Ontsnapte seksslavinnen van IS winnen Sacharovprijs
Nadia Murad Basee en Lamiya Aji Bashar. Foto: ©AP Images/ European Union-EP & ©Enric Vives-Rubio/Público

‘Pleitbezorgsters voor de jezidi-gemeenschap en voor de overlevende vrouwen van seksuele slavernij door IS’, Nadia Murad Basee en Lamiya Aji Bashar, hebben de Sacharovprijs van het Europees Parlement voor de vrijheid van denken gewonnen.

De beslissing werd genomen door voorzitter van het Europees Parlement Martin Schulz en de fractieleiders. De prijsuitreiking vindt plaats op 14 december in Straatsburg.

Met de toekenning van de prijs aan Nadia Murad en Lamiya Aji Bashar ‘laten we zien dat hun strijd niet tevergeefs is geweest en dat we bereid zijn hen te helpen in hun strijd tegen de ontberingen en wreedheid gepleegd door deze zogenaamde Islamitische Staat waar nog steeds zo veel mensen aan worden blootgesteld,’ zei Martin Schulz in de plenaire vergadering. ‘Ze waren in staat om te ontsnappen, om naar Europa te vluchten en hier een toevluchtsoord te vinden.’

Nadia Murad Basee Taha en Lamiya Aji Bashar hebben een periode als seksslavin bij Islamitische Staat (IS) overleefd en zijn de spreekbuis geworden van vrouwen die het slachtoffer zijn van de IS-campagne van seksueel geweld. Zij zetten zich publiekelijk in voor de jezidi-gemeenschap in Irak, een religieuze minderheid die het slachtoffer is van een genocidecampagne door IS-strijders.

Seksslavinnen

Op 3 augustus vermoordde IS op brute wijze alle mannen van het dorp Kocho, de geboorteplaats van Aji Bashar nabij Sinjar, Irak. Na de slachting werden vrouwen en kinderen als slaven gevangen genomen: alle jonge vrouwen, onder wie Aji Bashar, Murad en hun zussen, werden meerdere keren doorverkocht en uitgebuit als seksslavinnen.

Murad verloor in het bloedbad om Kocho zes van haar broers en haar moeder, die samen met tachtig oudere vrouwen die geacht werden geen seksuele waarde te hebben, werd vermoord. Aji Bashar werd samen met haar zes zussen eveneens als seksslavin uitgebuit. Ze werd vijf keer door strijders gekocht en verkocht en werd, nadat IS-militanten haar broers en vaders hadden vermoord, in Mosul gedwongen om bommen en bomgordels voor zelfmoordaanslagen te maken.

In november 2014 slaagde Murad erin te ontsnappen met hulp van een naburige familie die haar het door IS gecontroleerde gebied uitsmokkelde, zodat zij eerst een vluchtelingenkamp in Noord-Irak en vervolgens Duitsland kon bereiken. Een jaar later, in december 2015, hield Murad een krachtige toespraak over haar ervaringen tijdens de eerste hoorzitting van de VN-veiligheidsraad ooit over mensenhandel.

Bijna blind

Aji Bashar had al diverse vluchtpogingen ondernomen voor zij er in april eindelijk in slaagde te ontsnappen met hulp van haar familie, die hiervoor geld aan lokale smokkelaars betaalde. Terwijl zij de Koerdische grens naderde en opgejaagd door IS-militanten probeerde het door de Iraakse regering gecontroleerde gebied te bereiken, werden twee van haar kennissen door een landmijn gedood, terwijl zij zelf gewond raakte en bijna blind werd. Gelukkig wist zij te ontkomen en werd zij uiteindelijk voor medische behandeling naar Duitsland overgebracht waar zij werd herenigd met haar overlevende familieleden.