Wonderoplossing voor files op Antwerpse Ring?
Foto: katrijn van giel

Een geflopt idee uit 1999 wordt nieuw leven ingeblazen: de Antwerpse haven ook ’s nachts laten draaien, zodat vrachtwagens niet in de file hoeven te staan. ‘Het klinkt als het ei van Columbus, maar verwacht er geen mirakels van.’

Nu zijn ze nog open van vijf tot halftien, maar vanaf 20 maart sluiten de twee grootste terminals in de haven van Antwerpen nooit meer hun deuren – behalve in het weekend. Vracht­wagens kunnen vanaf dan de hele nacht lang containers laden en lossen aan het Deurganckdok op Linkeroever. Zo helpen ze meteen het fileprobleem oplossen. Want ‘meer trucks ’s nachts betekent minder verkeer overdag’, zoals het Havenbedrijf terecht opmerkt.

Waarom komen de haven­terminals nu pas met dit idee aanzetten? Wel, dat doen ze niet. ‘Al in 1999 heeft een van hun voorgangers, Noordnatie, al eens een proefproject rond ’s nachts laden en lossen opgezet’, weet Lode Verkinderen van TLV. ‘Niet veel later is het alweer afgevoerd.’

Verloren wachttijd

Alleen maar vrachtwagens ’s nachts laten rijden, helpt immers niet. De vrachten moeten wel ergens terechtkunnen tijdens die daluren. ‘Stel: een vrachtwagen pikt om 3 uur ’s nachts een con­tainer op in de haven van Antwerpen. Meestal is die bestemd voor een klant op een afstand van minder dan 150 kilometer’, zegt Verkinderen. ‘Twee of drie uur later is die vrachtwagen dus al op zijn bestemming. Maar fabrieken en bedrijven gaan meestal pas open om 9 uur. Dan zit die chauffeur daar twee uur lang met zijn vingers te draaien.’

‘De winst die je maakt door niet in de file te staan, gaat dan verloren aan het uitbetalen van chauffeurs die uren zitten te wachten’, zegt Verkinderen. Daarop liep het in 1999 ook al mis. ‘Terminal­uitbaters kregen te maken met heel hoge kosten, zonder dat er veel omzet tegenover stond.’

Hele keten mee

Om opnieuw een mislukking te vermijden, moet dus de hele logistieke keten mee in bad. Niet alleen transportbedrijven zullen ’s nachts moeten rijden, maar ook hun klanten zullen ’s nachts ladingen moeten kunnen ontvangen of meegeven.

Zelfs als de hele logistieke sector voortaan de nacht ingaat, blijft de vraag of dat überhaupt de files op de Antwerpse Ring zal oplossen. ‘Op korte termijn zul je ongetwijfeld een effect zien’, zegt Davy Janssens, hoogleraar verkeerskunde aan de UHasselt. ‘Maar op langere termijn – denk aan twee tot drie jaar – zal de capaciteit die vrijkomt, zich snel weer vullen met nieuwe voertuigen.’

Een aanzuigeffect, dus. ‘Denken dat deze maatregel de Antwerpse files zal oplossen, is wel erg kort door de bocht.’ Verkinderen concludeert: ‘De verwachtingen voor deze maatregel zijn te hoog gespannen. Hij klinkt misschien leuk, als een potentieel ei van Columbus, maar verwacht er geen mirakels van.’