‘Europa mag eigen veiligheidsagenda niet afkopen’
Foto: AFP

De Europese Commissie wil landen uit Afrika en het Midden-Oosten straffen of belonen als ze uitgewezen asielzoekers niet terugnemen. Daarvoor wil ze met verschillende landen akkoorden sluiten. 11.11.11, de koepel van Vlaamse ngo’s, noemt de plannen verontrustend.

De Europese Commissie voorziet de komende vijf jaar 8 miljard euro aan hulp voor landen in Afrika en het Midden-Oosten die meewerken aan het inperken en terugnemen van migratie naar Europa.

Dat geld wordt gekoppeld aan voorwaarden. Wie meewerkt, wordt beloond. Wie dat niet doet, wordt gestraft, bijvoorbeeld door het terugschroeven van de ontwikkelingssamenwerking of het aanpassen van handelsverdragen.

In een eerste fase wil de EU migratieakkoorden afsluiten met Niger, Nigeria, Senegal, Tunesië, Jordanië en Libanon, naar het model met het Turkije-akkoord.

Tegelijkertijd wil de Commissie meer legale routes naar Europa creëren: het moet gemakkelijker worden voor hoogopgeleiden om tijdelijk in Europa te komen werken met de blauwe kaart voor arbeidsimmigratie. Die bestaat al, maar wordt weinig gebruikt.

Kritiek

Het Europees plan stuit al meteen op kritiek. Zo waarschuwt 11.11.11 dat ontwikkelingsgeld niet mag verschuiven naar grenscontroles, beveiliging of naar verdachte regimes. ‘Dat internationale solidariteit daarbij gekaapt wordt door de vluchtelingenagenda en mogelijk eigenbelang stemt bijzonder triest’, laat de organisatie weten.

De koepel stelt bovendien dat van de 8 miljard slechts 2 miljard nieuwe middelen voorzien zijn. De rest lijkt een heroriëntering van bestaande ontwikkelingsmiddelen. ‘Deze som komt bovenop het ontwikkelingsgeld dat Europese landen nu al aan opvang van vluchtelingen in eigen land mogen besteden’, zegt 11.11.11-directeur Bogdan Vanden Berghe. ‘We zien hier – omwille van een Europees probleem – een zeer verontrustende shift van middelen.’

De koepelorganisatie verwacht ook juridische problemen. Zullen de landen een volwaardige bescherming kunnen geven aan vluchtelingen? Vraag is dus of Europa op deze manier niet medeplichtig wordt aan mensenrechtenschendingen.

‘Ook de upgrade van de blauwe kaart voor hoogopgeleide migranten zal ruim onvoldoende zijn’, zegt 11.11.11, dat voor veilige en legale migratiekanalen pleit.