maandag 16 januari 2017 - Opinies
camera closecorrect Verwijs ds2 facebook gplus nextprevshare twitter video

De plaats van de aanslag, vorige week zondag, in Oost-Jeruzalem. afp

Niet met alle middelen

De beslissing om te stoppen met de column van Dyab Abou Jahjah volgt niet uit ‘politieke druk’, het gaat over iets veel fundamentelers, schrijft Karel Verhoeven.

Hoofdredacteur van deze krant.

Een krant hoort het nieuws te verslaan en niet het voorwerp te worden van berichtgeving. Tegen die gulden regel hebben we met tegenzin gezondigd, toen we vorige maandag aankondigden dat De Standaard na drie jaar stopt met de column van Dyab Abou Jahjah (DS 10 januari) . Die beslissing kreeg ruime weerklank. Abou Jahjah is een uitstekend columnist die tegen de haren in strijkt, hij is ook een polariserend symbool op het snijvlak van grote conflicten (links-rechts, autochtoon-allochtoon, Palestina-Israël). Omdat lezers blijven reageren, even passioneel voor als tegen, en omdat anderen in onze plaats speculeren over wat De Standaard heeft gemotiveerd, kom ik er vandaag op terug. Onder meer De Afspraak op vrijdag op Canvas beoefende hierover speculatieve journalistiek.

Ter herinnering: het begon vorige week zondag met een kort Facebookbericht van Abou Jahjah. ‘By any means necessary’ was zijn reactie op een aanslag in Oost-Jeruzalem, waarbij een Palestijn met een vrachtwagen inreed op Israëlische soldaten die gingen sightseeën. De dader en vier soldaten kwamen om, er vielen vijf zwaargewonden.

Burgerschap

Op talrijke fora en in veel lezersreacties is intussen gediscussieerd over hoeveel geweld gerechtvaardigd is in het verzet tegen een illegale bezetting. Dat is interessant en vergt nuance omdat de Israëlische bezetting structureel geweld is tegen alle internationaal recht in. Maar het leidt af van waar het voor De Standaard over gaat. Om het met een ander Engels spreekwoord te zeggen: you can’t have your cake and eat it. Ofwel betreed je de arena van het politieke debat, ofwel ga je verder op het pad van het gewapende verzet.

De spanning tussen Abou Jahjah de columnist en Abou Jahjah de activist zette zijn column de voorbije jaren altijd al op scherp. Maar de activist kaapt de taal van de columnist als de activist geweld legitimeert waar geen duidelijke grenzen aan zijn, als hij dat doet vlak na een aanslag waarbij de opdrachtgevers nog niet bekend zijn en waarbij de dader handelt zoals terroristen in Nice en Berlijn, als een obscure Palestijnse splintergroepering de aanslag vervolgens opeist, het martelarencollectief van Baha Alyan – genoemd naar een Palestijn die in 2015 in Jeruzalem drie Israëlische burgers op een bus vermoordde. Zo’n kreet (‘alle noodzakelijke middelen’) is geen lapsus, maar nauwelijks nog te onderscheiden van een oproep tot geweld. Zonder mededogen voor de mensen die pas zijn gestorven. Dan verzandt taal in een ethisch moeras.

Over geweld is geen dubbelzinnigheid mogelijk voor een schrijver die de krant aanstelt. Ook omdat de fel linkse columnist Abou Jahjah het radicale verzet bepleit. Origineelst voor het debat in De Standaard is hij wanneer hij ongeïntimideerd volwaardig burgerschap opeist voor alle burgers, ook de allochtonen. In Brussel (en in de rest van België) is daar een omwenteling voor nodig, radicaal maar democratisch, wars van alle vormen van racisme en neokolonialisme. In de nieuwe samenleving past iedereen zich aan, niet alleen de allochtonen. Abou Jahjah acht het niet uitgesloten dat geweld losbarst, maar pleit zelf voor vreedzaam verzet. Dat geweld is geen onrealistische inschatting. Wij blijven een verbijsterend gesegregeerde maatschappij. Toen Angela Merkel donderdag een eredoctoraat kreeg, hadden de universiteiten van Gent en Leuven een locatie uitgezocht te midden van de echte wereld, zeiden ze. De intellectuele en politieke fine fleur van Vlaanderen troepte samen in The Egg in Anderlecht. Buiten in de echte wereld alleen kleur, binnen in de ivoren toren alleen wit. De vraag is niet of maar hoe wij de salons openen.

Macht vs. pers

Dat die transitie woelig wordt, blijkt ook uit de weerstand die de boodschap van Abou Jahjah bij sommige lezers bleef oproepen. De kwaliteit van zijn betoog maakte het gemakkelijk om hen van antwoord te dienen. Een opinieredactie maakt haar keuzes niet op basis van de minste weerstand. De contestatie verminderde met de jaren, maar ook in de discussie in Nederland bleek dat vooral zij die hem niet lezen zich fel tegen hem kanten. De N-VA grijpt dat symbool aan. Sommige journalisten speculeren graag heroïsch over ‘politieke druk’ als een volgehouden aanval. In realiteit zijn het schimpscheuten. Hoogstens irritant. Deze krant heeft een dik vel. De onmin zal niet luwen nu Abou Jahjah hier geen columns meer schrijft, omdat ze niet draait om Abou Jahjah maar om de kritische koers die de krant vaart. Zoals Bart De Wever zich gisteren in De Zevende Dag liet ontvallen: ‘Ik ben nooit gelukkig met De Standaard.’ Het omgekeerde zou pas kwalijk zijn. Daar zijn geen bijsturingen over mogelijk. Tussen macht en pers moet het wringen.

Terug naar Abou Jahjah. De essentie is welke richting verzet moet uitgaan. Gewapend verzet heeft zijn plaats in de geschiedenis. Veel noodzakelijke veranderingen, zoals de strijd tegen de apartheid, vergden op een bepaald punt geweld. Maar zoals een lezer liet weten: ‘In essentie eindig je bij de tweedeling Malcolm X versus Martin Luther King, of Mandela in 1960 versus Mandela in 1994.’

Als we grondige maatschappelijke verschuivingen willen mogelijk maken voor echte integratie, met alle risico’s op instabiliteit onderweg, moeten we helder zijn over de grenzen die wij stellen aan geweld.

Binnenland
  1. Herkomst van een derde van het rundvlees in onze supermarkten onbekend
  2. Infrabel gepluimd door leveranciers
  3. 'N-VA had lang geen probleem met de VN migratieresolutie, maar de dreiging op rechts is nu te groot'
  4. Op de trein moet altijd plaats zijn voor de fiets
  5. Vakbonden gaan actievoeren tussen 10 en 14 december
  6. ‘Watervoorraad is nog altijd niet aangevuld’
  7. Vanackere benoemd als directeur bij Nationale Bank
  8. Beroepsvereniging vraagt betere bescherming voor juweliers na tigerkidnapping
  9. Opnieuw een weerrecord verbroken
  10. Ryanair wil niet overleggen met piloten en cabinepersoneel samen: ‘We zitten in een impasse’
  11. Zware hinder op E40 van Brussel naar Gent door ongeval: ‘Wachttijd loopt op tot boven het uur’
  12. ‘Schone Handen’: twee spelersmakelaars en vriendin Veljkovic vrijgelaten
  13. ‘Couveusekind ben je voor het leven’
  14. Weyts moet zich (opnieuw) verantwoorden omdat pers eerder informatie kreeg dan parlementslid
  15. Station Brussel-Noord, een typisch kluwen à la belge
  16. Ziekenfonds Partena verdedigt het terugbetalen van homeopathie
  17. Vertenten weet pas morgen of hij de cel mag verlaten
  18. De Lijn zoekt noodoplossing voor Noordstation: ‘Situatie echt niet meer oké’
  19. Playmobil verkoopt weer Zwarte Piet
Buitenland
  1. Video Wat als Theresa May deze storm (niet) overleeft?
  2. Frankrijk neemt maatregelen tegen ‘no-deal brexit’
  3. Lichaam van sinds 2001 spoorloze Nederlandse gevonden in België
  4. Rode Khmer-leiders veroordeeld voor genocide in Cambodja
  5. Meer dan 600 vermisten bij bosbranden Californië
  6. Video Jacob Rees-Mogg: conservatief, rijk, zes kinderen en soms grappig
  7. Twee vrachtschepen botsen bij Schiermonnikoog
  8. Chaos over de Brexit wordt alleen maar groter
  9. VS leggen 17 Saudi’s sancties op voor moord op Khashoggi
  10. Al meer dan 1.500 migranten uit migrantenkaravaan aan Amerikaanse grens
  11. Video May houdt voet bij stuk: 'Deze Brexit-deal geeft het Britse volk wat het wil'
  12. 10.000 meer dieren- en plantensoorten op Rode Lijst, maar vinvis en berggorilla doen het beter
  13. Bourgeois: 'Spanje duidelijk maken dat hun reactie totaal ongegrond is'
  14. Video Historisch: Zuid-Korea blaast grensposten op nabij Noord-Korea
  15. Dit staat in de voorlopige Brexitdeal
  16. Nog een lange weg voor de Brexit
  17. Video Dissidente partijgenoten willen May afzetten
  18. Merkel ‘erg opgetogen’ over Brexit-akkoord
  19. Macron in het nauw door benzineprotesten
  20. May verliest al vijf regeringsleden
Sport
  1. Belgian Cats kunnen in Duitsland grote stap richting EK zetten, maar moeten het doen zonder WK-revelatie
  2. Toon Aerts wil in Tabor leidersplaats in Wereldbeker verdedigen: “Hier wil ik goed scoren”
  3. NBA. Golden State krijgt pandoering, San Antonio verliest ondanks een briljante ‘360’ van DeRozan
  4. Drama voor Neuville in strijd om wereldtitel rally: "Alles verliep volgens plan..."
  5. Ploegkoers in Gentse Zesdaagse voortijdig afgesloten na valpartij, De Buyst en Van Der Sande op kop
  6. Batshuayi en Hazard maakten het verschil: 'Dit gaan we in Zwitserland niet laten liggen'
  7. Trump is ook in Belfast andermaal te sterk voor Luca Brecel
  8. Vrienschappelijk voetbal: Duitsland maakt brandhout van makke Russen en redt zo de huid van Löw
  9. Cultheld Wayne Rooney krijgt staande ovatie bij zijn 120ste en laatste optreden voor Engeland
  10. Rode Duivels op zucht van halve finales Nations League: dit zijn de overgebleven scenario’s
  11. Batshuayi scoort twee keer tegen IJsland en stelt zege veilig
  12. Revanche voor Kroaten tegen Spanje, Gent-speler scoort voor de ogen van Barcelona in Nations League
  13. Kunstschaatser Jorik Hendrickx zal volledig seizoen niet in actie komen: “De goesting nog niet terug”
  14. Glen De Boeck in shock: “Ik moest ontslag vernemen van journalist… tijdens een match”
  15. Axel Witsel door vrouw en dochtertje gehuldigd voor zijn 100e interland bij Rode Duivels
  16. Amper één maand en zeven dagen na ontslag in Gent heeft Yves Vanderhaeghe al nieuwe club: de trainerswals
  17. Jonge Duivels geven zege in oefeninterland tegen Roemenië in blessuretijd nog uit handen
  18. Verrassing bij KV Kortrijk: Glen De Boeck ontslagen, Yves Vanderhaeghe neemt officieel over: “Welcome home”
  19. Pierre François ligt onder vuur als CEO van Pro League maar geeft tekst en uitleg, clubs uit 1B vragen duidelijkheid
  20. Zeilster Emma Plasschaert ziet zichzelf niet als Sportvrouw van het jaar, ondanks haar wereldtitel