Bart Staes: ‘Monsanto Papers tasten geloofwaardigheid voedselagentschap aan’
‘We willen absoluut inzage in welke studies het Europees voedselagentschap heeft gebruikt voor zijn advies over glyfosaat’ Foto: Bart Dewaele

‘Het Europees voedselagentschap baseert zich nu alleen op studies die door de industrie zijn aangeleverd. Ik heb twijfels of we nog kunnen geloven dat glyfosaat niet kankerverwekkend is’, zegt Bart Staes, Europarlementslid voor Groen.

Het Europees Voedselagentschap (EFSA) oordeelde vorig jaar dat glyfosaat niet kankerverwekkend is en dus verder in de EU verkocht mag worden. EFSA baseerde zich daarvoor op wetenschappelijke studies aangeleverd door de industrie. Maar uit de Monsanto Papers blijkt nu dat de grootste producent van glyfosaat studies en wetenschappers beïnvloedde om glyfosaat-gunstige papers te schrijven.

Is dat advies nog geloofwaardig?

Staes: ‘Ik heb daar mijn twijfels over. De studies waarop EFSA zich baseerde zijn geheim, omdat ze door de industrie zelf zijn aangeleverd en dus bedrijfsgevoelige informatie kunnen bevatten. Europese parlementsleden, onder wie ikzelf, hebben gevraagd om de studies te mogen inkijken. De Glyphosate Task Force, die de 23 bedrijven verenigt die glyfosaat produceren, hebben dan een media stunt uitgevoerd: we konden ze in een leeskamer op de computer lezen. Maar dat slaat natuurlijk nergens op. De studies zouden door onafhankelijke wetenschappers beoordeeld moeten kunnen worden. Dit is een ernstig probleem dat de geloofwaardigheid van EFSA aantast.’

Waarom laat EFSA niet zelf wetenschappelijke studies uitvoeren?

‘Daar zijn geen financiële middelen voor. Er is op zich iets voor te zeggen dat de industrie, die een product op de markt wil brengen, zelf moet bewijzen dat het product niet schadelijk is. Maar EFSA moet wel de middelen hebben om na te gaan of het onderzoek goed gevoerd is en of het onderzoek reproduceerbaar is. Die middelen heeft ze niet. In tegenstelling tot het Europees Geneesmiddelenagentschap. De farma-industrie moet geld in een fonds storten waarmee dat agentschap zijn werk kan doen. Dat zou de voedingsindustrie ook moeten doen.’

Hoe moet het nu verder?

‘Er zou een wetswijziging moeten komen dat EFSA ook beroep doet op publiek gefinancierd fundamenteel wetenschappelijk onderzoek dat openbaar is. De voedingsindustrie heeft altijd onderzoek gefinancierd, maar veel meer dan vroeger bepalen zij – vier, vijf voedingsgiganten – wel heel erg de onderzoeksagenda. Zij staan financieel heel sterk met sterke lobbykoepels.’

‘De overheid zou ook een grotere rol moeten spelen in wetenschappelijk onderzoek en daar meer middelen voor moeten vrijmaken.’

Zullen de Monsanto Papers iets veranderen?

‘Ik mag hopen van wel. Het is nu wel duidelijk dat Monsanto als een kat in het nauw de meest oneerlijke technieken gebruikt om te vermijden dat hun product verboden wordt. De groene fractie wil ook absoluut inzage in welke studies er door EFSA gebruikt werden voor hun oordeel. Vandaag beslissen we of we naar het Europees Hof van Justitie gaan om een beslissing hierover af te dwingen.’