Nog geen budget voor nieuw autismeplan
Foto: HH
Het kersverse autismeplan van minister Vandeurzen moet het leven van mensen met autisme en al wie voor hen zorgt sterk verbeteren. Maar het geld ontbreekt nog.

De Vlaamse regering wil dat mensen met autisme  meer en makkelijker kunnen deelnemen aan onze samenleving. Dat staat in het autismeplan van minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V), dat vrijdag werd goedgekeurd. Vroegtijdige diagnoses, meer wetenschappelijk onderzoek, een autismevriendelijke samenleving (zie inzet) en beter op elkaar afgestemde hulp zijn enkele van de vijftien actiepunten. Het plan kwam tot stand na twee jaar samenwerken met een ‘taskforce autisme’, bestaande uit onder meer experten, zorgverleners en mensen die zelf een autismespectrumstoornis hebben. 

‘De overheid heeft onze aanbevelingen omgezet in een strategisch plan en in een engagement. Dat verdient een pluim. We hebben hiermee een richtingaanwijzer, wat nodig was. Maar nu zijn er coördinatie, concretisering en financiering nodig’, zegt professor orthopedagogiek Ilse Noens (KU Leuven), die de taskforce leidde.

Bij die financiering knelt het schoentje. In het plan staat dat ‘binnen de huidige budgettaire realiteit’ de opgesomde acties ‘wellicht niet allemaal realiseerbaar’ zijn. Er worden daarom enkele prioriteiten opgesomd, maar slechts weinig concrete ambities uitgesproken. 

Wachtlijsten

‘De overheid schrijft in het plan één concrete termijn neer: de wachttijd voor de diagnosetests mag maximaal 3 tot 6 maanden duren. Vandaag loopt die soms nog op tot twee jaar, afhankelijk van regio en leeftijd’, zegt Noens. ‘Maar andere concrete termijnen staan er  nog  niet in, terwijl er na een diagnose vaak nóg  wachtlijsten volgen. De eerste prioriteit in het plan is nochtans een toereikend zorgaanbod realiseren.’

Een betere levenskwaliteit voor wie zorgt voor iemand met autisme – een tweede doelstelling van het plan – valt of staat met kortere wachtlijsten. Het kan bijvoorbeeld drie jaar duren vooraleer een ouder thuisbegeleiding krijgt (dS Avond 20 januari). ‘Ik ken een vrouw die haar dagjob moest opgeven en nu ’s nachts werkt en overdag voor haar kind zorgt, omdat het kind nergens terechtkon’, zegt Steven Van Den Heuvel, die met zijn project Cycling for Autism al eens mocht langskomen op het kabinet-Vandeurzen. ‘Wie leeft met iemand met autisme, moet vaak zijn manier van leven aanpassen, om bepaalde prikkels uit de weg te gaan. Zo leven kost vaak meer energie, leidt tot stress, en weegt op relaties. Zulke problemen los je op met begeleiding.’   

Ongeveer 1 op de 150 personen tot mogelijk 1 op de 100, wordt geboren met autisme, schatten experts. Het percentage stijgt omdat een autismespectrumstoornis tegenwoordig sneller wordt herkend, omdat de criteria veel ruimer zijn dan vroeger en omdat een veeleisende maatschappij bepaalde stoornissen (sneller) aan het licht brengt.