Een miljoen kippen in één dorp, dat is niet gezond
Foto: Brecht Van Maele

Een miljoen kippen in één dorp, dat is niet gezond voor de mens, zegt de West-Vlaamse Milieufederatie die zich hiervoor baseert op buitenlands onderzoek.

Meer dan honderd bewoners van Schoonderbuken (Bekkevoort) protesteerden vorige vrijdag tijdens een volksvergadering in het gemeentehuis tegen de bouw van een stal voor 24.000 kippen.

Een week eerder werden 459 bezwaarschriften ingediend tegen een kippenstal in Schaffen.

En begin april trokken inwoners van Wuustwezel naar het gemeentehuis omdat ze zich grote zorgen maken over de bouw van een nieuwe stal voor 80.000 slachtkuikens. Terwijl er ook nog twee andere pluimveestallen willen uitbreiden en er nog acht nieuwe stallen in de pijplijn zitten.

Er gaat geen week voorbij of er is wel ergens in Vlaanderen protest tegen de uitbreiding of bouw van een varkens- of kippenstal. En geur- en verkeershinder zijn al lang niet meer de enige argumenten. Burgers schermen altijd vaker met gezondheidsrisico’s. Verbazend genoeg wordt voor het verlenen van vergunningen alleen rekening gehouden met milieu en dierenwelzijn en of de stal niet te dicht bij bewoning staat.

Longontsteking door fijn stof

Het protest is niet verwonderlijk. Wuustwezel is een van de drie gemeenten (net als Ravels en Hoogstraten) met een miljoen kippen. In West-Vlaanderen staat om de 450 meter een varkensstal. ‘En het is net die concentratie die de gezondheidsproblemen veroorzaakt’, zegt Bart Vanwildemeersch.

De West-Vlaamse Milieufederatie bundelde een honderdtal wetenschappelijke publicaties over de gezondheidsproblemen voor omwonenden van intensieve veeteelt. Het gaat dan om resistentie van bacteriën, virussen, schimmels en om de effecten van fijn stof.

Vanwildemeersch verwijst naar recent onderzoek aan de Universiteit Utrecht. ‘Wie binnen een straal van 1,15 kilometer van een pluimveebedrijf woont, loopt 11 procent meer kans op longontsteking door het fijn stof.’

Tim Nawrot, professor aan de UHasselt en gespecialiseerd in luchtvervuiling, schat dat de gevolgen van fijn stof dat vrijkomt door veeteelt zich op langere afstand laat voelen. ‘40 procent van het fijn stof is afkomstig van de landbouw. Vooral door ammoniak dat vrijkomt uit stallen en mest en dat zich in de atmosfeer omzet tot fijn stof.’

Resistente schimmels

Veeteelt gaat ook vaak samen met akkerbouw. ‘In de maisteelt wordt nog rijkelijk gesproeid tegen schimmels. Die dreigen immuun te worden voor behandeling. In Nederland schat men het aantal slachtoffers van resistente schimmels al op een per week’, zegt Vanwildemeersch.

Het is onduidelijk of de situatie in België hetzelfde is. ‘Onderzoek beperkt zich tot de gezondheidsgevolgen voor de landbouwer. Wij vragen aan de overheid dat er ook in Vlaanderen behoorlijk onderzoek wordt gedaan naar de gezondheidseffecten voor omwonenden’, zegt Vanwildemeersch. ‘En dat uitbreiding van de veeteelt niet meer gebeurt in gebieden waar al heel veel veeteelt is.’

De landbouw doet wel inspanningen om de uitstoot van fijn stof en ammoniak te beperken, onder meer door luchtwassers op de stallen. Ook wordt gepoogd het antibioticagebruik te beperken.