Emmanuel Macron mag dan aan het feesten zijn, er wacht de kersverse president van Frankrijk al meteen een nieuwe uitdaging: de Franse parlementsverkiezingen in juni. Vijf vragen over wat onvermijdelijk komen gaat.

Een maand na de presidentsverkiezingen worden op 11 en 18 juni in Frankrijk al parlementsverkiezingen gehouden. Geen ongewone zaak in Frankrijk, maar absoluut geen gemakkelijke klus voor de pas verkozen Macron en zijn jonge En Marche!-beweging. ‘Maar hij zal helemaal meegaan in wat wij “de derde ronde” noemen om hem de meerderheid te geven’, liet een woordvoerder weten.

Waarom zijn de parlementsverkiezingen cruciaal voor Macron?

Een meerderheid halen in het parlement is erg belangrijk voor de nieuwepresident om zijn plannen te kunnen doorvoeren. Als hij er toch niet in slaagt een meerderheid te vormen, zal Macron het bijzonder moeilijk krijgen als president. Dan zal hij voor elke wet apart een meerderheid van de parlementsleden achter zijn voorstel moeten krijgen, die hij nu weer eens links, dan weer rechts zal moeten gaan sprokkelen. Dan dreigt hij in een uiterst zwakke positie verzeild te raken, net zoals François Hollande.

Waarom wordt het een loodzware klus?

Macron heeft geen partij, maar een beweging. En die is nog maar een jaar oud. Tijdens zijn campagne kondigde hij aan dat hij 577 kandidaten zocht - zoveel kiesdistricten zijn er in Frankrijk - om op te komen bij de wetgevende verkiezingen op 11 en 18 juni. Hij zou die ook gevonden hebben. De eerste veertien (!) van hen heeft hij begin april voorgesteld.

Dat Macron dus met die nieuwkomers alleen een meerderheid haalt in het parlement, is weinig waarschijnlijk. De voorbije maanden hebben verkozenen van de PS en van Les Républicains hun steun aan hem betuigd. Maar Macron heeft altijd gezegd dat die steun daarom niet vanzelf wordt vertaald door een postje of een verkiesbare plaats.

De Franse krant Les Echos kwam vrijdag al met een eerste peiling: En Marche! zou zo'n 249 tot 286 zetels halen. Dat is dichtbij de absolute meerderheid van 288. De Republikeinen halen volgens die peiling nog steeds 200 tot 210 zetels, de socialisten krijgen harde klappen (28 tot 45 zetels). 

Hoe kan Macron zich hier doorheen worstelen? 

Zijn entourage heeft er vertrouwen in dat het hem zal lukken een meerderheid te behalen – dat Macron uit het niets de tweede ronde van de présidentielle zou halen, was immers ook heel onwaarschijnlijk. ‘Als hij wint, zullen de Fransen hem een meerderheid geven in het parlement zodat hij zijn project kan uitvoeren’, zei zijn woordvoerder eerder aan L’Express.

Maar die kans is dus klein. Als Macron geen meerderheid haalt, zijn er verschillende mogelijkheden voor de president. Alles hangt af van hoe sterk hij uit de verkiezingen komt. Als En Marche! een behoorlijke score behaalt, is de meest waarschijnlijke oplossing een coalitie vormen met een andere partij, bijvoorbeeld de PS, of regeren met een minderheidsregering - dan eens met de steun van links, dan eens met de steun van rechts. In beide gevallen moet Macron zijn regering vermoedelijk bijsturen.

In het slechtste geval komt Macron slecht uit de parlementsverkiezingen. Dan komt hij waarschijnlijk in een ‘cohabitation’-situatie terecht. In deze situatie geven de kiezers de meerderheid aan een andere partij dan die van Macron. De regering moet dan samengesteld worden op basis van parlementaire meerderheid.

Kan Macron de kaart van het sympathieke buitenbeentje trekken?

Om een meerderheid op te bouwen, zal Macron moeten onderhandelen en een coalitie sluiten. Onderhandelen betekent compromissen sluiten. In hoeverre kan Macron dan nog trouw blijven aan zijn eigen programma? Alles hangt af van in hoeverre Macron verplicht zal worden om het klassieke politieke spel mee te spelen. Het spel dat hij zelf zo verguisd heeft tijdens zijn campagne en waarvan hij beweert dat hij het veranderd heeft in nauwelijks een jaar tijd.

Wat wil Le Pen nog uit de parlementsverkiezingen halen?

Door de instorting van klassiek links en rechts, heeft Le Pen er in elk geval haar zinnen op gezet om de leidende oppositiekracht te worden in het parlement, om zo naar de presidentsverkiezingen van 2022 te trekken. Maar ook dat is niet evident. Jean-Luc Mélenchon, de uiterst linkse kandidaat die op economisch vlak heel wat gemeen heeft met Le Pen en die onverwacht hoog scoorde, heeft daar namelijk ook zijn zinnen op gezet.