Cafeïne: reddende engel of stiekeme killer voor studenten?
Foto: rr

Er zijn maar weinigen die het kunnen: zonder ook maar één kop koffie of energiedrankje de blok door. Velen jagen de cafeïne met liters door hun keel. Maar helpt dat wel tijdens het studeren? En kan cafeïne een reddende engel zijn in de examens? Vijf vragen.

Welke positieve effecten heeft koffie en energiedrank op mijn blokkende lichaam?

‘De cafeïne in energiedranken en koffie kan zowel positieve als negatieve effecten hebben. Cafeïne heeft bij hoeveelheden vergelijkbaar met een à twee kopjes koffie een stimulerend effect op de concentratie en prestatie’, zegt Ann Meulemans, deskundige voedingsleer aan de KU Leuven.

‘Het geeft een gevoel van verhoogde energie en verdrijft een gevoel van vermoeidheid. Ook verbetert cafeïne een klein beetje het geheugen, alertheid en motivatie. Grotere hoeveelheden geven geen extra effect.’

Zijn er ook gevaren?

‘Op de langere termijn is er wel een kans op negatieve effecten. Er ontstaan mogelijk problemen wanneer ze gebruikt worden als slaapvervangers. Energiedrankjes zijn geen oplossing voor vermoeidheid. Studenten luisteren daarom beter naar hun lichaam.’

‘Wie regelmatig te veel cafeïne binnenkrijgt, kan last krijgen van rusteloosheid, angstgevoelens, prikkelbaarheid, hoofdpijn, beven, duizeligheid, suizende oren en hartkloppingen. Te veel cafeïne kan het ook moeilijk maken om in slaap te vallen’, waarschuwt VIGeZ, het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie.’

Cafeïne: reddende engel of stiekeme killer voor studenten?
Foto: EFSA

Wanneer krijg ik 'te veel' cafeïne binnen?

‘Wat te veel is, verschilt sterk per persoon. Niet iedereen is even gevoelig voor de werking van cafeïne’, benadrukt Meulemans. ‘Als je alleen naar energiedranken kijkt geldt dit advies: ongeveer 4 blikjes energiedrank per dag of minder voor gezonde studenten.’

Vier cafeïnerijke producten is ook het voedingsadvies van het Voedingscentrum. Dat advies houdt er rekening mee dat studenten gemiddeld ook 100 milligram cafeïne uit andere bronnen binnenkrijgen (zoals thee, frisdrank of chocolade). ‘Gezonde volwassenen kunnen ongeveer 400 milligram cafeïne per dag innemen zonder dat er negatieve effecten te verwachten zijn.’

OPGELET. Dit geldt niet voor blokkende studenten uit het secundair onderwijs (13 tot 18 jaar). Voor hen is het advies: maximaal één blikje energiedrank per dag.

Het advies is ook niet bedoeld voor mensen die gevoelig zijn voor cafeïne. Bijvoorbeeld personen die lijden aan angstgevoelens, kunnen beter voorzichtig zijn met cafeïnerijke producten.

Zit er meer cafeïne in een energiedrankje dan in een kopje koffie?

‘In de meeste blikjes energiedrank zit ongeveer 80 milligram cafeïne. Dat is evenveel als in een gemiddeld kopje filterkoffie en ongeveer vier keer zoveel als in 200 milliliter cola. In een energyshot - zit 50 tot 200 milligram cafeïne.’

‘Vanwege de hoeveelheid suiker en de calorieën geldt echter: hoe minder energiedrank je neemt, hoe beter. Je kunt in plaats van energiedrank beter water, thee en koffie zonder suiker drinken', zegt Meulemans.

Cafeïne: reddende engel of stiekeme killer voor studenten?
Foto: VIGeZ (2013)

’s Avonds nog een stevige dosis cafeïne: helpt dat?

‘Wees ’s avonds voorzichtig met koffie en energiedranken. Mensen die niet gewoon zijn om cafeïne te drinken, nemen dat beter niet meer in na 15 uur’, zegt professor Johan Verbraecken, slaapexpert van het UZ Antwerpen.

‘Cafeïne blijft ook werken als je slaapt. Hierdoor slaap je waakzaam en oppervlakkig. Je kan ook last hebben van subtiele ontwakingen, die zorgen dat de kwaliteit van je slaap daalt.’