Waarom Jammeh zich vastklampt aan de macht in Gambia
Veiligheidsdiensten bij de Gambiaanse ambassade in Dakar, Senegal. Foto: REUTERS

Adama Barrow won in december de presidentsverkiezingen in Gambia van Yahya Jammeh. Deze regeerde het kleine Gambia sinds 1994 met ijzeren vuist. Hij weigerde echter zijn nederlaag te erkennen en klampt zich aan de macht vast. Maar waarom?

Donderdag om 17 u wordt de nieuwe president van Gambia ingezworen in buurland Senegal. Om veiligheidsredenen kan het niet doorgaan in het thuisland van Barrow, maar de troepen staan al klaar aan de grens om oud-president Jammeh met geweld te overmeesteren. ‘Er is geen enkele kans dat Jammeh aan de macht blijft’, zegt Steven Van Bockstael, doctoraatsstudent aan de UGent over politiek en conflict in West-Afrika. Waarom treedt Jammeh dan niet gewoon af?

Asiel en immuniteit

‘Jammeh hoopt zo veel mogelijk uit de deal te halen door zo lang te wachten om af te treden’, zegt Van Bockstael. Hij hoopt waarschijnlijk asiel en immuniteit te krijgen. Na 22 jaar autoritair bestuur heeft deze man wel wat op de kerfstok. ‘Het is geweten dat Jammeh zich schuldig maakte aan grootschalige schendingen van de mensenrechten en restricties oplegde aan de pers. Hij deed ook een hoop bizarre statements. Zo beweerde hij dat hij aids kon genezen’, zegt Van Bockstael. ‘Ik denk dat heel de wereld blij mag zijn dat hij eindelijk geen macht meer heeft.’

Nigeria heeft al asiel aangeboden. Maar door een precedent met de oud-president van Liberia, Charles Taylor, vindt Van Bockstael het normaal dat Jammeh stevig onderhandelt. Taylor had namelijk ook asiel gekregen van Nigeria, maar leverde hem drie jaar later toch uit aan de VN. Zo’n scenario hoopt Jammeh te vermijden.

Waarschijnlijk heeft ook Mauritanië al asiel aangeboden, omdat de president van dat land, Mohamed Ould Abdel Aziz, eerder deze week nog onderhandelde met Jammeh over de machtsoverdracht. Deze onderhandelingen liepen op niets uit, en Aziz vloog naar Senegal, waar Barrow verblijft.

Geweld

Toch lijkt de kans op een gewelddadige machtsoverdracht klein. ‘Gambia heeft een heel klein leger. Ik had verwacht dat er een paleiscoup zou plaatsvinden, waarbij het leger Jammeh zelf afzet in plaats van een buitenlandse militaire invasie af te wachten’, zegt Van Bockstael.

De toekomst van Jammeh ligt volgens Van Bockstael sowieso niet in Gambia. ‘Tenzij in de gevangenis misschien. De nieuwe regering van Barrow zal waarschijnlijk een grote schoonmaak houden in de administratie.’