De belastingafspraken tussen Ierland en Apple kwamen neer op staatssteun, oordeelt de Europese Commissie, en Apple moet 13 miljard euro aan achterstallige belastingen betalen. ‘Apple betaalde maar 0,005 procent belastingen’, zegt Commissaris Vestager. Zowel Apple als Ierland willen beroep aantekenen tegen de uitspraak.

Europees Commissaris Margrethe Vestager kan een nieuwe scalp aan de gordel rijgen. De Amerikaanse technologiegigant Apple moet liefst 13 miljard euro terugbetalen aan Ierland. Het gunstige belastingsregime dat het bedrijf van Tim Cook daar genoot, komt neer op staatssteun, en dat kan niet, besluit de Commissie na onderzoek.

Het is de grootste boete ooit in een dergelijke zaak, veertig keer meer dan de vorige boete en veel meer dan wat de meeste waarnemers dachten.

De Commissie is niet mals voor de deal tussen Apple en Ierland. ‘De selectieve behandeling van Apple is illegaal, omdat het Apple een significant voordeel geeft tegenover andere ondernemingen die onder dezelfde nationale regels opereren’, klinkt het. Daarom moet Ierland belastingen over een periode van tien jaar terugbetalen, plus interest.

In Ierland had Apple twee dochterondernemingen opgezet, Apple Sales International en Apple Operations Europe. De grote meerderheid van de winst werd op rekening van een zogenaamd ‘hoofdkwartier’ geschreven, maar daar werkten geen mensen en er waren geen fysieke kantoren, zegt Vestager. Het bestond enkel op papier, dus was het onmogelijk dat het zo'n grote winsten genereerde. Onder de Ierse belastingregels, die sindsdien zijn aangepast, betaalde Apple daardoor op een bepaald moment maar 500 euro in belastingen voor elk miljoen euro winst, en dat daalde later nog verder naar 50 euro. 'Door de Ierse behandeling kon Apple belastingen vermijden op zo goed als alle winst uit de verkoop van Apple producten in de hele Europese markt.'

Ierland staat erom bekend een zeer gunstig regime voor multinationals aan te houden. Zo heft het land met 12,5 procent sowieso al de laagste vennootschapsbelasting in de EU. Maar Apple Sales International zou daar zelfs maar een fractie van betaald hebben, namelijk 1 tot later 0,005 procent.

Vestager laat wel een deur open. De boete kan lager worden als andere landen zelf meer belastingen opleggen aan Apple.

Het is niet de eerste multinational die door de Commissie gedwongen wordt meer belastingen te betalen, maar het is wel het belangrijkste voorbeeld tot nu toe. Eerder moest Starbucks al 30 miljoen terugbetalen aan Nederland en tientallen bedrijven, waaronder AB Inbev, zijn nog geld schuldig aan België. Het gaat allemaal om bedrijven die afspraken maakten met lidstaten, maar de Commissie acht die afspraken nu onwettig.

Apple in beroep

Technologiegigant Apple heeft alvast laten weten dat het in beroep gaat tegen de uitspraak van de Europese Commissie. 'Apple respecteert de wet en betaalt alle verschuldigde belastingen, overal waar het actief is', luidt het in een reactie. 'Wij zullen in beroep gaan en zijn er van overtuigd dat de beslissing ongedaan gemaakt zal worden. Deze zaak gaat niet over hoeveel belastingen Apple betaalt, maar over welke overheid het geld ontvangt. Ze zal een diepgaande en schadelijke impact hebben op investeringen en jobcreatie in Europa.'

Ook de Ierse minister van Financiën liet weten dat hij zijn regering zal vragen om eveneens in beroep te gaan tegen de beslissing van de Europese Commissie. 

VS scherp voor Commissie

De beslissing dreigt de onenigheid tussen de VS en Europa rond belastingen voor multinationals nog dieper te maken. Eerder waarschuwde de Amerikaanse overheid in een ongezien manoeuvre de Commissie er al voor niet verder te gaan met het terugeisen van belastinggeld. De Amerikanen vinden dat hun multinationals geviseerd worden. Vestager wijst er echter op dat ook Europese bedrijven als Fiat al op het beklaagdenbankje zaten.

De VS heeft echter nog meer te verliezen bij de nieuwe Europese strategie. Amerikaanse bedrijven krijgen in hun thuisland een belastingsvermindering op de taksen die ze al elders hebben betaald. Meer betalen in Europa betekent minder geld voor Amerika. Reden genoeg voor de VS om Apple en co te verdedigen.