‘Geld afnemen van bedelaars? Grote voorzichtigheid is nodig’
Foto: Photo News

De Antwerpse politie mag voortaan het geld van agressieve bedelaars tijdelijk afnemen. Federaal Migratiecentrum Myria waarschuwt voor grote voorzichtigheid.

Bedelen is al langer verboden in de Antwerpse winkelstraten en in de buurt van het centraal station. Door een wijziging in de politiecodex mag de Antwerpse politie voortaan ook het geld van agressieve bedelaars tijdelijk afnemen.

Na een onderzoek kan het gerecht dan in een later stadium beslissen het geld definitief over te maken aan het OCMW. ‘Voor alle duidelijkheid: we mikken niet op de slapende dakloze die enkele euro’s op zak heeft’, zegt Philippe Beinaerts, kabinetschef van burgemeester Bart De Wever (N-VA). ‘Wel op bedelaars die deel uitmaken van een netwerk en op een agressieve manier te werk gaan.’

Niet alleen Antwerpen maakt een vuist tegen bedelarij. Ook Brussel overweegt bedelvrije zones. In Gent en Oostende worden bedelaars al jaren bestraft met een GAS-boete. In Oostende worden de bijeengebedelde inkomsten ook in beslag genomen.

Twee keer slachtoffer

‘Onze ervaring is dat er maar weinig bedelaars echt een probleem hebben. Als dat wel zo is, sturen we hen door naar de hulpverlening’, zegt burgemeester Johan Vande Lanotte (SP.A). ‘Maar de meerderheid is lid van een georganiseerde organisatie die we zo proberen droog te leggen.’

Het Federaal Migratiecentrum Myria pleit voor grote voorzichtigheid bij het in beslag nemen van bedelgeld. ‘Ik ken de details van de Antwerpse aanpak niet, maar dit lijkt me de wereld op zijn kop’, zegt Patricia Le Cocq van Myria. ‘Wie uitgebuit wordt, riskeert daardoor voor de tweede keer slachtoffer te worden.’

In een aanbeveling voor politie en justitie schreef Myria in 2016: ‘Bedelaars waarbij indicaties van mensenhandel bestaan, moeten als slachtoffers beschouwd en behandeld worden en niet als personen die met hun bedelen overlast veroorzaken.’

Kinderen

Philippe Beinaerts stelt dat de wijziging in de politiecodex past in een geïntegreerde aanpak. ‘We willen het volledige netwerk droogleggen. Maar zo’n onderzoek duurt lang, en in afwachting van een uitspraak nemen we hun geld weg, in de hoop dat ze zullen stoppen.’ Hij benadrukt dat slachtoffers niet gecriminaliseerd zullen worden. ‘Het is de bedoeling om slachtoffers van uitbuiting door te verwijzen naar gespecialiseerde hulp.’

Hoe zal de politie een ‘georganiseerde’ bedelaar onderscheiden? Daar zijn technieken voor, aldus de kabinetschef. Volgens Myria is het onderscheid niet zo evident. ‘Als er mindervaliden of kinderen alleen bedelen, kan het een indicatie zijn van uitbuiting. Maar het is oppassen voor stigmatisering.’ Myria onderstreept het belang van een vertrouwensband met de uitgebuite bedelaars. ‘Hun verklaringen kunnen een doorslaggevend element vormen in het verdere onderzoek zodat de sleutelfiguren van het netwerk aangewezen kunnen worden. Door hun geld af te nemen, wordt dat veel moeilijker.’

Ook Stef Adriaenssens, socioloog aan de KU Leuven, is kritisch. ‘Politici lijken vooral op zoek naar manieren om de toeristische aantrekkingskracht van hun stad te verhogen’, zei hij gisteren aan Radio 1. ‘Dat gebeurt op de kap van kwetsbare mensen die zich geen advocaat kunnen veroorloven. Nu zie je al dat agenten soms op een ongeoorloofde manier optreden tegen bedelaars.’