Extreemrechtse presidentskandidaat oppert referendum over EU-lidmaatschap in Oostenrijk
Foto: AP

Als de Europese Unie extra zeggenschap krijgt over de lidstaten of als Turkije toetreedt tot de EU, moet Oostenrijk een referendum organiseren over zijn EU-lidmaatschap. Dat zegt Norbert Hofer, de presidentskandidaat van de extreemrechtse FPÖ. Hofer verloor vorige maand de presidentsverkiezingen, maar het Oostenrijkse Grondwettelijk Hof besliste vrijdag dat de tweede stemronde moet worden overgedaan.

“Als Turkije tot de EU zou toetreden, zou dat een legitieme reden zijn om aan het Oostenrijkse volk te vragen of het al dan niet in die omstandigheden (bij de Unie, red.) wil blijven', zegt Hofer zaterdag in de Italiaanse krant Corriere della Sera. Ook 'een aanpassing van de Europese verdragen in de richting van een verdere beperking van de bevoegdheden van de lidstaten zou in Oostenrijk automatisch tot een referendum leiden.' Het is niet de eerste keer dat Hofer voor een EU-referendum pleit, zoals dat vorige week ook in Groot-Brittannië gehouden werd.

Hofer neemt op 25 september of op 2 oktober opnieuw deel aan de twee ronde van de Oostenrijkse presidentsverkiezingen. Eind mei moest Hofer erg nipt de duimen leggen voor de officieel onafhankelijke, maar door de groenen gesteunde Alexander Van der Bellen. Het verschil bedroeg toen amper 30.863 stemmen.

Bij het tellen van de stemmen werden in verschillende kiesdistricten onregelmatigheden vastgesteld, motiveerde het Grondwettelijk Hof vrijdag zijn besluit om de verkiezingsuitslag te annuleren. Er werden geen gevallen van fraude of manipulatie vastgesteld, maar er is wel sprake van een opeenstapeling van onachtzaamheden, klonk het.

Normaal gezien had Van der Bellen op 8 juli ingezworen moeten worden als de nieuwe Oostenrijkse president. In afwachting van de nieuwe verkiezingen zullen de drie voorzitters van de Nationale Raad (vergelijkbaar met de Belgische Kamer) de vooral ceremoniële functie van staatshoofd waarnemen. Opvallend: Norbert Hofer is een van die drie voorzitters. Hij zei echter meteen dat hij zijn officiële functie niet zou misbruiken om zijn kiescampagne een boost te geven.

Haalt Hofer het bij de heruitgave van de verkiezingen dan toch van zijn rivaal, dan wordt hij het eerste extreemrechtse staatshoofd in de Europese Unie. Zijn opmerking tijdens een tv-debat dat 'je nog verrast kan opkijken van wat een president kan doen', wakkerde tijdens de vorige campagne de vrees aan dat hij mogelijk het parlement zal willen ontbinden.

Volgens de Oostenrijkse krant Der Standard kan het arrest van het Hof de FPÖ een nieuwe boost geven. De partij profileert zich als anti-establishment en heeft nu de munitie in handen gekregen om te stellen dat 'het oude politieke systeem zo rot is dat zelfs verkiezingen niet meer deftig kunnen verlopen'. Het Duitse Der Spiegel wijst er evenwel op dat veel van de leden van de kiescommissie die met de vinger gewezen worden voor de vastgestelde onregelmatigheden net leden van de FPÖ zijn.