De 109de Nobelprijs voor de Literatuur gaat dit jaar naar Bob Dylan. 'Hij creëerde nieuwe poëtische expressies binnen de traditie van het Amerikaanse lied'.

Dit jaar gaat de Nobelprijs voor de literatuur naar de Bob Dylan. Hij volgt de Wit-Russische onderzoekjournaliste Svetlana Aleksijevitsj op. Dat maakte het Nobelprijscomité in de Zweedse hoofdstad Stockholm vandaag bekend.

De Amerikaanse folk- en protestzanger (75) werd op 24 mei 1941 als Robert Allen Zimmerman geboren in Duluth, Minnesota. Zijn grote doorbraak kwam er in de jaren zestig, met albums als 'The times they are a-changin' (1964). Hij werd een van de meest invloedrijke artiesten van de twintigste eeuw en ook nu is hij nog enorm populair.

 'Als ooit een zanger de Nobelprijs voor Literatuur wint, zal het Bob Dylan zijn.' Daarover was iedereen het eens. De protestzanger groeide uit tot een rockicoon: geen enkele soloartiest sierde vaker de cover van muziekblad ‘Rolling Stone’. Hij trekt sinds 1988 onophoudelijk de wereld rond met zijn ‘Never ending tour’, waarmee hij al meer dan 2.000 shows speelde.

Dylan onverwacht hoog bij de bookmakers

De Amerikaanse zanger Bob Dylan (75) werd al enkele jaren getipt als mogelijke winnaar voor de Nobelprijs voor de Literatuur. Hoewel de specialisten de kansen op een Nobelprijs voor Bob Dylan altijd belachelijk hebben gevonden, denken de gokkers er al jaren anders over, zeker vanmorgen. Op de website NIcerodds scoorde de singer-songwriter op het laatste moment onverwachts goed. Bob Dylan dook net voor de bekendmaking van de prijs op op de vierde plaats na de gedoodverfde kandidaten van jaren, de Syriêr Adonis, de Keniaan Ngugi wa Thiong'o en de Japanner Haruki Murakami.

Ook bij Ladbrokes stond Dylan op het laatste moment hoger dan gemiddeld. Dat kan op een lek uit de jury wijzen, net als vorige jaren met Svetlana Alexijevitsj en Patrick Modiano.

Dat de bekendmaking van de prijs een week later dan verwacht plaatsvond, lijkt vanwege de verrassende keuze te wijzen op onenigheid in de Zweedse Academie. De jury houdt vol dat het een pure agendakwestie was.

Tumult bij de bekendmaking: 

Favorieten

Op voorhand worden de genomineeerden niet bekend gemaakt door het Nobelprijscomité. Daarom is het zeer moeilijk om in te schatten wie de 'topfavorieten' zijn. Het Britse gokkantoor Ladbrokes maakte - zoals elk jaar -  wel een lijst op met kanshebbers. Vorig jaar hadden de gokkers het zelfs bij het rechte eind: de bij de bookmakers favoriete Svetlana Alexijevitsj won.

In de lijst van Ladbrokes stonden onder meer de Japanse schrijver Haruki Murakami, de Amerikaan Philip Roth, de Keniaan Ngugi Wa Thiong’o en Don DeLillo.

De Nobelprijs voor de literatuur wordt sinds 1901 uitgereikt door de Zweedse Academie, die sinds 1786 bestaat.

 

#DSDISCUSSIE

Vindt u de Nobelprijs Literatuur voor Bob Dylan terecht? Laat iets weten via de reageerknop rechtsboven of op Twitter met hashtag #dsdiscussie

Sinds 1962 bracht Bob Dylan zo'n veertig albums uit en nog een pak meer bootlegs en live-albums, want de levende legende verandert elk optreden wel iets aan zijn nummers. 'Mijn albums zijn maar momentopnames', zei hij daar zelf over. 'Mijn liedjes zijn nooit af.'

Drugs en religie

De jonge Dylan werd joods opgevoed. Op zijn achtste werd hij besneden met de naam 'Shabtai Zisel ben Avraham'. Maar in zijn latere werk zou blijken dat hij zich bekeerd had tot het christendom. Hij mocht zelfs eens optreden voor de paus. Hijzelf had het over de overgang van 'ongelovige jood' naar 'diepgelovige christen'.

Maar niet alles wat Dylan deed, was even 'christelijk' te noemen. Hoewel Bob Dylan nooit graag over drugs gepraat heeft, is er net voor zijn 70e verjaardag een geluidsfragment uit 1966 opgedoken waarin de protestzanger toegeeft te zijn afgekickt van heroïne.

Doorbraak

In de jaren zestig begon Dylan echt naam te maken. Met zijn tweede lp (The Freewheelin' Bob Dylan, 1963) begon hij de nadruk te leggen op protestsongs (zoals Blowin' in the Wind) en die sloegen meteen over de hele wereld aan. Voeg daar nog de bitterzoete liefdesliedjes en rap-blues aan toe en een nieuwe superster was geboren.

De wereldhits die hij geschreven heeft voor andere artiesten zijn niet op één hand te tellen. Denk maar aan Jimi Hendrix (All along the Watchtower), Rolling Stones (Like a Rolling Stone), Guns N' Roses (Knockin' on Heaven's Door) en The Byrds (Mr. Tambourine Man). Ook de Red Hot Chili Peppers (Subterranean Homesick Blues) en Neil Diamond (Lay Lady Lay en Make You Feel My Love) brachten Dylan-nummers uit.

Sinds de single 'Like a Rolling Stone' (1965) maakte Dylan ook gebruik van een elektrische gitaar, wat zijn geluid iets universeler maakte, maar tegelijk ook veel liefhebbers van zijn folk-repertoire voor de borst stuitte.

Enkele jaren later, in 1969 komt Dylan dan met een country-plaat (Nashville Skyline) waarop onder andere een duet met Johnny Cash te horen is. Nu is het aan zijn nieuwe generatie fans om verbaasd te zijn.

Muze Suze

In maart van dit jaar overleed Suze Rotolo, het ex-lief en jarenlange muze van Bob Dylan. Rotolo had een grote invloed op Dylan en maakte de folkzanger bewust van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging en bracht hem in contact met personen als Martin Luther King. Ze waren maar drie jaar samen, maar Suze bleef veel langer een inspiratiebron.

In 1965 trouwde Dylan met Sarah Lownds, met wie hij vier kinderen kreeg: Jesse, Anna, Samuel en Jakob. Die laatste werd later bekend als de frontman van 'The Wallflowers'. Tijdens zijn huwelijk met Sarah maakte Dylan prachtplaten als 'Blood on the tracks' en 'Desire'.

In 1977 ging het koppel weer uit elkaar en in 1986 trouwde Dylan een tweede keer. Ook met back-upzangeres Carolyn Dennis had hij een dochter: Desire Dennis. Maar ook deze keer bleef het huwelijk niet duren, het paar scheidde in oktober 1992.

De jaren zeventig begonnen moeilijk voor Bob. Hij had er schoon genoeg van dat iedereen alles van hem wilde weten en probeerde gewoon een goede huisvader te zijn voor zijn vrouw en kinderen. Hij was zelfs gedwongen om enkele keren te verhuizen omdat hij 'weggejaagd' werd door de massa fans.

Eigen nummers coveren

Dat hield hem natuurlijk niet tegen om prachtige albums te blijven maken, in 1970 misschien zelfs zijn meest opmerkelijke: Self Portrait. Die plaat staat vol covers en herwerkte versies van eigen nummers.

De jaren tachtig zijn magere jaren voor Dylan-fans. Zijn muzikale genie komt alleen naar boven op het album 'Infidels' dat hij in 1985 samen met Mark Knopfler (Dire Straits) maakt. In 1989 komt 'Oh Mercy' dan uit, een nieuw pareltje. Rond die tijd begon Dylan ook aan zijn 'Never Ending Tour', een tour van ongeveer honderd optredens per jaar (waaronder telkens Vorst Nationaal, red.) die nu nog altijd aan de gang is. Intussen maakte hij ook nog 'Time out of Mind' (1997). Die plaat betekende een nieuwe grote doorbraak.

Hoewel Dylan maar in zeven films meespeelde, heeft hij toch zijn stempel gedrukt op de filmwereld.