dinsdag 9 mei 2017 - Binnenland
camera closecorrect Verwijs ds2 facebook gplus nextprevshare twitter video

Engels krijgt Nederlands hoegenaamd niet plat, staat in onderzoek van Taalunie

Nog lang geen requiem voor het Nederlands

Houd het orgel! Een requiem voor het Nederlands hoeft nog niet te worden ingezet. De invloed van het Engels beperkt zich voorlopig tot het internet en het onderzoek.

reactie

‘Weinig Engels in gewoon taalgebruik’
Lees verder onderaan

Van onze redactrice 

BrusselDe wereld is een dorp en in ons dorp woont de hele wereld, maar dat betekent niet dat het Nederlands op sterven na dood zou zijn. Integendeel. Het Nederlands is in vrijwel alle sectoren van de samenleving dominant.

In Vlaanderen spreekt nog altijd 91,1 procent van de mensen Nederlands in zijn naaste omgeving – thuis, met de dokter, in de winkel. In Nederland is dat 88,8 procent. Met collega’s spreekt 80 procent Vlamingen en Nederlanders uitsluitend Nederlands.

Van het basisonderwijs tot het niet-universitair hoger onderwijs is het Nederlands de belangrijkste instructietaal. Toegegeven, in masteropleidingen en universitair onderzoek verandert dat beeld ingrijpend. Daar duwt vooral het Engels het Nederlands van zijn dominante plaats. Dat is ook het geval bij wie online wat opzoekt of nieuws volgt (41,5 respectievelijk 32,1 procent van de Vlamingen doet dat zowel in het Engels als het Nederlands). Toch vindt omzeggens heel moedertaal- en niet-moedertaalsprekend Vlaanderen en Nederland het Nederlands een ‘mooie taal’ die aan de volgende generatie moet worden doorgegeven.

‘We moeten uiteindelijk allemaal dood, en dat geldt ook voor talen. Maar zolang het Nederlands thuis wordt doorgegeven, zie ik geen probleem’ Johan De Caluwe Nederlandse taalkunde UGent

Deze conclusies trekt de Nederlandse Taalunie uit een enquête die ze, samen met de UGent en het Meertens Instituut, aan 6.500 Nederlanders en Vlamingen voorlegde. Fundamenteel onderzoek, dat zeker, maar zagen we u net een geeuw onderdrukken toen u de vorige paragraaf las?

Sms’en en facebooken

‘Echt verrassend zijn deze resultaten niet’, reageert Neerlandicus Johan De Caluwe van de UGent die het onderzoek mee coördineerde. ‘Maar het interessantste deel moet nog komen. Het voorliggende onderzoek is een nulmeting, het ijkpunt op basis waarvan we verschuivingen in het Nederlands kunnen blootleggen. De Taalunie wil deze enquête vanaf nu elke twee jaar hernemen en haar beleid daar mee op baseren.’

De opmerkelijkste bevinding is dat mensen hun taalgebruik laten afhangen van de situatie. De taal waarin je wat opzoekt op het internet, hoeft helemaal niet dezelfde te zijn als die waarin je les volgt of die je met de dokter spreekt. ‘Mensen blijken heel soepel om te gaan met meertaligheid’, zegt De Caluwe. ‘Sms’en doen we meer in onze vertrouwde thuistaal dan facebooken. Daar sluipt al makkelijker Engels in – je post er berichten voor vrienden of familie uit de hele wereld.’

Ouders verkiezen Engels

Opvallend is ook de dominantie van het Engels in het wetenschappelijk onderzoek: in 2015 werd 96 procent van de Nederlandse en 92,5 procent van de Vlaamse proefschriften in het Engels geschreven. ‘Een tiental jaar geleden had ik één doctoraatsstudent die zijn thesis in het Engels schreef. Nu doen ze het allemaal. En dat is goed’, vindt De Caluwe, ‘zo kan Vlaams onderzoek meteen de hele wereld in.’

 

Of het niet ironisch is dat ons Nederlands vooral belaagd wordt vanuit de wetenschaps- en onderwijshoek? ‘Zolang er veel naar het Nederlands doorvertaald wordt in de media en in populariserende boeken, zal het zo’n vaart niet lopen’, vindt De Caluwe. ‘Toch zie je ook doorsijpeling naar het middelbaar onderwijs. Mensen zijn rare wezens: enerzijds roepen ze dat je niet mag plooien onder de Engelse druk. Maar anderzijds, als het over de studiekansen van hun kinderen gaat, zijn ze blij dat die op een school zitten waar in twee talen wordt lesgegeven. De verengelsing van het onderwijs gebeurt dus vooral onder druk van de ouders.’

De Taalunie ten slotte heeft duidelijk een cursus mediatraining gehad en komt morgen met een beleidsantwoord op het onderzoek dat ze gisteren uitbracht. Zelf is professor De Caluwe een realistische optimist: ‘We moeten uiteindelijk allemaal dood, en dat geldt ook voor talen. Maar zolang het Nederlands thuis wordt doorgegeven, zie ik het positief in. Het Engels heeft in onze geglobaliseerde wereld zeker een voetje voor, maar mensen houden vast aan hun identiteit. Hoe meer ons Nederlands onder druk komt te staan, hoe sterker onze liefde voor het Nederlands wordt.’

Het volledige rapport vindt u op https://www.meertens.knaw.nl/cms/images/nieuws2017/Staat_van_het_Nederlands_-_Onderzoeksrapport_2017.pdf

reactie

‘Weinig Engels in gewoon taalgebruik’

‘In Van Dale worden jaarlijks Engelse termen opgenomen, maar het gaat dan bijna altijd om woorden uit een beperkt domein – de technologie, de reclamewereld, sociale media en jongerentaal. In onze huis-, tuin- en keukentaal laat Engels zich nauwelijks voelen. Een Engels woord maakt vooral kans om in het Nederlands te overleven als er geen Nederlands alternatief bestaat, of als het korter is dan het Nederlandse equivalent, zoals saven.’

‘Luisteraars en kijkers van VRT-programma’s hebben het er vooral moeilijk mee als er te veel Engels gebruikt wordt in de politieke duiding, zoals onlangs bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen. President elect bijvoorbeeld, maar tja, de verkozen presidentskandidaat is een hele mond vol.’ (ahh)

Sport
  1. Eupen huurt Qatarese international Abdulkarim Hassan, ex-ploegmaat van Spaanse legende Xavi
  2. Anderlecht-winger Kawaya voor twee seizoenen naar KV Mechelen
  3. Nieuw-Zeeland wint met kleinste verschil van Maleisië op World League hockey
  4. Middlesbrough verhuurt Julien De Sart een jaar aan Zulte Waregem
  5. FIFA publiceert omstreden rapport over mogelijke omkoping WK’s integraal online
  6. Steve Darcis sneuvelt in tweede ronde ATP Antalya
  7. Arthur De Greef geeft op in eerste ronde Challenger Milaan
  8. Salaheddine Bensaleh uitgeschakeld in achtste finales op WK taekwondo
  9. Flipkens en Mirza geven verstek voor dubbelspel WTA Eastbourne
  10. Andy Murray moet vlak voor Wimbledon rustpauze inlassen
  11. Voetbalscheidsrechters straffen strenger bij het zien van slowmotionbeelden
  12. Bisnummer voor geprikkelde Jérôme Baugnies in Oetingen?
  13. Serge Crevecoeur verlaat Brussels voor Pau-Lacq-Orthez
  14. Lex Immers verlaat Club Brugge al na half jaar
  15. Serge Pauwels mikt op ritwinst in de Tour de France
  16. Quick Step Floors trekt met twee Belgen naar de Tour, ook Stybar mag deze keer mee
  17. Pieter Timmers ziet concurrent wegvallen voor WK zwemmen
  18. F1-piloten blikken terug op hectische GP: "Herstarts na de safety car waren extreem gevaarlijk"
  19. Voormalig Club Brugge-doelwit tekent bij Sparta Praag
  20. Russell Westbrook reageert emotioneel nadat hij werd verkozen tot MVP in NBA