Wat Bruce Springsteen over zijn eigen topsongs denkt
Foto: Reuters
In zijn autobiografie 'Born To Run' vertelt Bruce Springsteen over zijn jonge rockdagen, zijn opgang naar de top van het rockfirmament, en natuurlijk over zijn songs en zijn albums. De Standaard kon het boek exclusief inkijken en zet enkele ervan chronologisch op een rijtje. Steeds met commentaar van 'The Boss' himself.

Spirit in the Night

uit 'Greetings from Asbury Park' (1973)

'Ik stond op een straathoek in Connecticut voordat ik een optreden zou geven op een college toen er een auto kwam aanrijden die voor de verkeerslichten stopte en ik ‘Spirit in the Night’ uit zijn radio hoorde knallen en mijn allergrootste rock-’n-rolldroom uitkwam! Je vergeet nooit die eerste keer dat je een van je nummers op de radio hoort. Plotseling maakte ik deel uit van die mysterieuze wereld van de popmuziek die mij in zijn greep had sinds ik langs de knoppen van de radiotoren moest schuiven in de sedan van mijn grootvader met het rokerige geluid van de doo-wop dat mijn dichtvallende ogen streelde. De radio die me in mijn tienerjaren in leven had gehouden en rustig liet doorademen.'

Rosalita

uit 'The Wild, the Innocent and the E-Street-Shuffle', 1973

''Rosalita' was mijn muzikale autobiografie. Het was mijn voorvertoning van 'de stad uit' voor 'Born to Run', maar dan met meer humor. Toen ik nog een tiener was, had ik een vriendinnetje van wie de moeder had gedreigd dat ze een gerechtelijk bevel zou gaan halen om mij van haar dochter weg te houden vanwege mijn waardeloze achtergrond en mijn, voor mijn stadje, afwijkende uiterlijk. De dochter was een lieve blonde schone en, geloof ik, het eerste meisje met wie ik met succes geslachtsgemeenschap had tijdens een middag van gefriemel in mama’s huis. Ik schreef 'Rosalita’ als een afscheidskus voor iedereen die me niet mee had laten doen, me had afgekeurd of had besloten dat ik niet goed genoeg was. Het handelde over mijn verleden en vierde tegelijkertijd mijn heden (‘de platenmaatschappij, Rosie, heeft me zojuist een dik voorschot gegeven’) en nam een kijkje in de toekomst (‘Ooit kijken we hierop terug en lijkt het allemaal heel grappig’).'

Born to Run

uit 'Born To Run', 1975

'Het gitaargeluid kwam van Duane Eddy, ‘Tramps like us ...’, dan ‘ba ba ...ba ba’, de scherpe gitaarlick. Van Roy Orbison kwam de opera-achtige stem, de toon van een jonge doorzetter met een beperkt bereik die zijn held wil evenaren. Van Phil Spector kwam de ambitie om een wereldschokkend geluid te maken. Ik wilde een plaat maken die klonk als de laatste plaat op aarde, als de laatste plaat die je ooit zou horen ... de laatste die je ooit zou moeten horen. Een glorieus geluid ... en dan de apocalyps. Van Elvis kwam de fysieke beweging; Dylan zat natuurlijk overal in de beeldtaal en in het idee dat je niet schreef over iets, maar over alles.'

Badlands

uit 'Darkness on the Edge of Town', 1978

'Toen onze kinderen klein waren, hebben we hun onze muziek thuis nooit opgedrongen. Er lagen een paar gitaren en er stond een piano, maar in ons huis vond je geen gouden platen, Grammy’s of andere muziekdingen. Mijn kinderen konden ‘Badlands’ nog niet onderscheiden van soep met ballen. Als ik met de kinderen op straat liep en er kwamen mensen op me toelopen die een handtekening wilden, vertelde ik mijn kroost dat ik Barney speelde, de toen beroemde blauwe dinosaurus, maar dan voor volwassenen.'

The River

uit 'The River', 1980

'Ik baseerde het nummer op de ineenstorting van de bouw eind jaren zeventig in New Jersey, de recessie en de moeilijke tijd die mijn zus Virginia en haar gezin moesten doormaken. Ik zag hoe mijn zwager zijn goedbetaalde baan verloor en zonder klagen hard werkte om te overleven. Toen mijn zus het nummer voor de eerste keer had gehoord, kwam ze naar de kleedkamer, omhelsde me en zei: ‘Dat is mijn leven’ Dat is nog steeds de beste recensie die ik ooit heb gehad. Mijn prachtige zus, taai en ongebroken, werkneemster van K-Mart, vrouw en moeder van drie, die vasthield aan het leven en dat sneller leidde dan ik weg kon rennen van alles wat ik had.'

Dancing in the Dark

uit 'Born in the USA', 1984

'Die avond schreef ik ‘Dancing in de Dark’, mijn nummer over mijn eigen vervreemding, vermoeidheid en de wens om uit die studio, mijn kamer, mijn plaat, mijn hoofd en ... mijn leven te verdwijnen. Dit waren de plaat en tekst die me het verst in de hoofdstroom van de pop bracht. Ik stond altijd tweeslachtig tegenover grote platen en de kansen die je hebt als je een massapubliek aanspreekt. Dat moet je ook. Er zit een risico aan. Was alle inspanning om dat publiek te zoeken de blootstelling wel waard, het ongemak van de schijnwerpers en hoeveel van je leven je overdroeg? Wat was het gevaar van water bij de wijn van je eigenlijke boodschap doen, van je doel, het reduceren van je beste bedoelingen tot lege symboliek of erger?'

Brilliant Disguise

uit 'Tunnel of Love', 1987

'‘Brilliant Disguise’ stelt dat wanneer je één masker laat vallen, je erachter nog een masker vindt en nog één en nog één, totdat je begint te twijfelen aan je eigen idee van wie je bent. Liefde en identiteit vormen de kern van 'Tunnel of Love', maar tijd is het onderliggende verhaal. In dit leven (en er is er maar één) maak je keuzes, je spreekt je ergens over uit en je wordt wakker uit de jeugdige betovering van ‘onsterfelijkheid’ en haar eeuwige aanwezigheid. Je loopt weg uit de onderwereld van de puberteit. Je benoemt de dingen die verder gaan dan je werk, die je leven context zullen geven, betekenis ... en dan begint de tijd te tikken. Jij loopt, niet alleen aan de zijde van je partner, maar ook naast je eigen sterfelijke zelf. Je vecht om je nieuwgevonden zegeningen vast te houden terwijl je je nihilisme bestrijdt, je destructieve verlangen om alles in puin achter je te laten.'

The Rising

uit 'The Rising', 2002

'Van de vele tragische beelden van die dag (9/11) laat één beeld me niet los: dat van de reddingswerkers die de trap óp gingen terwijl anderen naar beneden renden om zich in veiligheid te brengen. Dat besef van plicht, de moed, naar boven gaan naar ... wat? Het religieuze beeld van opstijging, van het overschrijden van de lijn tussen deze wereld, de wereld van bloed, werk, familie, je kinderen, de lucht in je longen, de grond onder je voeten, alles wat leven is, en ... de volgende wereld; het ging allemaal door mijn hoofd. Als je van het leven houdt of van een deel ervan, dan is de diepte van hun offer ondenkbaar en niet te bevatten. Maar wat ze achterlieten was tastbaar. De dood, samen met alle bijbehorende woede, pijn en verlies, biedt de achterblijvers nieuwe mogelijkheden.'

American Skin

uit 'Live in New York City', 2001

'De splijtende kras van deze ene tekst zou ons langer dan enig ander nummer dat ik had geschreven, blijven achtervolgen. Tijdens een van mijn motortochtjes door het westen van de staat New York stopte ik eens bij een klein wegrestaurant en trof er een paar lokale politiemannen die enkele biertjes op hadden en diepgaand ontevreden waren met mijn visie op de zaak. Ik was zo verstandig om maar snel te vertrekken. Toen ik het nummer jaren later speelde op de laatste avond van onze Rising-tour in het Shea Stadium in New York, weigerden de aanwezige politieagenten ons te begeleiden toen we vertrokken (arme wij) en we liepen dan maar zonder begeleiding door de drukke straten. Niet erg, maar ik vond het wel triest dat het nummer nog steeds niet werd begrepen door sommige goede mannen. Aan de andere kant kwam ik ook mannen en vrouwen tegen die me hun penning lieten zien, me bedankten en zeiden dat zij wel begrepen wat ik bedoelde.'

Long Time Coming

uit 'Devils & Dust', 2005

‘My Father’s House’ is waarschijnlijk het beste nummer dat ik over mijn vader heb geschreven, maar toen ik het afhad had ik nog niet alles gezegd wat ik wilde. In ‘Long Time Comin” sprak ik de wens uit die ik voor mijn kinderen had. We eerbiedigen onze ouders als we de meest moeizame kenmerken van onze onderlinge relatie niet als onomstotelijk feit aannemen. Ik besloot dat wat mijn vader en mij betreft, de som van onze moeilijkheden niet de optelsom was van onze relatie tijdens ons leven samen. In therapie werk je eraan de geesten die door je hoofd spoken, te transformeren tot voorouders die je begeleiden. Dat is hard werken en er is veel liefde voor nodig, maar het is de manier waarop we de last verminderen die onze kinderen te torsen hebben.'

O Mary don't you weep

uit 'The Seeger Sessions', 2006

'Ik heb heel, heel, heel vaak opgetreden, maar zelden zoals in New Orleans na de orkaan Katrina. Ik moest er hard voor werken en de band aanvoeren met een overtuiging waarvan ik niet wist of ik die zelf wel bezat. Maar dat was misschien waar de avond over ging: proberen uit te stijgen boven de onzekere tijden en iets vinden om je aan vast te houden. Je kunt dit niet vastleggen, fabriceren of bedenken. Het is het moment, de plaats, de behoefte en een verlangen om op je eigen beperkte manier recht te doen aan actuele gebeurtenissen. Daar in New Orleans was een táák te verrichten. Iets zo schijnbaar onbetekenend als muziek doet sommige dingen heel erg goed. Er is een samenkomen en een opheffen, een versterken, dat plaatsvindt als mensen bij elkaar komen en samen op de maat bewegen. Dat is iets prachtigs.'

Wrecking Ball (uit 'Wrecking Ball', 2012)

uit 'Wrecking Ball', 2012

'Na de beurscrisis van 2008 was ik ontzettend kwaad door wat een handjevol beurshandelaren op Wall Street had gedaan. 'Wrecking Ball' was een aanval van boosheid op de onrechtvaardigheid die almaar voortduurt en die zich op steeds meer terreinen heeft kunnen ontwikkelen door deregulering, nietfunctionerende toezichthouders en uit de hand gelopen kapitalisme ten koste van hardwerkende Amerikanen. De middenklasse? In de grond gestampt. Inkomensongelijkheid gestegen alsof we in een nieuwe Gilded Age leven, de door Mark Twain beschreven periode van ongebreidelde inhaligheid aan het einde van de negentiende eeuw. Dat is waar ik over wilde schrijven.'

'Born To Run' van uitgeverij Lannoo is vanaf vandaag te koop.