De vijf uitdagingen van Macron
Foto: REUTERS

Emmanuel Macron erft een land in de economische lappenmand. De opvolger van François Hollande wacht een Herculestaak.

1. Zichzelf geliefd maken bij de Fransen

Veel Fransen die zondag voor Emmanuel Macron zullen stemmen, zullen dat niet van harte maar ‘bij gebrek aan beter’ doen. Een opvallende uitspraak die keer op keer terugkeert bij kiezers, is dat ze zondag moeten kiezen tussen ‘de pest en de cholera’.

De presidentskandidaat van En Marche is voor velen te liberaal of te elitair of te veel een doorslag van president Hollande - naargelang.

‘Het heeft me echt getroffen en met verstomming geslagen: u wordt gehaat’, schreef de cineast François Ruffin, die met steun van het radicaal-linkse La France insoumise opkomt bij de parlementsverkiezingen in juni, in Le Monde.

Bij de tweede ronde in 2002 tussen Jacques Chirac en Jean-Marie Le Pen, won de eerste met 82 procent en ruim 25 miljoen stemmen. Die aantallen zal Macron zondag bij een eventuele zege niet halen, door het aantal kiezers dat niet of blanco gaat stemmen.

Macron probeert dit al op voorhand te relativeren: ‘In de tweede ronde kiest men voor de politicus die het dichtst bij je aansluit en per definitie niet voor de eigen favoriet.’

2. Een verdeeld land verbinden

De eerste ronde twee weken geleden legde een diep verdeeld Frankrijk bloot. ‘Deze verkiezing vormt een foto van de sociale breuk’, aldus de historicus Marcel Gauchet. ‘Er is het officiële Frankrijk van Emmanuel Macron, en het Frankrijk dat lijdt.’

Het gaat om verschillende kloven die zich al decennia vormen, elkaar overlappen en versterken: metropool tegen platteland, hoger- tegen lageropgeleiden, Fransen die profiteren van Europa en de vrijhandel en Fransen die er zich door bedreigd voelen, optimisten tegen pessimisten.

‘Mijnheer Macron, aan u om de twee Frankrijken te verzoenen’, titelde het weekblad Marianne van de week op zijn cover. Macron beweert dat hij de woede en de frustratie van ‘La France d’en bas’ gehoord en gevoeld en gehoord heeft. ‘Ons Frankrijk zal binnen vijf jaar zijn nationale cohesie behouden hebben’, zei hij tijdens de campagne. Hij beloofde een ‘solidair land’, maar specificeerde nauwelijks hoe hij dit zal doen.

3. Het terrorisme bestrijden

Macron is ervan overtuigd dat de aanpak van het terrorisme de absolute prioriteit wordt van zijn ‘quinquennat’, gezien de permanente dreiging op nieuwe aanslagen.

De kandidaat van En Marche pleit voor een versterking van de inlichtingendiensten, die bovendien rechtstreeks onder controle van het Elysée zouden vallen. Hij wil ook centra voor deradicalisering oprichten.

4. De economie herlanceren

De Franse economie kwakkelt al jaren. De groei voor dit jaar wordt geraamd op 1,3 procent en ligt lager dan het gemiddelde in de eurozone. De werkloosheid blijft rond de 10 procent hangen, terwijl de overheidsschuld 96 procent van het bbp bedraagt. De regering van president Hollande is er niet in geslaagd om het overheidstekort onder de 3 procent te krijgen, zoals de Europese Unie vraagt.

Emmanuel Macron riskeert de komende maanden een zware botsing met de vakbonden vanwege zijn plan om de arbeidswetgeving onder handen te nemen. Hij was als minister van Economie al de vader van de omstreden wet-Khomri die een flexibilisering van de arbeid mogelijk maakte. Nu pleit hij voor cao’s op bedrijfs- of sectoraal niveau en wil hij de schadevergoedingen bij afdankingen zonder ernstige reden beperken. Dit alles wil hij bovendien versneld door het parlement jagen. ‘Dit zal niet passeren zoals men een brief op de post doet’, verwittigde gisteren de radicaal-linkse vakbond CGT.

5. De relatie met Europa

De Frans-Duitse as, die cruciaal blijft binnen de Europese Unie, werkt al niet meer sinds de tweede helft van de ambtstermijn van ex-president Nicolas Sarkozy - 2010 zeg maar. Dat heeft veel te maken met de amechtigheid van de Franse economie: de invloed die een land binnen de EU geniet, hangt in grote mate af van zijn economische prestaties.

Macron is vastbesloten om het natuurlijke gewicht van Frankrijk binnen de EU te herstellen. Hij kan daarbij bogen op zijn goede verstandhouding met de Duitse kanselier Angela Merkel én met Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker.

De leider van En Marche pleit voor meer samenwerking inzake defensie en migratie, en is voor de verdieping van het bestuur van de eurozone. Hij eist ook een aanpassing van de richtlijn voor gedetacheerde arbeiders - het belangrijkste dossier van de Belgische Eurocommissaris Marianne Thyssen - en haalde al zwaar uit naar de Poolse regering die dwarsligt.