Wat u moet weten over de zaak-Publipart
Tom Balthazar, ondertussen ex-schepen van Gent. Foto: fvv

Na het Publifin-schandaal in Wallonië, waarbij politici zich verrijkten via intercommunales, duikt er nu ook in Vlaanderen een dossier op. De Gentse schepen Tom Balthazar nam al ontslag omwille van Publipart. Maar hoe zit deze zaak precies in elkaar?

1. Waar draait de affaire om?

Midden in de zaak staat Publipart, dat is een naamloze vennootschap die onderdeel is van Publilec. Die intercommunale is voor 12 procent eigendom van de stad Gent. Daarom zetelen schepen van Financiën Christophe Peeters (Open VLD) en schepen van Stadsontwikkeling Tom Balthazar (SP.A) er in.

De functie van de nv is echter onduidelijk. Ze blijkt vooral te beleggen in aandelenfondsen en heeft participaties in andere intercommunales. De 17 bestuurders van Publipart krijgen samen elk jaar meer dan 350.000 euro bruto voor de beperkte taken die ze er hebben – omgerekend ongeveer 20.000 euro bruto per persoon.

Bij de bestuurders zitten ook leden met banden met Oudenburg, Diksmuide en Oud-Heverlee, maar toch vooral met Gent.

2. Hebben de Gentse schepenen iets strafbaar gedaan?

Op het eerste gezicht lijkt het van niet. Wel heeft het er alle schijn van dat ze hoge vergoedingen kregen voor weinig werk.

Dat Publipart via Publilec banden heeft met Publifin doet de schepenen geen goed. Die intercommunale kwam de afgelopen weken meermaals in het nieuws, omdat een twintigtal Waalse politici er in raden en commissies zitten en daar royale zitpenningen voor kregen ongeacht of ze nu aanwezig waren of niet.

Daarnaast is de beleggingsportefeuille van Publipart omstreden: er wordt veel geïnvesteerd in olie en gas, maar ook in casino’s, tabaksbedrijven en een wapenfabriek. De nv verloor bovendien twee miljoen euro aan het failliet van de Gentse Optima Bank en pompt via een durfkapitaalfonds belastinggeld in autohandelaar Cardoen.

3. Wat zeggen de schepenen zelf?

Gents kandidaat-burgemeester Tom Balthazar (SP.A) heeft inmiddels ontslag genomen als schepen en lijsttrekker van de kartellijst SP.A-Groen. ‘Niet omdat ik een ernstige fout gemaakt heb of schuld zou moeten bekennen, maar omdat ik de toekomst van een progressief Gent niet wil laten verlammen door maanden van schandalen en opgeklopte discussies over vergoedingen’, zo zegt hij.

Wat u moet weten over de zaak-Publipart
Christophe Peeters (Open VLD). Foto: BELGA

Christophe Peeters (Open VLD) van zijn kant laat weten dat hij ‘op geen enkel moment’ aanwijzingen heeft gehad ‘dat er belegd werd in betwiste activiteiten zoals wapenhandel’. Hij brengt voorts in herinnering dat de Gentse gemeenteraad, bij het begin van de legislatuur, al besliste om onderhandelingen op te starten over het uitreden uit Publilec. De Gentse Open VLD-fractieleider Sami Sougir steunt Peeters: ‘Hij zetelt in Publipart als afgevaardigde van de stad, als schepen van Financiën, met de bedoeling om zo snel mogelijk terug te trekken. Zijn ontslag is niet aan de orde.’

4. Wat zegt de oppositie?

Oppositiepartijen N-VA, CD&V en Vlaams Belang zullen burgemeester Termont en zijn schepenen op de komende gemeenteraad aan de tand voelen over het belang van de stad in Publipart, zo hebben ze al aangekondigd. Siegfried Bracke (N-VA), fractieleider van de grootste oppositiepartij van de stad, wil zelfs een spoedzitting.

Hij merkt in een blogpost op dat een ‘Optima-bis-commissie’ is aangewezen. ‘In de Optimacommissie is bij herhaling gezegd dat er tussen de stad en Optima geen link was’, schrijft Bracke. ‘Blijkt dus wel zo te zijn: Publipart heeft er veel geld aan verloren.’ Bracke eist een ‘algehele transparantie’.

CD&V-fractieleider Veli Yüksel kondigt ook een interpellatie aan. ‘We eisen een volledige transparantie. De hele constructie is een paarse constructie en we vragen om alle intercommunales en vergoedingen en mandatarissen van de stad die daarin zitten, tegen het licht te houden. Waar gaat het hier in godsnaam over ? De graaicultuur komt in de buurt en dat moet stoppen. We pleiten voor een propere politiek met propere handen.’

5. Waarom komt dit zo ongelegen voor de SP.A in Gent?

Tom Balthazar was al enige tijd de gedoodverfde opvolger van Gents SP.A-burgemeester Daniël Termont. Die kwam vorig jaar zelf nog in opspraak in de zaak rond de failliete Optima Bank. Termont zou drie privévluchten naar Cannes en naar Londen hebben gemaakt in 2004, 2005 en 2006, in een jet gecharterd door Optima. Later oordeelde een ‘Optima-Commissie’ echter dat Termont geen fout had gemaakt, maar wel onvoorzichtig was geweest.

Termont liet verstaan dat hij de fakkel graag doorgaf aan Balthazar. Die laatste moest de schijn van ‘vriendjespolitiek’ helemaal van de Gentse SP.A afschudden. Die missie is nu getorpedeerd.

6. Wie volgt Balthazar nu op?

Als opvolger in het college heeft de SP.A gekozen voor ‘jong talent’. Gemeenteraadslid Sven Taeldeman schuift een niveau hoger en neemt de bevoegdheden stadsontwikkeling, wonen en openbaar groen over van Balthazar. Maar belangrijker nog is wie het lijsttrekkerschap voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 op zich gaat nemen.

Eerst circuleerden SP.A-voorzitter John Crombez en zwaargewicht Freya Van den Bossche. Maar in De Zevende Dag op Eén hield de voorzitter zondagochtend de boot af. En ook Van den Bossche bedankte expliciet. Een andere optie was Karin Temmerman, negen jaar schepen in Gent en ook vier jaar fractieleider in de Kamer geweest. Maar de keuze viel uiteindelijk op die andere ervaren schepen Rudy Coddens

7. Hoe moet het nu verder met kartel SP.A-Groen in Gent?

Het is nog niet duidelijk of Rudy Coddens dan wel de kartellijst of de aparte SP.A-lijst zal trekken. Misschien komt er zelfs een scenario waarbij Groen de kartellijst trekt. De bal ligt nu in het kamp van de leden van Groen Gent.

De Gentse schepen Elke Decruynaere (Groen) sprak zondag uitgebreid met haar SP.A-collega's en had het na afloop over een open gesprek waarbij een aantal afspraken werden gemaakt. 'Maar eerst moet de partij mee zijn als we met het kartel willen verder gaan en samen een nieuwe start maken.’

De SP.A-voorzitter acht een breuk weinig waarschijnlijk. ‘Ik denk dat het kartel zeker verder kan’, aldus John Crombez in De Zevende Dag. SP.A en Groen ‘zijn in Gent bezig met iets dat groter is dan wat nu gebeurt’. Ook burgemeester Termont liet al weten door te willen gaan met het kartel.

Wat u moet weten over de zaak-Publipart
Elke Decruynaere (Groen) en Tom Balthazar (SP.A) op de nieuwjaarsreceptie van SP.A-Groen. Foto: fvv