Aquarius’ Dream
Foto: deFilharmonie
Op 25 november werd de Koningin Elisabethzaal plechtig geopend, maar het hele seizoen blijft één groot feest. Zo staat er op 18 maart 2017 een eerste wereldcreatie op het programma, en wel van Wim Henderickx’ Tweede symfonie, die speciaal voor het openingsseizoen van deFilharmonie werd gecomponeerd.
Dossier aangeboden door deFilharmonie.

Sinds seizoen 2013/2014 is componist Wim Henderickx ‘artist in residence’ bij deFilharmonie. Naast zijn engagement om een aantal nieuwe composities voor het orkest te schrijven is Henderickx vooral een man en muzikant van zijn tijd. Iemand die nadenkt over de rol die een symfonieorkest vandaag binnen onze maatschappij kan spelen, en zich actief inzet in verschillende sociale en educatieve projecten van deFilharmonie.

Aanvankelijk begon Henderickx’ samenwerking met deFilharmonie in de jaren negentig. Henderickx: “Ik schreef toen al een aantal werken voor orkest, waaronder mijn Raga’s, maar gedurende bijna tien jaar concentreerde ik mij voornamelijk op opera en muziektheater. Pas de laatste jaren lukt het om die verschillende genres te combineren en af te wisselen.”

Het geheim van de langdurige samenwerking ligt duidelijk in het wederzijds enthousiasme en geloof in elkaars kwaliteiten. Henderickx: “Ik werk graag samen met deFilharmonie omdat het een heel open-minded orkest is dat bereid is om nieuwe dingen uit te proberen. Een heel virtuoos orkest ook, dat bestaat uit muzikanten van erg hoog niveau die vrijwel alles kunnen spelen. Dat geeft mij als componist de vrijheid om op alle technische niveaus te componeren. Daarnaast hou ik heel erg van hun sound. De typische klank die ze hebben opgebouwd is het resultaat van de inspanningen van opeenvolgende topdirigenten en geeft het orkest internationale allure. Door de residentie in de Koningin Elisabethzaal, zal het orkest die sound nog verder kunnen perfectioneren en uitbouwen.”

Op maat van de nieuwe zaal

Symphony No. 2 met als ondertitel Aquarius’ Dream werd in opdracht van deFilharmonie en voor de nieuwe zaal geschreven. Het werk bestaat uit drie delen en duurt 40 minuten. Aquarius’ Dream blikt terug op het verleden, want uiteindelijk ontstond het genre ‘symfonie’ in de 19e eeuw. Maar als hedendaags componist kijkt Henderickx tegelijk ook naar de toekomst, en dat uit zich onder andere in het gebruik van elektronica.

Bestaande uit drie grote delen, O Magnum Mysterium, Pulses from the Earth en Aquarius’ Dream, en met twee intermezzi ‘Dream 1’ en ‘Dream 2’, heeft Aquarius’ Dream een ongewone structuur. Zeker wanneer die structuur bovendien omkaderd wordt door een proloog en een epiloog die volledig uit elektronische muziek bestaat. Henderickx: “Het is de bedoeling dat de muziek al begint en nog uitloopt wanneer de mensen respectievelijk de zaal binnenkomen en buitengaan.”

Met dit nieuwe werk wil Wim Henderickx de volledige ruimte van de zaal benutten. Er komen blazers in de zaal en er wordt ook gebruik gemaakt van een lichtplan dat de sfeer van de muziek zal versterken. Muziektheater Transparant zorgt als coproducent voor het visuele concept en het lichtontwerp.

De première van deze symfonie zal worden voorafgegaan door de ouverture van ‘Das Rheingold’ van Wagner en ‘La Mer’ van Claude Debussy. Henderickx: “Daar zijn verschillende redenen voor. Ten eerste is het muziek waarvan de orkestratie het kleurenpalet en de rijkdom van een symfonisch orkest in de verf zet. Daarnaast past mijn werk bijzonder goed bij beide stukken, aangezien de Franse en Duitse muziek uit die periode de voedingsbodem is van mijn tweede symfonie.”

Henderickx: “Ik kijk nu al heel erg uit naar de repetities in de zaal. Ik heb er veel vertrouwen in dat de akoestiek van deze nieuwe concertzaal bijzonder wordt, want de mensen die hiervoor werden aangetrokken behoren tot de absolute wereldtop.” Hoewel Henderickx beschikbaar is om tekst en uitleg te geven over zijn werk, vindt hij het belangrijk om niet vanaf de eerste repetitie aanwezig te zijn. “Je moet de musici vertrouwen geven en ook de tijd om het werk te assimileren.” De compositie is bijna klaar, maar toch blijft Henderickx flexibel en open voor aanpassingen, afhankelijk van de mogelijkheden van de zaal. “Pas wanneer de zaal volledig klaar is en er intensief kan worden gerepeteerd en uitgeprobeerd zal ik de laatste hand aan de partituur kunnen leggen.”

Dit artikel verschijnt in een uitgebreidere versie in Portici magazine.