donderdag 12 januari 2017 - Opinies
camera closecorrect Verwijs ds2 facebook gplus nextprevshare twitter video

 

De digital native is digitaal naïef

Aarzelend waarschuwen voor de ‘onbetrouwbare’ Wikipedia, volstaat niet meer, zegt Jeroen Baert. Ons onderwijs moet jongeren veel beter wapenen voor digitale media.

Wie? Computer­wetenschapper, ­verbonden aan ­de KU Leuven

Wat? Iedereen kan tegenwoordig gemakkelijk content creëren en op het web zwieren.

Het is érg slecht gesteld met de kritische houding van jongeren bij het gebruik van digitale media. Dat blijkt uit een recent onderzoek van de universiteit van Stanford bij meer dan 7.000 kinderen en jongeren uit de lagere en middelbare school. Jongeren kunnen hun laatste dansmove zonder problemen in een Snapchat-story pleuren terwijl ze likes verzamelen op hun Instagram-selfies, maar ze zijn zich niet bewust van het digitale spoor dat ze zo achterlaten. Ook het kritisch omgaan met content inhoud – van advertenties tot zogenaamd fake news – laat te wensen over.

Meer dan 80 procent van de kinderen op de lager school kon ‘sponsored content’ niet onderscheiden van normale artikels. En meer dan driekwart van de middelbare scholieren nam valse foto’s voor waar aan en kon geen echt van nepnieuws onderscheiden op Facebook. De eerste generatie digital natives scoort dus belabberd.

Verwonderlijk is dat niet. Meer dan ooit worden we gebombardeerd met informatie, uit steeds diversere bronnen, op maat gefilterd door steeds diversere sociale media, voor ze via een opdringerige notificatie onze toestellen bereiken.

Meer dan driekwart van de middelbare scholieren neemt valse foto’s voor waar aan en kan geen echt van nepnieuws onderscheiden op Facebook

Vroeger reisden feiten via journalisten naar een redactie en belandden de volgende dag in de krant. Nu worden feiten verminkt door een leger amateur- en professionele opiniemakers, die ze op eender welk moment rechtstreeks op een eigen platform publiceren. Al die artikels gaan een eigen leven leiden, rondbotsend in onze sociale bubbels en commentaarsecties op de socialemedia-app van de dag. Geen wonder dat niet alleen jongeren moeite hebben met hun houding tegenover online­media.

Hoe kunnen we jongeren aanmoedigen om een gezonde houding te kweken tegenover digitale content? In het vroegere curriculum volstond doorgaans de vage waarschuwing dat ‘Wikipedia geen betrouwbare bron is, want iedereen kan die pagina’s bewerken’. Oh how the times ­have changed. Nu zou een kritische noot over het internet moeten klinken zodra uw kind een iPad kan vasthouden.

Kinderspel

Een goed startpunt is een van de meest fundamentele evoluties van het internet van het afgelopen decennium begrijpen: iedereen kan tegenwoordig gemakkelijk content creëren en online zwieren. De tijden dat dit alleen maar was weggelegd voor mensen met voldoende geld en computerkennis zijn voorbij. Door technologische ontwikkelingen is een website opzetten nu kinderspel. Toon jongeren hoe eenvoudig het voor eender wie is om een blog te starten en die er semi-professioneel te laten uitzien. Laat ze foto’s en video’s maken, bewerken en uploaden naar hun eigen website. Laat kinderen dit vooral zélf doen – werken met een contentmanagementsysteem staat lekker chic op het cv van een 12-jarige.

Beperk werken met en manipuleren van het internet ook niet tot stoffige informaticalokalen. Het laatste decennium zijn in het onderwijs grote sprongen gemaakt om digitale media te incorporeren in andere vakken, maar dit gaat nog niet ver genoeg. Zou het niet interessant zijn om in de klas wekelijks de tien meest gedeelde berichten op sociale media tegen het licht te houden?

Kinderen moeten de beweegredenen van diensten op het internet begrijpen. Ze moeten inzien dat alle diensten die ze gebruiken (Snapchat, Facebook, Instagram), een businessmodel hebben waarin zij het product zijn. Hoe advertenties verkocht worden. Of dat ze telkens als ze naar een website surfen en een artikel aanklikken, een digitaal spoor van koekkruimels achterlaten waaraan toekomstige content zal worden aangepast. En wie die schatkist aan informatie over hen beheert. Het kan een mooie casestudy zijn voor de lessen economie.

Nooit vergeten

Ook de gevolgen van het internet voor privacy en veilige communicatie mogen niet onderbelicht blijven. Kinderen maken fouten, maar het internet vergeet niet. Hoe kom je zonder kleerscheuren door je hitsige puberjaren met een sextingmachine in je zak en een leger van pestgrage leeftijdsgenoten rond je? Er zijn genoeg pijnlijke verhalen om te beseffen dat jongeren hierover niet genoeg geïnformeerd kunnen zijn. Digitale relaties en bijbehorend vertrouwen opbouwen, wordt steeds belangrijker in een wereld waarin privacy onder vuur ligt. Gebruik goede, unieke wachtwoorden, stuur nooit privé-informatie via een onbeveiligd kanaal: ik ken veel gehackte volwassenen die zichzelf vervloeken dat ze die lessen niet van jongs af aan hebben meegekregen.

Tot slot: laat dit alles niet ondergedompeld worden in een saus van doom & gloom – Het internet zit vol pedofielen! En porno! Denk toch aan de kinderen! Laten we niet vergeten dat het internet een prachtige plek is, een manier voor kinderen en jongeren om fan-tas-ti-sche dingen te maken en zichzelf uit te drukken. Rammelende bronnen, slechte journalistiek en het manipuleren van nieuws zijn van alle tijden: er is geen reden om te vrezen we onze digital natives niet kunnen leren deze door te prikken.

Sport
  1. Emma Plasschaert als vierde naar medal race in Delta Lloyd Regatta Medemblik
  2. Red Dragons nu ook te sterk voor Israël op weg naar WK
  3. Video Oostende met één been in de finale na zege in Charleroi
  4. Champions League-finale om veiligheidsredenen onder gesloten dak
  5. Caudron en Merckx naar achtste finales in WB driebanden Ho Chi Minh City
  6. Mivis haalt vlot de cut in Czech Challenge golf, Watremez redt het niet
  7. Francken en co dienen klacht in tegen Thaise overname van OHL
  8. Elise Mertens: “Niets te verliezen tegen Gavrilova”
  9. Thomas Pieters bij leiderstrio in BMW PGA Championship
  10. Belgian Cats onderuit tegen Rusland op EK-voorbereidingstoernooi
  11. Mario Been (ex-Genk) heeft nieuwe club op Cyprus
  12. Stijn Vandenbergh mag ziekenhuis twee weken na zware val verlaten
  13. De Greef ziet droom in vervulling gaan op Roland Garros: “Waarom zou ik Gasquet het leven niet zuur kunnen maken?”
  14. Hesbois klimt naar tweede stek op Open golf Clément Ader Paris
  15. Berdych houdt Raonic uit de finale in Lyon
  16. Belgische topkajakkers scoren op openingsdag WB in Szeged
  17. Stan Wawrinka verdedigt titel in Genève tegen Zverev
  18. Boasson Hagen snelt naar zege in eigen land, Van Gestel blijft leider
  19. Française Mladenovic: “Ik ben dé te kloppen vrouw op Roland Garros”
  20. Jonge Red Flames starten EK-kwalificatie met zege