2030 is nu

Kan luchtvervuiling de voordelen van fietsen tenietdoen?

24 februari 2017Andy Stevens

Een fiets- of wandeltochtje in de frisse buitenlucht is altijd gezond, toch? Die stelling wordt enigszins genuanceerd door een nieuw onderzoek. Daaruit blijkt dat de gevolgen van luchtvervuiling op sommige plaatsen zwaarder doorwegen dan de gezondheidsvoordelen van fietsen.

Buitenactiviteiten zoals wandelen en fietsen zijn goed voor de gezondheid omwille van de verhoogde fysieke activiteit. Maar die handelingen verhogen mogelijk ook de inname van vervuilde lucht, wat dan weer slécht is voor de gezondheid. In een recente studie werd de balans tussen fysieke buitenactiviteiten en blootstelling aan luchtvervuiling uitvoerig onderzocht.

Alles hangt af van de hoeveelheid fijnstof die ronddwarrelt op de plaats waar u zich bevindt. Vanaf een bepaald moment wegen de voordelen van sporten niet meer op tegen de nadelen van luchtverontreiniging.

Voor u in paniek slaat en uw fiets permanent aan de haak hangt: in vergelijking met de rest van de wereld valt het in België nog mee - zoals u ook zal zien in de tabel verderop in dit artikel. Maar in een heleboel steden wereldwijd is de gezondheid van mensen die pakweg elke dag met de fiets naar het werk gaan wel degelijk in gevaar. In het Indiase Allahabad bijvoorbeeld, wordt dat kritieke punt al na een half uur fietsen bereikt. Wie in Peking langs drukke wegen wil fietsen, kan dat 105 minuten doen zonder mogelijke gezondheidsrisico’s.

Hoe lang kunt u op deze plaatsen ‘gezond’ fietsen?

 

De studie, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Preventive Medicine, zette de gemiddelde jaarlijkse concentratie van fijnstof (PM2.5) in de lucht af tegen de becijferde gezondheidsvoordelen van fietsen en wandelen.

Uit recente cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie blijkt dat in 34 steden meer dan 100 microgram fijnstof per kubieke meter in de lucht te vinden is. De vervuilende PM2.5-partikels in de lucht - die voornamelijk ontstaan door industrie en gemotoriseerd verkeer - nestelen zich in de longen, waar ze schade toebrengen. Fijnstofdeeltjes liggen mee aan de basis van onder andere longontstekingen, en zorgen ook voor een slechter functionerende hartspier.

Vooral India, China en Saoedi-Arabië scoren slecht op de WHO-schaal. Op de meeste van die plaatsen met gemiddeld meer dan 100 microgram PM2.5 wegen de effecten van luchtvervuiling al na 90 minuten fietsen zwaarder door dan de gezondheidsvoordelen. In een aantal van die steden kunt u maar beter al na 30 minuten uw fiets weer opbergen.

Het is moeilijk inschatten in welke mate de gezondheid van fietsende en wandelende pendelaars echt in gevaar is. Omdat de studie de gemiddelde fijnstofconcentraties van de WHO gebruikt, worden langere pieken in fijnstofvervuiling niet ingeschat. En is het gemiddelde jaarcijfer dus een serieuze onderschatting van de dagelijkse realiteit van fietsers en wandelaars.

Blijven fietsen!

Wie in ons land met de fiets naar het werk gaat en dagelijks langs drukke steenwegen laveert, kan dat gerust blijven doen. Zelfs in grootsteden zoals Antwerpen, Brussel of Gent kunt u volgens deze studie 9 à 11 uur fietsen alvorens de nadelige gevolgen van de vervuilde lucht uw inspanningen teniet doen.

Dat is ook de conclusie van de onderzoekers. ‘Als we de gezondheidsvoordelen van wandelen en fietsen afwegen tegen de mogelijke risico’s van langdurige blootstelling aan luchtvervuiling, tonen onze berekeningen aan dat het promoten van meer bewegen in de meerderheid van de gevallen gerechtvaardigd is. Enkel in het klein aantal steden met de hoogste fijnstofconcentratie vormt fietsen een verhoogd gevaar.’