maandag 9 januari 2017 - Opinies
camera closecorrect Verwijs ds2 facebook gplus nextprevshare twitter video

Michael De Cock: ‘Hoezo, we reageren te hysterisch op de verkiezing van Trump?’ BELGAIMAGE

Een vrijgeleide voor populisme 2.0

Het minimaliseren van discriminatie en racisme lijkt een nieuwe trend te worden onder intellectuelen en opiniemakers, schrijft Michael De Cock

Wie? Auteur, theatermaker en artistiek leider van de KVS in Brussel.

Wat? Witte, geprivilegieerde mannen die racisme vergoelijken, zijn doodeenvoudig niet geloofwaardig.

Een goeie maand geleden, net voor de jaarwisseling, was het auteur Yves Petry die stof deed opwaaien met een interview in De Morgen. Racisme op school en ongelijke kansen? Dat kon gewoon niet zijn, had zijn buikgevoel hem ingegeven. Dit weekend was er het interview met Maarten Boudry en Guillaume Van der Stighelen in De Tijd. We leven in overgevoelige tijden, en we moeten maar wat meer tegen een stootje kunnen.

Mislukte komieken

Racisme goedpraten doen ze niet, verdedigt de filosoof Maarten Boudry zich uitvoerig op sociale media, na publicatie. Nou, daar kunnen we alvast over debatteren. Hun hele betoog stinkt namelijk naar vergoelijking. De meeste racisten zijn vooral mislukte komieken, vindt Van der Stighelen. Niet iedereen is immers zo ad rem als Wim Helsen. ‘Groepisme’, noemt hij het ook graag. Het jaar is nog jong, maar als er een prijs voor het beste eufemisme wordt uitgereikt, dan heeft dit alvast mijn stem.

En de ronduit wansmakelijke uitlatingen bij de dood van Kerim Akyil, nochtans overduidelijk racistisch geïnspireerd… Dat behoort volgens Boudry, hoe moreel verwerpelijk ook, dan weer tot de vrije meningsuiting. Toen moest ik toch even gaan zitten. Iemand die op sociale media dingen toetert als ‘Weeral nen bruine minder’, over iemand die hij van haar noch pluim kent? Hooguit leedvermaak, helemaal geen racisme.

Racisme vergoelijken of afdoen als mislukte humor is een vorm van kwalijk verzuim, en maar een beetje minder triest dan het gedrag zelf

Dus: ofwel is het geen racisme, alleen slecht cabaret met slechte smaak, ofwel zijn ethische oordelen niet aan de orde en behoort het tot de vrije meningsuiting. Aan het eind van de dag is alles semiotiek. Boudry en Van der Stighelen gaan in het interview steil bergaf op een morele glijbaan die eindigt in bagger op sociale media.

Pedagogische pint

De mensen zijn helemaal niet verhard, alleen het debat is verhard. Nog zo’n dooddoener. De mensen in de jaren dertig waren ook maar mensen. Misschien is de aard van het debat nog niet zo’n kwade parameter om de temperatuur van de patiënt te nemen, en vervolgens een diagnose te stellen. C’est malheureusement le ton qui fait la musique.

Vroeger, in de kroeg van Guillaume, ging het er net zo aan toe, sust hij. Hoewel het ongetwijfeld om een ander soort etablissement ging, moest ik toch spontaan denken aan de Allez-zwaaanst-na-niet-reportage die Paul Jambers ooit maakte voorPanorama. Ik was nog een kind, en zat met veel verwondering te staren naar zoveel toogwijsheid.

Een goed gesprek, een hoffelijk antwoord zijn veel efficiënter dan het terechtwijzen van de dader. Geen pedagogische tik maar een pedagogische pint om wat racisme weg te masseren. Nee, dan was de reactie van minister Jan Jambon vorige week op de haatreacties op sociale media na de dood van Kerim Akyil alvast helderder.

Het onvoorwaardelijke ‘kijk-maar-naar-de-statistieken’ vooruitgangsoptimisme in combinatie met buikgevoel en caféwijsheid, het blijkt een gevaarlijke cocktail. Racisme vergoelijken, het afdoen als ietwat mislukte humor of er de schouders voor ophalen, is een vorm van kwalijk verzuim, en maar een beetje minder triest dan het gedrag zelf.

Visionair monster

Ook het interview met Amerika-correspondente Greet De Keyser was in die zin zorgwekkend. Net als Van der Stighelen vindt zij dat we te hysterisch reageren op de verkiezing van Donald Trump. ‘Het zal allemaal zo’n vaart niet lopen, en de man heeft best goeie economische inzichten. Ik kan me nog wel een paar racistische, haatdragende wereldleiders voor de geest halen met talent voor economie.’ Misschien, en laten we dat vooral hopen, krijgt De Keyser gelijk. Een visionair monster als Hitler komt gelukkig niet elke blauwe maandag aan de macht.

Maar mogen we nog verontwaardigd zijn over ideeën vooraleer ze zijn omgezet in gruwelijke beleidsdaden? Mogen we ons nog druk maken over een politicus die vrouwen bij de kut wil grijpen (daar wordt veel te veel aandacht aan geschonken volgens Van der Stighelen), die Mexicanen verkrachters noemt en de grensmuur zelf wil laten betalen? Op de vraag wat De Keyser daar allemaal van vindt, zegt ze dat dat ethische kwesties en vragen zijn en dat een journalist daar geen antwoord op kan of mag geven. Nou moe. Bernie Sanders, aldus De Keyser, heeft trouwens ook niet altijd de waarheid verteld.

De nieuwe mainstream

Voor alle duidelijkheid: witte geprivilegieerde mannen die racisme nuanceren tot groepisme, tot Wim-Helsen-willen-zijn, of het fenomeen afdoen als een vorm van oneens zijn met elkaar, die met meer ratio dan empathie een probleem analyseren dat ze nooit zelf aan de lijve hebben ondervonden, zijn doodeenvoudig niet geloofwaardig.

Evenmin mogen we ze als tegendenkers beschouwen, zoals al te vaak gesuggereerd wordt. Integendeel. Zij zijn de megafoon van een leger aan ja-knikkers. Ze zijn de nieuwe mainstream. Zij geven een stem en een vrijgeleide aan het latent racisme van de stille massa.

Sport
  1. Vandoorne kwalificeert zich als voorlaatste voor GP van Azerbeidzjan, maar: "Er zullen kansen komen tijdens de race"
  2. Kroaat Ivica Olic hangt schoenen aan de haak
  3. Alison Van Uytvanck heeft finaleticket beet in Ilkley
  4. Red Panthers verpletteren Maleisië op World League hockey
  5. Gérard Linard (74) is de nieuwe voorzitter van Belgische voetbalbond: Waal die geen Nederlands kent
  6. Marin Cilic staat in finale van Queen’s
  7. Van Uytvanck bereikt halve finales van ITF Ilkley, Zanevska uitgeschakeld
  8. Hamilton verovert polepositie GP van Azerbeidzjan, Vandoorne negentiende
  9. Geen finaleronde voor De Roey en Leurquin in Tsjechië na brand
  10. Roger Federer staat voor elfde keer in finale van ATP-toernooi Halle
  11. Petra Kvitova staat in finale van WTA Birmingham
  12. Bottas snelste tijdens laatste oefensessie GP van Azerbeidzjan, Vandoorne zestiende
  13. Jolien D’hoore vreest het ploegenspel op het BK wielrennen
  14. Voormalig Spaans wereldkampioen hangt voetbalschoenen aan de haak
  15. Steve Darcis opent tegen Denis Istomin in Turkije
  16. Twee dopinggevallen bij Argentijnse River Plate
  17. Thompson maakt indruk op 100m op Jamaicaanse atletiekkampioenschappen
  18. Snelste seizoenschrono 100m horden aangescherpt, Gatlin wint 100m op Amerikaanse kampioenschappen
  19. Amerikaan behoudt leidersplaats op Travelers Championship
  20. Lefebvre en Pelsmaekers zakken naar dertiende plaats tijdens Kieler Woche