Mosselen bevatten te veel plastic
Belgen zijn de grootste mosseleters van Europa, dus eten we ook het meeste plastic. Foto: hh

De mosselen, langoustines en oesters uit onze Noordzee bevatten zoveel plastic dat we elk jaar 11.000 piepkleine deeltjes microplastic opeten. Een deel daarvan komt ook in ons bloed terecht.

Via onze rivieren belanden tonnen plastic afval in zee: verpakkingen en plastic zakjes natuurlijk, maar ook microbolletjes die in douchegel en tandpasta zitten. In zee breekt dat plastic af tot ­microplastic, kleiner dan een ­millimeter groot. Dat eten de zeedieren op.

‘En zo krijgen wij het ook op ons bord’, zegt milieutoxicoloog Colin Janssen (UGent). ‘Niet via alle dieren. Bij kabeljauw zit het plastic in de maag en darmen, die we niet opeten. Maar in mosselen, oesters, garnalen en langoustines zit het plastic wél in de delen die we eten.’

Omdat de Belgen de grootste mosseleters zijn, krijgen we van alle Europeanen het meeste van die plasticdeeltjes binnen via onze zeevruchten. ‘Tot 11.000 deeltjes per jaar’, zegt Janssen.

Maar wat gebeurt daar dan mee? Onderzoekers van de UGent hebben voor het eerst kunnen vaststellen dat de deeltjes ook in ons systeem kunnen blijven. ‘In ­laboratoriumproeven hebben we gezien dat microplastic door onze darmwand kan migreren’, zegt Janssen. ‘Zo komen er per jaar tot een zestigtal deeltjes in ons bloed en lymfestelsel terecht. Ze kunnen zich daar ophopen.’

‘We weten niet waar de grens ligt van hoeveel plastic je in je bloed moet hebben om ontstekingen te krijgen of ziek te worden’, zegt Janssen. ‘Het echte gezondheidsrisico kunnen we dus nog niet inschatten.’

Ook in ons zout

Er wordt wel altijd meer onderzoek naar gedaan. Zo bestudeert de FOD Volksgezondheid hoeveel plastic er zit in de verschillende soorten zout die je in onze supermarkten kunt kopen. Want ook die bevatten plastic, bleek eerder al uit buitenlands onderzoek. ‘We willen vooral aantonen hoezeer dat plastic is doorgedrongen tot alle aspecten van ons leef­milieu’, zegt Jan Eyckmans van de FOD. ‘En dat we daar iets moeten aan doen.’

‘De productie van plastic blijft immers jaar na jaar stijgen’, voegt Colin Janssen eraan toe. ‘Het is een potentiële tijdbom.’

Geen mosselen eten dan maar? ‘Ik ben geen voorstander van een verbod’, zegt Janssen. ‘Dan moeten we een hele rist andere producten ook bannen. We moeten wel vermijden dat er nog microplastic in de natuur komt. Het verbod op plastic zakjes dat minister van Leefmilieu Joke Schauvliege (CD&V) nu wil invoeren, is een goede zaak. Maar de microdeeltjes plastic in zeep en tandpasta moeten ook verboden worden. In de VS gaan ze dat al doen, in Europa nog niet.’