Politie blijft migranten mishandelen langs Balkanroute
Patrouille langs de Grieks-Macedonische grens (archief) Foto: AFP

Vertegenwoordigers van de autoriteiten langs de Balkanroute verlagen zich tot geweld en wreedheden tegen migranten die via die route naar Europa vluchten en behandelen hen onwettig. Dat schrijft de Oxfam in een nieuw rapport, ‘A dangerous game’.

De ngo tekende getuigenissen op van ruim 140 vluchtelingen die zeggen dat ze slaag kregen of bestolen werden door grenswachten, politie of andere officiële gezagsdragers. In veel gevallen is sprake van illegale deportaties door agenten die toegang tot de asielprocedure weigeren aan zij die internationale bescherming vragen.

Oxfam ziet in de getuigenissen een ‘ontluisterend patroon van brutaliteit en machtsmisbruik tegen migranten, onder wie ook kinderen en zwangere vrouwen’. Het gaat om mensen die de voorbije jaren vanuit het Midden-Oosten via Turkije en de Middellandse Zee Griekenland bereiken en vervolgens via Macedonië, Servië, Bosnië, Kroatië en Slovenië verder noordwaarts reizen.

De getuigenissen in het rapport van Oxfam zijn vaak schrijnend. In Hongarije moesten migranten bijvoorbeeld naakt in de sneeuw gaan zitten, terwijl koud water over hen gegoten werd. Andere getuigenissen uit Hongarije hebben het over de politie die alle bezittingen van vluchtelingen ontvreemdde, tot zelfs de schoenen toe, om ze vervolgens terug over de grens te sturen.

Behalve mishandeling is ook sprake van collectieve uitwijzingen uit Servië, die verboden zijn volgens het internationaal recht. In veel verhalen komen wantoestanden naar voren over gezagsdragers die migranten schoppen, slaan met stokken en er honden op loslaten.

Opgesloten in kooien

Maar ook op de plaatsen waar migranten wel worden opgevangen, is er sprake van machtsmisbruik en mishandeling. Een Afghaan getuigt in het Oxfam-rapport dat hij in Bulgarije met enkele anderen in een kooi werd opgesloten en drie dagen lang geen eten kreeg. Ze werden er ook geslagen met stokken en kregen zelfs elektrische schokken.

Op de vraag of het politiegeweld hen niet afschrikt, antwoorden de meeste asielzoekers dat ze niets hebben om naar terug te keren en dus niets te verliezen hebben.

‘Het geweld en de intimidatie moeten vervangen worden door een eerlijke en efficiënte toegang tot de asielprocedures, en daarnaast moeten de autoriteiten misbruik vervolgen’, zegt Nikolina Miliae van het Belgrade Centre for Human Rights, dat samen met de Macedonian Young Lawyers Association en met steun van Oxfam de interviews afnam. De betrokken organisaties roepen ook de EU op zijn verantwoordelijkheid op te nemen en ervoor te zorgen dat het internationaal recht en de mensenrechten nageleefd worden.

Oxfam vraagt de betrokken landen om alle procedures aan de grenzen na te kijken, een onderzoek in te stellen naar de wantoestanden en preventieve maatregelen te nemen om dergelijke mishandelingen te vermijden. Zo bleek bijvoorbeeld dat in Hongarije in 2016 een grote groep nieuw aangeworven politieleden niet slaagden voor een psychologische test.

De titel van het rapport, ‘A dangerous game’ is een verwijzing naar hoe de migranten verwijzen naar hun pogingen om de grens over te steken zonder betrapt - en in veel gevallen ook mishandeld - te worden door de autoriteiten. In het rapport worden incidenten genoemd in Servië, Hongarije, Kroatië, Bulgarije en Macedonië.

Niet nieuw

Verhalen over mishandeling van migranten door de lokale autoriteiten in Balkanlanden zijn niet nieuw. In 2015 bracht Amnesty International al een gelijkaardig rapport uit over vluchtelingen die smeergeld moeten betalen aan de politie of met buitensporig geweld worden teruggestuurd.

Politie blijft migranten mishandelen langs Balkanroute
Migratieroutes vanuit Griekenland Foto: dS Infografiek