Italië is opnieuw getroffen door een dodelijke aardbeving. Hoe zwaar was ze en viel ze te voorspellen? Geoloog Manuel Sintubin van de KU Leuven geeft uitleg.

Hoe zwaar was de aardbeving?

De aardbeving die Centraal-Italië vannacht heeft getroffen, was erg vergelijkbaar met de aardbeving die in 2009 de Italiaanse provincie L’Aquila trof. Die van vannacht had een kracht van 6,2, die van L’Aquila 6,3.

‘Het was een sterke aardbeving, maar zeker niet erg zwaar’, zegt Manuel Sintubin. ‘Zulke aardbevingen komen geregeld voor. Hoewel bij deze minder energie is vrijgekomen dan in 2009, zijn beide bevingen van hetzelfde type. Zo is bijna hetzelfde breuksysteem geactiveerd. Ook de gevolgen zijn zeer vergelijkbaar.’

Waarom daar?

Dat de Italiaanse regio beeft, is niet ongewoon. ‘Heel de Appenijnengordel is een van de meest actieve tektonische gebieden van Europa’, legt de geoloog uit. ‘Het ligt op de breuklijn tussen de Euraziatische plaat en de Afrikaanse plaat. Bovendien is het centrale deel van de Apennijnen een beetje zoals een pudding in elkaar aan het storten, waardoor er veel kleine breuken zijn.’

Kunnen we een aardbeving voorspellen?

Een aardbeving valt wetenschappelijk niet te voorspellen. Het is niet zo dat voorschokken per se een voorbode zijn van een grote aardbeving. ‘We zagen dit niet aankomen. Aardbevingszwermen, kleine aardbevingen in een gebied, kunnen uitsterven of door een zwaardere beving gevolgd worden. Maar zware aardbevingen kunnen ook plaatsvinden zonder voorschokken. Dat lijkt nu het geval.’

Dat Italiaanse wetenschappers veroordeeld zijn omdat ze in 2009 geen waarschuwing hebben gegeven, noemt de geoloog dan ook absurd.

Wel kunnen wetenschappers een risicoanalyse maken: gebieden afbakenen waar de kans op aardbevingen groter is. ‘Zo lag de plaats waar nu de aardbeving plaatsvond tussen twee zones waar recent aardbevingen zijn geweest: een in 1997 en die van 2009.’

Volgens Sintubin is de boodschap voor kwetsbare gebieden: voorbereid zijn op alles niveaus, ook als burger. ‘Dat is de harde realiteit.’

Valt de schade te beperken?

Hoewel de autoriteiten weten dat Centraal-Italië een kwetsbaar gebied is, lijkt ook nu de schade erg groot. ‘Het grote probleem daar is dat het gebied vol met middeleeuwse dorpjes en oude huizen staat. Het is bijna een mission impossible om die aardbevingbestendig te maken. Dan zou alles opnieuw gebouwd moeten worden.’

Maar in 2009 vielen ook veel slachtoffers in nieuwbouwappartementen. ‘Dat was een bijna misdadig verhaal waarbij de regulering om gebouwen bestand te maken tegen aardbevingen aan de laars is gelapt. Er waren toen veel problemen die te vermijden waren. Het zou me niet verwonderen als dat nu ook het geval zal zijn.’