. De grootste boosdoener is het uitgesteld kijken. De distributeurs Telenet en Proximus en de commerciële zenders zoeken samen naar oplossingen.

‘In 2016 werd 19 procent van de programma’s in Vlaanderen uitgesteld bekeken. Dit voorjaar al is dat cijfer opgeklommen tot 26 procent’, vertelde Quaghebeur. ‘We weten dat mensen nieuws, sport en laatavondprogramma’s bijna niet uitgesteld bekijken. Tot dit voorjaar dachten we dat ook programma’s waar veel over gepraat wordt niet zo kwetsbaar waren.’ Maar de finale-aflevering van ‘De Mol’ drukte de SBS-baas met de neus op de feiten. ‘Die finale is door meer dan de helft van de mensen uitgesteld bekeken. Het gaat schrikwekkend snel. Bij elk nieuw tv-seizoen zien we de cijfers rond uitgesteld kijken opnieuw omhoog gaan.’

Die trend en het feit dat adverteerders minder geld besteden aan tv-reclame doet Quaghebeur concluderen dat Vier en Vijf ‘over twee jaar dood zijn, als er niets gebeurt'. Er is, volgens hem, geen enkele reden om te denken dat de evolutie zal vertragen. Uitgesteld tv kijken is een wereldwijd fenomeen. In de VS wordt er al tot 50 procent uitgesteld gekeken.

Unskippable reclame

Medialaan, bij monde van Ben Appel, trad hem bij en deed een concreet voorstel. ‘We begrijpen dat we niet aan het kijkcomfort van de kijker mogen morrelen. Zo moet een opgenomen programma onmiddellijk moeten opstarten als je het opvraagt. Zodat je niet meer hoeft door te spoelen.’ In ruil daarvoor stelt hij in plaats van reclameblokken enkele ‘unskippable’ advertenties voor. Dat zijn dan één of twee reclamespotjes die je als kijker niet kan doorspoelen, maar die samen wel minder lang duren dan een reclameblok. Die spotjes zouden ook targeted zijn, lichtjes gepersonaliseerd op elke kijker afzonderlijk.7  ‘Als we vóór een Youtube-filmpje van dertig seconden bereid zijn om even lang naar reclame te kijken, moet dit ook kunnen.’

Dat model gebruikt Medialaan nu al online, voor wie volledige programma’s op VTM.be of via de Stievie-app wil bekijken. Daar werkt het erg goed, vinden ze bij VTM. 1,6 miljoen Vlamingen hebben ondertussen een online-account bij Medialaan. ‘Als we daar gebruikers over bevragen, geven ze aan dat ze het een fair deal vinden om gratis programma’s te kunnen bekijken in ruil voor reclame’, zegt Sara Vercauteren, woordvoerster van VTM.

Spotify

Een andere optie, waarover in de hoorzitting minder over gezegd, is het zogenaamde Spotify-model. Daarbij krijgt de kijker de keuze: ofwel kijkt hij de reclame ofwel betaalt hij bij om die te kunnen doorspoelen. Zoals Spotify met muziek doet. In het radioprogramma Hautekiet vanochtend werd deze optie afgetoetst aan de luisteraars. De meesten reageerden behoorlijk negatief en afwijzend.

Ook onderzoeker Olivier Braet van iMinds stipte in het radioprogramma aan dat onderzoek uitwees dat mensen niet extra willen betalen. Punt is dat kijkers nu al gratis kunnen doorspoelen. De distributeurs, Proximus en Telenet, staan dus niet te springen om dat terug te draaien. Al ontkende Telenet, noch Proximus, in de hoorzitting dat de Vlaamse mediasector door de digitalisering voor nieuwe uitdagingen staat en dat uitgesteld kijken de sector bedreigt. Er lopen gesprekken met de zenders over hoe ze de problemen rond uitgesteld kijken samen kunnen aanpakken. Het is niet duidelijk wanneer zenders en distributeurs met een compromis voor de dag zullen komen.