‘Nee, dit is geen nieuwe recessie’
Caterpillar in Gosselies: de sociale balans kleurt bloedrood. Foto: ID/ pa

Duizenden jobs kwamen deze maand al op de tocht. Net nu de arbeidsmarkt begon aan te trekken. Gaat het de verkeerde kant uit?

4.240 jobs die verloren gaan in minder dan een maand tijd: de sociale balans van september kleurt bloedrood. De verhuizing van machinebouwer Caterpillar uit Gosselies bijvoorbeeld, of de sluiting van de fabriek van Douwe Egberts in Grimbergen. Of de afslankingen bij verzekeraars Axa en P&V, om er maar enkele te noemen.

Nochtans kregen we de laatste maanden niets dan positieve berichten te horen over de arbeidsmarkt. De werkloosheid daalt maand na maand, en premier Charles Michel (MR) maakt zich sterk dat er al tienduizenden jobs zijn bijgekomen tijdens deze legislatuur. De voorbije dagen zorgden voor een flinke domper op die feestvreugde.

Gaat het dan toch weer de verkeerde kant uit met de arbeidsmarkt?

Doemberichten

Nee, zegt Koen De Leus, hoofdeconoom bij BNP Paribas Fortis. Volgens hem is de stroom van doemberichten vooral het gevolg van ‘een ongelukkige samenloop van omstandigheden’. De zomer is net achter de rug, veel bedrijven hebben hun herstructureringsplannen uitgesteld tot september, als er een ondernemingsraad bijeengeroepen kan worden. ‘Je gaat geen herstructureringen aankondigen wanneer mensen met vakantie zijn’, zegt hij.

September en oktober bleken inderdaad ook in het verleden den abnormaal veel afdankingen met zich mee te brengen. (zie inzet)

Daarnaast speelt volgens De Leus ook de lage rente mee, die de verzekeringssector in zwaar weer heeft gebracht.

Maar Ludo Struyven, arbeidsmarktspecialist aan het Hiva, denkt dat er nog wel meer aan de hand is. Volgens hem kunnen we ons de komende maanden aan nog meer sluitingen en herstructureringen verwachten. ‘Dit is typisch voor de periode na een recessie’, denkt hij.

‘Veel bedrijven hebben de voorbije crisisjaren nog vrij goed kunnen doorspartelen, onder andere door allerlei buffermaatregelen, zoals economische werkloosheid. Maar dat zijn natuurlijk maar tijdelijke ingrepen. Nu bedrijven opnieuw de ruimte hebben om te investeren, gaan ze kijken waar ze dat het beste doen en herschudden ze de kaarten. Dat is bijvoorbeeld wat je ziet bij Caterpillar en bij Douwe Egberts.’

Netto jobaangroei positief

Toch is de netto jobaangroei nog steeds positief, concludeert Struyven op basis van zijn onderzoek in de DynaM-barometer. ‘We zitten nog lang niet op het groeitempo van voor de crisis, maar er komen netto wel degelijk jobs bij.’

Zo kwam de Nationale Bank van België begin deze zomer nog met de economische vooruitzichten voor ons land. De binnenlandse werkgelegenheid zal gevoelig stijgen, zegt de NBB. De bank voorspelt 43.000 jobs extra dit jaar, 47.000 volgend jaar en 50.000 het jaar erop.

Ook De Leus ziet het ondanks de tegenvallers de goede richting uitgaan met de werkgelegenheid. ‘De verwachtingen van de ondernemers evolueren nog steeds positief. Dit is niet de start van een nieuwe negatieve cyclus, integendeel.’

Laagopgeleid

Maar daar hebben de werknemers van Caterpillar en Douwe Egberts voorlopig weinig aan. ‘Het is typisch dat jobs verdwijnen in grote volumes en geconcentreerd in tijd en plaats, terwijl jobcreatie veel gespreider gebeurt’, zegt Struyven. ‘Vaak gaat het ook om laagopgeleide mensen die niet makkelijk te heroriënteren zijn, toch niet in zulke grote aantallen.’

Volgens De Leus moeten we inzetten op een omgeving waarin nieuwe bedrijven gedijen. ‘Er zullen altijd ondernemingen over de kop gaan. We moeten nu nog verder gaan om de productiviteit op te krikken.’