woensdag 7 december 2016 - Binnenland
camera closecorrect Verwijs ds2 facebook gplus nextprevshare twitter video

Het Vlaams onderwijs is kampioen in wiskunde, maar heeft het moeilijk met diversiteit. blg

Vlaamse leerlingen scoren wel nog steeds bovengemiddeld in onderwijs

De kenniskloof tussen autochtone en allochtone leerlingen is nergens zo groot als in Vlaanderen. Dat blijkt uit het meest recente Pisa-onderzoek.

‘Leraars verwachten te weinig van allochtonen’

Wallonië scoort ondermaats

Lees verder onderaan

Van onze redacteur 

BrusselVlaamse leerlingen scoren nog steeds bovengemiddeld in het onderwijs, en dat is een opsteker. Maar de kloof wordt groter tussen wie zeer goed presteert en wie het zeer slecht doet, legt het jongste Pisa-rapport bloot.

Om de drie jaar onderwerpen onderzoekers van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso) leerlingen wereldwijd aan verschillende tests om hun kennis te testen. Deze keer legden 15-jarigen in 72 landen tests af over wiskunde, wetenschappen en leesvaardigheid. In Vlaanderen ging het om 5.675 leerlingen uit 175 scholen.

Eerst het goede nieuws: Vlaamse leerlingen scoren telkens boven het gemiddelde. Voor wiskunde zijn we zelfs absolute wereldtop, net na de Aziatische landen.

‘Het gaat wat ver om van racisme te spreken, maar er zijn verdoken mechanismen die de resultaten van allochtone leerlingen minder goed maken’ Dirk Van Damme Onderwijsspecialist Oeso

In leesvaardigheid scoren wereldwijd maar negen landen of regio’s hoger dan Vlaanderen, voor wetenschappen zijn dat er acht. Estland en Finland behoren tweemaal tot een van de weinige Europese landen die het beter doen.

Kloof nergens groter

Maar het is helaas niet allemaal rozengeur en maneschijn. De kloof tussen zogenaamde laagpresteerders en hoogpresteerders neemt toe. 17 procent, of iets meer dan een leerling op zes, haalt het vereiste niveau 2 niet. Dat is een daling met 6 procent tegenover 2006, de laatste keer dat Pisa op wetenschappen focuste. De groep hoogpresteerders (niveau 5 en 6) blijft stabiel op 15 procent, al dalen we voor wiskundige geletterdheid wel met 5 procent tegenover de vorige keer.

Nog opvallender: de kenniskloof tussen autochtone en allochtone leerlingen is met 57 punten nergens groter dan in Vlaanderen. ‘We kunnen die twee niet los van elkaar zien’, zegt Mieke Van Houtte, hoogleraar sociologie aan de UGent. Zij doet al jaren onderzoek naar de gevolgen van ons onderwijssysteem. ‘Het feit dat de kloof tussen laagpresteerders en hoogpresteerders toeneemt, betekent de facto dat de kloof tussen het BSO en ASO toeneemt’, klinkt het. ‘Kansarmere mensen mikken over het algemeen minder hoog, ook al zouden zij eigenlijk beter kunnen. Daardoor komen veel allochtonen in het BSO of TSO terecht. In ons hiërarchisch onderwijssysteem worden die richtingen makkelijk als minderwaardig beschouwd, waardoor die leerlingen snel gedemotiveerd raken. Doordat leerlingen – afhankelijk van de richting die ze kiezen – vaak in aparte scholen belanden, en doordat er zelfs binnen de scholen grote schotten zijn tussen de verschillende richtingen, is er weinig sociale mix mogelijk. Ook dat werkt segregatie in de hand.’

Omgaan met diversiteit

‘Kansarme mensen mikken over het algemeen minder hoog, ook al zouden zij eigenlijk beter kunnen’ Mieke Van Houtte  Hoogleraar sociologie aan UGent

De vaststelling is niet nieuw. Dertien jaar geleden signaleerde toenmalig Vlaams minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke (SP.A) het al in zijn eerste beleidsbrief met de toepasselijke titel: Vandaag kampioen in wiskunde, morgen ook in gelijke kansen. Intussen is er dus nog niets veranderd. Vandenbrouckes toenmalige kabinetschef Dirk Van Damme, nu onderwijsspecialist bij de Oeso, verwijst in verband met die kloof naar de rol van leerkrachten. ‘Velen onder hen zijn onvoldoende voorbereid om met diversiteit aan de slag te gaan’, merkt hij. ‘Ze stellen vaak minder hoge verwachtingen voor allochtone leerlingen of hebben minder aandacht voor hen. Het gaat misschien wat ver om van racisme in het onderwijs te spreken, maar er zijn toch enkele verdoken mechanismen die de resultaten van allochtone leerlingen minder goed maken.’

Te tolerant

Van Damme noemt de dalende tendens in het onderwijs zorgwekkend. ‘Het Vlaams onderwijs is gewoon te tolerant voor lage kwaliteit’, vindt hij. ‘De overheid is te weinig in staat om het niveau op scholen te detecteren. Er zijn bijvoorbeeld geen centrale examens. Daardoor kunnen scholen jaren lang lesgeven onder het niveau en daarmee wegkomen.’

Hij dringt aan op een evaluatie van het gelijkekansenbeleid. ‘We weten natuurlijk niet hoe het zou zijn zonder dit beleid, maar de resultaten zijn nu toch wel erg slecht.’

Minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) wil nu een basisgeletterdheid voor taal, rekenen, digitalisering en financiën in de eindtermen laten opnemen.

Wallonië scoort ondermaats

Een ander verhaal is het onderwijs in Wallonië. De Waalse 15-jarigen halen voor elk onderdeel van het Pisa-onderzoek minder dan het Oeso-gemiddelde. Vooral voor leesvaardigheid scoren zij erg laag. Met een score van 483 punten komen zij pas op de 35ste plaats, vijf plaatsen onder het Oeso-gemiddelde (493 punten) en veel lager dan Vlaanderen dat tiende eindigt.

Wallonië blijft qua scores wel relatief stabiel in vergelijking met de andere landen. Marie-Martine Schyns (CDH), Franstalig minister van Onderwijs, wil snel ‘alle belanghebbenden mobiliseren voor het ‘Pacte d’excellence’, dat de kwaliteit van het Franstalige onderwijs op moet krikken. Vorige week werden de conclusies van dat pact voorgesteld door de Franstalige gemeenschapsregering. (rvl)

Sport
  1. Duitsland en Chili delen de punten op Confederations Cup
  2. Red Panthers gaan strijdend onderuit tegen Australië in World League hockey
  3. Nicklas Pedersen keert terug naar KV Mechelen
  4. Ben Hermans boos na BK tijdrijden: “Dit vind ik niet kunnen”
  5. Video Foutje van Ryan, maar... videoref bezorgt Australiërs toch puntje tegen Kameroen van Broos
  6. “Zielsgelukkige” Lampaert snelt overtuigend naar eerste Belgische titel tijdrijden, Campenaerts maakt slipper
  7. Video Club Brugge rondt transfer van Vanlerberghe af: “Wil snel minuten maken”
  8. GP Le Samyn vindt in 2018 op dinsdag plaats
  9. Baptiste Guillaume ruilt Lille voor Angers
  10. Video Boli Bolingoli verlaat Club Brugge voor Rapid Wenen
  11. LottoNL-Jumbo: “We trekken met 9 rittenkapers naar Tour”
  12. Stoffel Vandoorne en Fernando Alonso krijgen gridpenalty voor GP van Azerbeidzjan
  13. Mertens sneuvelt in de kwartfinales van het dubbelspel WTA Mallorca
  14. Zanevska stoot door naar kwartfinales ITF Ilkley
  15. Hermien Peters pakt met zege A-finaleticket op EK kajak U23
  16. Glunderende Meesseman na historische zege: “België verdient plaats in halve finales en op WK”
  17. David Boucher verovert Belgische titel tijdrijden bij elite zonder contract
  18. Ann-Sophie Duyck ziet af, maar is opnieuw de best Belgische tijdrijdster: “Asfalt smolt door de warmte”
  19. Video STVV stelt nieuwe coach voor: “Nog versterkingen nodig om attractief voetbal te brengen”
  20. Moeskroen realiseert eerste transfer met Yannis Mbombo (ex-Standard)