Londense universiteit haalt gedenkplaten Leopold II weg na protest
Het standbeeld van Leopold II in Brussel. Foto: BELGAIMAGE

De Londense Queen Mary University heeft twee gedenkplaten ter ere van Leopold II laten weghalen. Dat gebeurde na protest tegen het Congo-bewind van de gewezen Belgische koning, zo melden verschillende Britse nieuwssites.

De gedenktekens aan de ‘Octagon Library’ werden al in 1887 geplaatst, toen Leopold II een bezoek bracht aan de Londense universiteit. Hij legde daarbij ook de eerste steen van het gebouw. Maar in juni hadden zwarte studenten een petitie opgestart waarin werd opgeroepen tot de verwijdering ervan. In de petitie werd gesteld dat de ‘onkritische’ gedenkplaten overgebracht moeten worden ‘naar een museum over de genocide, het kolonialisme en imperialisme’.

De platen werden diezelfde maand nog in alle stilte weggehaald. Officieel gebeurde dat ter ‘renovatie’, maar de Britse media onthullen zaterdag dat er toch gehoor werd gegeven aan het protest. ‘De omvang en de zichtbaarheid van de inscripties laten een sterkere associatie (tussen de universiteit en Leopold II) vermoeden dan werkelijk het geval was. Daarom werd beslist om ze aan het zicht te onttrekken’, zo citeren onder meer The Times en The Daily Mail een woordvoerder van de universiteit. De gedenkplaten liggen nu opgeborgen in een archief.

Schrikbewind

De aandacht van de Britse media voor de gedenkplaten is onder meer een gevolg van de ophef die in het land ontstaan was over een een standbeeld van Cecil Rhodes, een negentiende-eeuwse kolonialist die in zuidelijk Afrika de Britse kolonie Rhodesië had gesticht. De universiteit van Oxford had begin dit jaar geweigerd in te gaan op de oproep om het beeld weg te halen.

Koning Leopold II is internationaal vooral bekend voor het schrikbewind dat hij van 1885 tot 1908 in zijn privékolonie Kongo-Vrijstaat voerde. Volgens de Amerikaanse journalist Adam Hochschild heeft zijn beleid er aan ongeveer 10 miljoen mensen het leven gekost.

Toch is niet iedereen in het Verenigd Koninkrijk opgezet met het weghalen van de gedenktekens. ‘Koning Leopold is geschiedenis. Het heeft geen zin om zijn zijn daden nu als racistisch te herinterpreteren’, zo reageert professor Alan Smither van Buckingham University.