'De Eerste Wereldoorlog inspireerde Tolkien voor The Lord of The Rings'
Foto: REUTERS

Simon Tolkien herinnert zich zijn grootvader, de grote JRR Tolkien, enkel uit zijn kindertijd. Pas toen hij zelf een boek schreef legde hij de link tussen zijn grootvaders werk en de oorlog waarin die vocht. ‘Frodo deelt het lot van veel oorlogsveteranen, gebroken onder onzichtbare wonden, schaduwen van wie ze vroeger waren’, schrijft Simon op de website van BBC.

Simon Tolkien wou altijd al over de Eerste Wereldoorlog schrijven. Maar dat verliep niet vlot. ‘Ik had moeite om aan mijn boek te beginnen’, schrijft Simon Tolkien op de website van BBC, ‘maar hoe meer ik over de Eerste Wereldoorlog schreef, hoe meer ik aan mijn grootvader dacht.’

Geïndustrialiseerd kwaad

JRR Tolkien vocht in de Slag aan de Somme. Zoals veel veteranen sprak hij nooit over zijn oorlogstijd, en is ook geen geschreven getuigenis van. Maar dat wil niet zeggen dat Tolkien er niet over schreef. ‘Het kwaad in Middle Earth is geïndustrialiseerd. De orcs van Sauron zijn brutale werkkrachten, Saruman heeft een “geest van metaal en wielen” en de omschrijvingen van Mordor en Isengard doen denken aan het niemandsland van 1916’, schrijft Simon Tolkien.

Daarnaast verwijst de diepe verbondenheid tussen Frodo en Sam op het einde van het verhaal volgens Simon naar de band tussen de Britse soldaten. Maar vooral, als de oorlog voorbij is wordt Frodo nooit meer de oude. ‘Frodo deelt het lot van veel veteranen, gebroken onder onzichtbare wonden, schaduwen van wie ze vroeger waren’, aldus Simon Tolkien.

Veranderde wereld

De wereld in het verhaal van JRR Tolkien is voorgoed veranderd na de oorlog met Sauron, ook al was hij verslagen. ‘Onschuld en magie verdwijnen uit Middle Earth wanneer de elfen vertrekken, en ik denk dat mijn grootvader zich ook zo voelde na de Groote Oorlog in Europa. Hoe vreselijk was het dat je vocht voor vrede, om dan twintig jaar later je eigen zoon naar de oorlog te moeten sturen’, besluit Simon.