De Lijn wil zelfrijdende busjes in bebouwde kom
archiefbeeld. Foto: BELGAIMAGE

Naast een proefproject met een zelfrijdende bus in Zaventem werkt vervoersmaatschappij De Lijn binnenkort ook tests uit voor autonome shuttles in steden en gemeenten. Dat blijkt uit het bestek dat Belga kon inkijken. De Lijn hoopt te kunnen starten vanaf 2020.

De Lijn werkt momenteel aan een zelfrijdende shuttle tussen de terminal op de luchthaven van Zaventem en de cargobedrijvenzone. Voor dat pilootproject zal een voertuig worden ontwikkeld.

Uit dat proefproject wil De Lijn leren hoe shuttles ook in andere omgevingen kunnen rijden. ‘Het project op Brussels Airport zal immers niet volstaan om de organisatie voor te bereiden op een toekomst met autonome voertuigen. Het is belangrijk om nu ook de mogelijkheden voor de opstart van andere shuttleprojecten te onderzoeken’, klinkt het. ‘We kiezen graag voor stedelijke projecten omdat het maatschappelijk belang hier groot is en er een sterke businesscase kan opgebouwd worden.’

De Lijn: ‘Spontane vraag van steden’

In het bestek is sprake van ‘spontane vragen van steden’, met nadien verkennende gesprekken en positieve reacties. Met die plaatsen wordt onderzoek opgestart om ‘de mogelijkheden voor implementatatie van een autonoom rijdende gemeentelijke shuttleverbinding’ te bekijken.

Volgens De Lijn-woordvoerder Tom Van de Vreken is het project nog niet heel concreet en voorlopig wil men niet kwijt met welke steden wordt gepraat. ‘De steden in kwestie willen het eerst op hun schepencollege brengen’, luidt het. Concreet gaat men kijken naar vervoerspotentieel, trajecten, reisinformatie en ticketing. Voor maximaal 300.000 euro laat de maatschappij zich bijstaan door een bureau, dat ook ‘wervende visualisaties’ moet verzorgen.

De studieopdracht is voor dit en volgend jaar. Ze zou in april al worden toegekend, maar kwam nog niet ter sprake op de raad van bestuur. De ‘eventuele uitrol voor de onderzochte projecten’ is voorlopig voorzien voor 2020-2021. Het is nog niet duidelijk over hoeveel projecten het precies gaat en of ze in timing samenvallen.

TreinTramBus: ‘Aandacht niet afleiden van andere problemen’

Reizigersvereniging TreinTramBus is niet weigerachtig, maar ziet een aantal struikelblokken. ‘Dit moet voldoende getest en betrouwbaar worden bevonden om in de stad te rijden, waar ook veel fietsers en voetgangers passeren’, zegt woordvoerder Jan Vanseveren.

‘Voor lokale verplaatsingen kunnen zelfrijdende shuttles een oplossing zijn, maar dit mag de aandacht niet afleiden van de andere problemen zoals de gebrekkige doorstroming en de stiptheid’, waarschuwt Vanseveren. ‘Autonome voertuigen zullen niet helpen, tenzij ze ook op een volledig eigen bedding hebben.’

Vakbond: ‘Eerst resultaten eerste test afwachten’

‘Men doet tegenwoordig altijd maar proefprojecten zonder resultaten af te wachten. Waarom dan al een tweede project zonder de resultaten van Zaventem?’, zegt federaal vakbondssecretaris Rita Coeck (ACOD). ‘We zitten bovendien in volle besparingsmodus. Waarom proberen we niet eerst het bestaande vervoer beter te laten bollen?’

De secretaris vraagt zich ook af wie er baat zal hebben bij het project. ‘Probeert men het op kosten van De Lijn te testen, waarna anderen het dan kunnen uitbaten? Dat zou het toppunt zijn.’

ACV niet ongerust over tewerkstelling

Ook Jan Coolbrandt, nationaal secretaris voor ACV Openbare Diensten, maakt de bedenking: ‘Privébedrijven experimenteren niet. Ze stappen in als alles klaar is. Als De Lijn daarin wil investeren, moeten ze ook exploitatiemogelijkheden krijgen.’

Over de tewerkstelling is hij niet meteen ongerust. ‘Het moet zich allemaal nog bewijzen en de effecten op de tewerkstelling zijn moeilijk in te schatten, al komt er een evolutie aan die je niet kan tegenhouden. Maar ik geloof niet dat in 2025 al honderden bussen op grotere afstanden zullen rijden. Voor kleine projecten zal het binnen dit en tien jaar wellicht wel ingeburgerd raken.’ Hij ziet daarbij ook mogelijkheden voor ‘basismobiliteit’.