De vrouw van Macron, Brigitte Trogneux, is van plan om passie en levenslust uit te stralen als première dame. Maar het verleden leert dat het leven van een Franse first lady niet altijd over rozen gaat. Van allesverterende heimwee over aanslagen tot echtelijk bedrog: een overzicht van enkele vrouwen die Brigitte Trogneux voorgingen.

Tante Yvonne zei geen woord

‘Het is Charles of het is niemand.’ U merkt het: Yvonne Vendroux, de vrouw die haar hele leven lang aan de zijde van Charles De Gaulle stond, wist van meet af aan wat ze wilde. Het ijzersterke koppel trouwde vrijwel meteen nadat de liefdesvlam in de pan sloeg en kreeg drie kinderen. In de zomer van 1962 werd het koppel onderweg met de wagen onder vuur genomen door een luitenant-kolonel die het niet eens was met de beslissing van De Gaulle om de Algerijnse onafhankelijkheid te accepteren. De presidentiële Citroën DS was na de aanslag klaar voor de schroothoop, maar De Gaulle en Yvonne konden als bij wonder heelhuids uit het voertuig geraken.

‘Tante Yvonne’ hield er bijzonder conservatieve en katholieke waarden op na, die ze achter de schermen ook doordrukte in de benoemingen van politici. Maar tijdens interviews, publieke optredens, fotomomenten of video-opnames zei de première dame geen woord. Dat was zo letterlijk te nemen dat de Franse pers zich op een gegeven moment afvroeg ‘hoe haar stem nu precies zou klinken na al die jaren’.

Madame de Pompidour haatte het Elysée

Toen Claude Pompidou het Elysée binnenwandelde (het was behoorlijk tegen haar zin), wist ze onmiddellijk dat ze haar man, Georges Pompidou, zou overtuigen om de boel helemaal anders in te richten. De sobere stijl van Yvonne De Gaulle stond namelijk mijlenver verwijderd van de luxe die de nieuwe première dame op het oog had. Alles mocht weer wat minder stijfjes en de afwisseling tussen strak design en weelderig bladgoud was een combinatie waar Claude Pompidou ‘gelukkig van werd’.

Tijdens de inauguratie van haar man, droeg ‘madame de Pompidour’ (haar luxueuze stijl werd meermaals vergeleken met Marie-Antoinette) meteen al een outfit van Chanel. Reizen deed ze in outfits van Dior, Cardin en Yves Saint-Laurent. De rol van ambassadrice van de Franse haute couture was haar op het lijf geschreven.

Veel verder dan die haute couture reikte de invloed van deze première dame niet. Ze bleef het Elysée - ondanks alle herinrichtingen - haten. Nog voor haar periode als Franse first lady er opzat, vertrouwde ze de pers toe dat ze haar oude, vrije leven miste. ‘Ik mis de momenten zoals ze waren toen ik Georges leerde kennen: wij tweeën samen als studenten in een vrije namiddag op straat, wandelen, lachen, genieten. Ik mis vrij zijn, boodschappen doen zoals vroeger en op elk moment de bioscoop kunnen binnenlopen.’

Passie in het Elysée (maar niet in het huwelijksbed)

Met François Mitterrand breekt het tijdperk van de liefdesaffaires en huwelijkscrisissen aan in de Vijfde Republiek. Danielle Gouze was op slag verliefd toen haar blik die van Mitterrand kruiste in een Parijse bistro, maar die liefde bleek achteraf allesbehalve exclusief. ‘Ik ben getrouwd met een verleider, maar ik zal het daarmee moeten doen’, zei Danielle daarover aan L’Express.

Uiteindelijk erodeerde het huwelijk zodanig dat het koppel afspraken maakte om niet te scheiden maar wel in aparte kamers te slapen. Terwijl de president een liefdeskind verwekte bij zijn minnares Anne Pingeot, bleef de première dame de ideale militante en politieke steun en toeverlaat voor Mitterrand. Als Mitterrand de wind in een andere richting wilde laten waaien, zorgde Danielle ervoor dat het gelijk stormde bij zijn linkse achterban. Een passionele tactiek die niet door alle hooggeplaatste Franse politici werd gesmaakt.

Bernie maakte als eerste écht politiek plezier

Anders dan zijn voorgangers viel Jacques Chirac voor een vrouw die wel politieke ambities had. Met Bernadette Chodron de Courcel - vaak ‘Bernie’ genoemd - had hij vrijwel onmiddellijk door dat hij de politieke loterij had gewonnen. Bernadette Chirac wierp niet enkel haar mening op: ze eiste ook dat er naar geluisterd zou worden.

Zo populair als ze was bij het volk wanneer ze doorleefde toespraken hield bij natuurrampen of andere tragedies, zo tenenkrullend volhardend was ze voor de raadgevers van haar man. Dat ze zich als première dame categoriek verzette tegen de ontbinding van de Assemblée Nationale in 1997, was ongezien.

Jaren na haar vertrek uit het Elysée blikt Bernie nog steeds met heimwee terug naar de regeerperiode van haar man. ‘Ik mis het Elysée. Ik zou liegen als ik het tegenovergestelde zou zeggen. Waarom vraag je? Wel, ik heb me daar geen moment verveeld.’

Liever zingen en liefhebben dan een vinger in de politieke pap

Enkele maanden nadat Nicolas Sarkozy scheidde van Cécilia Ciganer-Albéniz trouwde hij met Carla Bruni, die hij had leren kennen tijdens een galadiner waar Bruni een optreden gaf. Bruni zou Sarkozy opvallend veel bijstaan in reizen naar het buitenland, maar hield er geen opmerkelijke politieke passages op na.

Wel ging Bruni voluit voor haar zangcarrière en voor de liefde. Op dat laatste thema legde de première dame dan ook steeds de nadruk wanneer ze werd gevraagd een interview te geven. ‘Het is gek, want eigenlijk had ik me tijdens deze periode mentaal het sterkst moeten voelen. Maar première dame zijn maakt je relatie broos. Het voelde allemaal zo kwetsbaar aan.’

Roemloze exit voor de eerste vriendin

Valérie Trierweiler had bij het begin van de regeerperiode van François Hollande alle sleutels in handen om een sterke première dame te worden. Als eerste ‘vriendin’ trok Trierweiler het Elysée in, zonder een effectief huwelijk met Hollande dus. Een sterk statement naar de Fransen toe, dat evenwel al snel een afkooksel werd.

Trierweiler behield namelijk haar functie als journaliste bij Paris Match en kreeg nauwelijks tijd om zich te settelen in de ambtswoning aangezien de Franse pers plots uitpakte met de affaire tussen Hollande en de actrice Julie Gayet. De onthulling leidde onvermijdelijk tot een breuk en tot het abrupte vertrek van Trierweiler uit het Elysée.