Leerkrachten betalen bijscholing uit eigen zak
Foto: Belga
Leraars die bijscholen moeten de cursussen almaar vaker zelf betalen. Vroeger sprongen de koepels en de scholen bij, maar die zitten op zwart zaad. ‘De leskwaliteit komt in gevaar.’

Het gebeurt almaar vaker dat kleine schooltjes met een beperkt budget proberen af te dingen op de prijs om dan toch enkele leerkrachten op cursus te kunnen sturen.’ Andries Valcke coördineert sinds 2009 de nascholing voor leerkrachten van het GO!-onderwijs. Hij zag de gereserveerde budgetten van de overheid stelselmatig dalen, maar nu bereiken die een ‘kritisch minimum’, waarschuwt hij. ‘Nog meer snoeien en de kwaliteit komt in gevaar.’ 

Oppositiepartij Groen deelt dat vermoeden en vroeg Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) om uitleg. Uit verschillende van haar antwoorden op parlementaire vragen blijkt inderdaad dat de financiële steun slinkt.

Eén miljoen euro besparingen

Zo is het budget dat het GO!-onderwijs ontving om nascholing te organiseren, gedaald van 418.963 euro in 2013 naar bijna de helft, 240.422 euro. Het katholieke net moest een verlies slikken van ruim een half miljoen, en kreeg vorig jaar 747.348 euro. Hetzelfde verhaal bij de Steinerscholen en de verschillende centra gespecialiseerd in navorming. In totaal bespaarde de Vlaamse regering op die post één miljoen euro in drie jaar tijd.

Ook het budget voor allerlei initiatieven om specifieke onderwerpen onder de aandacht te brengen, zoals diversiteit of de inclusiegedachte achter het M-decreet, boerde achteruit. In 2012 reserveerde Vlaanderen nog 846.000 euro, vorig jaar 577.000 euro, het minste ooit. 

Groen-politica Elisabeth Meuleman noemt de besparingen ‘onbegrijpelijk en nefast, want alles in het onderwijs staat of valt met de leerkracht, die absoluut waardering verdient. Iets wat opeenvolgende ministers ook beleden hebben. Maar de middelen volgen niet, terwijl de opdrachten, de moeilijkheden en de leerlingen wel toenemen.’ 

Volgens berekeningen van Meuleman bedroeg het totale ondersteuningsbudget in 2015 ongeveer vijftien miljoen euro, in 2009 nog negentien miljoen. ‘Terwijl Vlaanderen in Europa sowieso al achterop hinkt wat betreft levenslang leren van leerkrachten.’

'Extra barrière'

Dat financieel kortwieken blijft niet zonder gevolgen, vreest ook Lieven Boeve, de topman van het katholiek onderwijs. ‘Iedereen gaat het voelen, zeker na het opsouperen van de laatste reserves. En met iedereen bedoel ik vooreerst de leerkrachten, die als deelnemers soms de volle pot mogen afdokken, terwijl vroeger de netten en de scholen nog bijsprongen. Dat kan een extra barrière betekenen en tot minder nascholing leiden, wat niemand ten goede komt.’

Het GO! wil de prijzen van de bijscholingscursussen zo laag mogelijk houden. ‘Een halve dag cursus kost bij ons dertig euro, in de private sector makkelijk het dubbele’, zegt Andries Valcke. ‘Terwijl elke school ongeveer zeventig euro per leerkracht per jaar krijgt. Ruim onvoldoende. Zeker als mensen een opleiding volgen van meerdere dagen, zoals die van zorgcoördinator of die van directeur. Die kost zelfs zeshonderd euro. Een hele som om zelf te betalen.’

In een reactie op Meuleman laat minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) weten dat de budgettaire maatregelen in 2015 ‘noodzakelijk’ waren en ‘werden de nascholingsmiddelen die rechtstreeks naar de scholen gaan, maximaal behouden’.