vrijdag 31 maart 2017 - Cultuur en Media
camera closecorrect Verwijs ds2 facebook gplus nextprevshare twitter video

De diepe tijd

Geoloog Salomon Kroo­nenberg vertelt in Spiegelzee het verhaal van de aarde en haar menselijke bewoners aan de hand van de fluctuaties van het zeeoppervlak. Dat is in de loop van millennia gestegen en gedaald op de maat van kosmische ritmen, gestuurd door het ongelijkmatige traject van de aarde om de zon, waarbij de planeet om haar eigen as wiebelt. Daardoor schommelt de gemiddelde temperatuur van onze planeet. Die schommeling slaat de maat voor de vorming van ijsmassa’s aan de polen en de gletsjers in de bergen. De zeespiegel daalt en stijgt mee. Honderdtwintigduizend jaar geleden leefden de neanderthalers in onze streken in een mediterraan klimaat, de zeespiegel stond zes meter hoger dan nu. De ijskappen van de voorgaande ijstijd waren net gesmolten. Daardoor kwam een grote hoeveelheid water vrij die de vlakte van Dogger deed vollopen en de plas water vormt die we nu de Noordzee noemen. De bewoners van Doggerland hadden de zee zien opkomen en uiteindelijk de laatste hoogte (nu de Doggerbank) moeten verlaten.

De weg van beterschap

Het gedeelde globaal besef van de samenhang der dingen op wereldschaal is nieuw en opent een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van de menselijke soort. Die lange geschiedenis is geworteld in de diepe tijd die Kroonenberg beschrijft maar werd de laatste tienduizend jaar mee gestuurd door het menselijk intellect. Econoom en historicus Johan Norberg stelt in Vooruitgang vast dat het daarmee de goede richting uitgaat. Hij gaat in tegen de intuïtie van wie denkt dat het slecht gaat met de wereld.

De maakbare planeet

Wetenschapsschrijver Oliver Morton schetst hoe het lot van mensheid en planeet verweven zijn. De toestand van de dunne atmosferische schil rond de aarde is daarbij cruciaal. Hij beschrijft de aarde als één groot ecosysteem waarin geologie, dampkring, leven en zon met elkaar samenhangen. Morton verstaat de kunst om de energiebalans van onze samenleving als onderdeel van de klimatologische werkelijkheid op een elegante manier inzichtelijk te maken. De vraag is dan niet meer of het klimaat verandert maar wel of het risico op een catastrofale klimaatverandering groot genoeg is om ingrijpende acties te verantwoorden.

Binnenland
  1. Michel tekent VN-akkoord
  2. De Wever kiest voor Antwerpse coalitie met SP.A en Open VLD
  3. Klacht in zaak Hilde Claes geseponeerd
  4. Politie zet waterkanon in tegen 'gele hesjes'
  5. Gentse Open VLD countert formateursnota met extra schepenpost voor Van Hecke
  6. N-VA laat zich opjagen door extreemrechts, vindt De Croo
  7. Coucke ontwijkt de vragen, François blijft ceo
  8. Woordvoerder premier Michel schuldig aan schriftvervalsing (maar krijgt geen straf)
  9. Bart Tommelein pas in mei burgemeester van Oostende
  10. Nog steeds bijna 500 geïnterneerden in Belgische gevangenissen
  11. Man overweegt geslachtsverandering om schepen te kunnen blijven
  12. Twee arbeiders zwaargewond aan station van Brugge
  13. Razende wandelaars keren zich tegen politie en krijgen tien maanden cel
  14. Video Macron weerlegt 'onwaarheden' over VN-migratiepact
  15. Loopgravenoorlog Migratiepact houdt aan
  16. Reclame niet meer doorspoelen? ‘Dat is commerciële zelfmoord’
  17. 'Per vergissing' voor 23,9 miljoen euro aan boetes betaald in 2017: ‘sommigen storten het bedrag van hun gas- of elektriciteitsrekening’
  18. Video Macron brengt bezoek aan premier Michel
  19. Patstelling over migratiepact blijft
  20. Mislukte plofkraak veroorzaakt brand
Sport
  1. Gents goudhaantje blijft scoren voor Georgië in Nations League maar pakt vooral uit met weergaloze dribbel
  2. Nederland zet scheve situatie in slotfase recht en mag alsnog naar Final Four van de Nations League
  3. Sky Sports heeft bijna 700 miljoen euro veil voor... lagere voetbaldivisies in Engeland
  4. Belgian Cats ook tegen Tsjechië zonder Julie Allemand
  5. Zatte olympisch curlingkampioen uit toernooi gezet
  6. Spanje, Portugal en Marokko willen samen het WK voetbal in 2030 organiseren
  7. Pro League behoudt vertrouwen in CEO Pierre François na marathonzitting
  8. Coucke ontwijkt de vragen, François blijft ceo
  9. Liefdesgeluk voor Thomas Buffel: speler kondigt de komst van een zoontje aan
  10. Bestuursvergadering Pro League loopt uit door verhitte discussies: wat met in opspraak geraakte CEO?
  11. Deceuninck – Quick-Step Team gaat in zee met BMW
  12. Spelen onze Rode Duivels te naïef in topwedstrijden?
  13. Pieter Timmers mag ziekenhuis vandaag verlaten na nieuwe longproblemen
  14. Omstreden scheidsrechters hernemen werk
  15. Profdarter Raymond van Barneveld kondigt zijn afscheid aan: “Mijn huwelijk lijdt eronder”
  16. Nina Derwael en Axelle Klinckaert alweer op medaillejacht in Duitsland
  17. Ex-profvoetballer Gascoigne beschuldigd van aanranding op trein
  18. "Toekomstig kampioen Max Verstappen moet zijn scherpe kantjes verliezen"
  19. Duitsers dopen Zverev meteen om tot “nieuwe tenniskoning”
  20. Nafi Thiam behoort tot vijf supergenomineerden voor trofee van beste atlete van het jaar