'Regering-Michel ziet polarisatie als bewijs dat er hervormd wordt'
Foto: Belga
Twintig jaar geleden beleefde Frank Vandenbroucke als voorzitter van de SP.A het protest tegen het Globaal Plan van premier Jean-Luc Dehaene (CD&V). Een algemene staking legde een dag het land plat. Maar de regering slaagde er snel in de tegenstand te neutraliseren. ‘De regering-Michel ademt onvoldoende de wil uit om een consensus te bereiken’, zegt Frank Vandenbroucke.

‘Kennelijk ziet ze polarisatie als bewijs dat er hervormd wordt. Hoe meer conflicten, hoe luider klinkt: “Kijk eens hoe goed we bezig zijn.” Het wordt een vicieuze cirkel. Als steeds minder mensen in de elkaar bestrijdende kampen ervan overtuigd zijn dat de tegenstander een consensus wil, dan gaat de strijd alleen door.’

‘Los daarvan zijn wilde stakingen slecht voor het syndicalisme. Sterke vakbonden zijn noodzakelijk. Maar de huidige acties verzwakken hen. We hebben te maken met mensen die niet meer de discipline hebben om collectieve afspraken te respecteren. Al is ook dat niet zo uitzonderlijk. Ook in het verleden hebben we dit gehad.’

Komt dit door het gebrek aan draagvlak in Wallonië?

‘Dat was steeds mijn uitgangspunt. Een aantal politicologen vond deze regering een interessant experiment. Waarom kon België geen coalitie verdragen zonder een meerderheid in een van de regio’s? Toch is er sprake van een legitimiteitsprobleem. Dat betekent niet dat het niet mag. Maar het zwakke draagvlak in Wallonië, meer dan wij ons in Vlaanderen kunnen inbeelden, geeft voeding aan een opbod dat uiteindelijk veel schade berokkent.’

Charles Michel pakt toch de pensioenen aan?

‘Veel tijd ging verloren. Ook ik draag een zekere verantwoordelijkheid. De snelheid waarmee de maatregelen nu worden genomen, verrast mensen. Een generatie moet haar verwachtingen bij­stellen. Zelf heb ik geen probleem met het verhogen van de wette­lijke pensioenleeftijd naar 67 jaar of het afschaffen van de pensioen­bonificatie. Maar ik mis de globale strategie.’

‘Welke pensioenen bieden we  jongeren aan? Welke flexibiliteit pakken we mee? Hoe introduceren we een gezinsdimensie? De politiek geeft geen leiding, ze investeert niet in discussie. Ook het parlement speelt geel rol van betekenis. Misschien begrijpt de regering niet hoe ze duurzaam en grondig moet hervormen.’

‘De taxshift is in hetzelfde bedje ziek. Als de regering een dieper compromis had gemaakt, kon ze flink wat ambitieuzer uitpakken. Er waren te veel taboes. Dan oogst je een plat compromis.’

Het lijkt wel de nieuwe regeling voor het kindergeld?

(lacht zuinig) ‘Dit dossier zette zich al bij de verkiezingen vast in een goed klinkend maar simplistisch uitgangspunt. Natuurlijk is elk kind gelijk. Maar kindergeld dekt de kosten niet voor het eerste kind, en dus niet voor het tweede, het derde... Naarmate het tekort aandikte, kreeg het volgende kind daarom wat meer. Als dat uitgangspunt op de schop gaat, komen gezinnen met twee of meer kinderen en een laag inkomen in de problemen. Sociaal bewogen ministers hebben hun best gedaan om de gevolgen van die premisse af te dekken. Dit wordt geen sociaal bloedbad. Maar de hervorming kan verder springen.’