Na de vele geruchten is er eindelijk bevestiging door de Oezbeekse overheid: president Islam Karimov is op 78-jarige leeftijd overleden.

Karimov bevond zich al bijna een week in 'kritieke toestand' nadat hij vorige week zaterdag met een hersenbloeding werd opgenomen in het ziekenhuis. De Turkse premier Binali Yildrim kondigde vanmorgen al aan dat Karimov overleden was. 'Wij leven mee met de pijn die het Oezbeekse volk voelt', zei hij tijdens een live televisieuitzending. Nu pas is er dus ook een officiële bevestiging door de Oezbeekse regering.

Instabiliteit

Gevreesd wordt dat het overlijden van de president tot grote instabiliteit kan leiden. De opvolging van de autoritaire Karimov is immers niet geregeld. Dat regeringsleider Javkat Mirsiyayev de opdracht heeft gekregen de begrafenis van Karimov te organiseren, wordt door sommige analisten als een aanwijzing beschouwd dat hij Karimov zal opvolgen. Tot voor kort gold de oudste dochter van Karimov ook als zijn politieke erfgename, maar Goulnara Karimova viel enkele jaren geleden uit de gratie van haar vader en diens entourage.

Autoritair

Karimov doorliep alle geledingen van de Communistische Partij voor hij in 1989 president werd van de Oezbeekse Socialistische Sovjetrepubliek. Na de onafhankelijkheid twee jaar later bleef hij staatshoofd. Karimov werd in totaal drie keer opnieuw verkozen, maar erg geloofwaardig waren deze verkiezingen niet. In 25 jaar heeft Oezbekistan dan ook geen democratische traditie opgebouwd.

Tijdens het bewind van Karimov behield Oezbekistan nauwe banden met grote broer Rusland. Zijn aanhangers wijzen op de relatieve economische stabiliteit in het 30 miljoen inwoners tellende land en zijn aanpak van de radicale islam. Zijn politieke tegenstanders, die in groten getale naar het buitenland gevlucht zijn, en mensenrechtenorganisaties omschrijven hem als een autoritaire despoot. Verkiezingen zouden getrukeerd zijn en willekeurige arrestaties zouden allesbehalve een uitzondering geweest zijn onder Karimov.

De Verenigde Naties laakten meermaals de folteringen die in de Oezbeekse gevangenissen zouden gebeuren. In 2005 aarzelde Karimov niet om het vuur te openen op enkele duizenden demonstranten in de stad Andijan, in het oosten van Oezbekistan. Daarbij zouden 300 tot 500 doden gevallen zijn. Zijn autoritaire bewind duwde Karimov in de rol van internationale paria.