Interview Bernard Delvaux, ceo van Sonaca

‘Het is tijd om op een andere manier aan politiek te doen’

Met één welgemikte open brief heeft Bernard Delvaux, ceo van Sonaca, de politiek wakkergeschud. En meteen zichzelf ook in Vlaanderen op de kaart gezet. ‘Het klinkt heel cynisch, maar door de aanslagen van 22 maart is iedereen zich bewust van de urgentie om de zaken aan te pakken. Het is echt het moment om grote projecten te lanceren.’

‘Het is niet voldoende om een harde analyse te maken van België als failed state. De politiek heeft nood aan constructieve voorstellen. Dat hebben we met onze open brief proberen te doen. Ik heb tegen Johnny Thijs gezegd: we mogen geen ruimte laten aan de populisten en aan de extremisten van links en rechts.’

Bernard Delvaux verdedigt met vuur zijn oproep tot actie aan premier Charles Michel (DS 18 mei). In Vlaanderen is Delvaux (nog) geen Bekende Manager, in tegenstelling tot medeauteur Johnny Thijs, de voormalige ceo van Bpost. Maar in Wallonië ligt dat anders. Daar maakte hij naam door de zwaar verlieslatende luchtvaartgroep Sonaca weer winst te leren maken.

Opvallend: Delvaux saneerde het bedrijf met instemming van de vakbonden en de Waalse regering – mét de Parti Socialiste. Eerder moderniseerde hij als lid van het directieteam ook al Belgacom en Bpost. Geen wonder dat zijn naam circuleert als opvolger van Jo Cornu als topman bij de NMBS.

Vanwaar de drang om die open brief aan de premier te schrijven?

‘Er heerst veel wrevel over symbooldossiers zoals de stakingsacties op de luchthaven of de onrust in de gevangenissen. Maar mijn bezorgdheid bestaat al veel langer en gaat dieper. Welke toekomst is er nog voor de industrie in België? Dat is een fundamentele uitdaging, want onze economie kan niet alleen uit dienstensectoren bestaan. De industrie levert 70 procent van alle inkomsten uit export en is goed voor duizenden jobs voor al wie niet de kennis en de scholing heeft om mee te draaien in hippe hightechjobs.’

‘De teloorgang van de industriële activiteit en jobs moet stoppen. Daarom is een versterking van de competitiviteit van de bedrijven een van de vijf toekomstwerven die we voorstellen.’

Wat heeft de industrie dan nodig?

‘In de eerste plaats moeten we iets doen aan de arbeidskosten. Die zijn nog altijd veel te hoog.’

Ook na de taxshift?

‘Jazeker. Er moet nog een vijfde van de kosten af. De taxshift gaat wel in de goede richting, maar lang niet ver genoeg. Bij Sonaca scheelt de taxshift 1 procent op onze globale loonkosten. Dat kan 2 procent worden tegen 2019. (Handen in de lucht) Bon, dank u wel regering, maar daar gaan we de Belgische industrie niet opnieuw mee op de kaart zetten.’

Beterschap voor de economie is toch niet alleen een zaak van arbeidskosten?

‘Neen, het energiebeleid is ook van groot belang. Daarom is het ook een van onze vijf toekomstwerven. Kijk, in Vlaanderen kost elektriciteit 15 procent meer dan in de buurlanden. En in Wallonië is het nog erger, daar is stroom nog een kwart duurder dan in Vlaanderen. Met dank aan de groenestroomcertificaten.’

Als hernieuwbare energie de stroomfactuur opdrijft, waar zit dan de toekomst?

‘De technologie gaat almaar vooruit. Zelfs bij Electrabel praten ze nu over lokale productie en stockage van energie, met gebruik van batterijen. Maar zo’n systeem uitbouwen vergt een langetermijnplan en -aanpak, en daar is de politiek blijkbaar niet toe in staat. We zijn het slachtoffer van een voortdurende stop and go in het energiebeleid.’

Hoe moeten de politici de toekomstwerven aanpakken?

‘Om grote hervormingen te doen slagen heb je leiderschap nodig, moet je iedereen bewustmaken van de urgentie om in actie te komen en moeten er mobiliserende projecten op tafel liggen. Mèt een perspectief voor alle betrokkenen. Als de burgers geen voordeel zien in de verandering die je als regering wil doorvoeren, wordt het moeilijk. Dan blokkeert het proces.’

Angst voor verandering is er toch altijd?

‘Daarom moet je een perspectief kunnen voorleggen. Bij achtereenvolgens Belgacom, Bpost en Sonaca hebben we als managementteam omstandig aan iedereen getoond waar de vernieuwing het bedrijf zou brengen en wat zijn of haar rol daarin was. En die beloftes ook waargemaakt. Woorden zonder daden betekenen niets.’

Is er voldoende leiderschap in de politiek?

‘Neen. De complexiteit van de procedures en besluitvorming maakt het mogelijk dat werkelijk iedereen een dossier kan blokkeren, terwijl niemand de anderen in beweging kan krijgen. Ik weet dat we die manier van werken niet zomaar kunnen veranderen. Politici gaan niet als kamikazes alles wat ze in de voorbije twintig jaar hebben uitgebouwd in vraag stellen. Maar misschien is een rationelere aanpak van de beleidsdossiers toch niet zo’n gek of naïef idee? Als iedereen vaststelt dat er in dit land veel zaken mislopen, is het dan niet tijd om het op een andere manier te proberen?’

Is er een voldoende besef van urgentie om de zaken aan te pakken?

‘Door de dramatische aanslagen op 22 maart wel, ja. Het klinkt heel cynisch, maar daarvan moeten we gebruikmaken. Het is echt het moment om grote projecten te lanceren. Niet in het wilde weg, het moet professioneel gebeuren, met de hulp van experts.’

Wie zijn dat dan, die experts?

‘Kijk naar de pensioencommissie onder leiding van Frank Vandenbroucke. Die commissie heeft een inhoudelijk bijzonder sterk rapport gemaakt, rekening houdend met alle elementen, zowel budgettair als sociaal. Die experts hebben een oude stelling bewezen: meten is weten.’

‘Helaas is het met de uitvoering van hun rapport misgelopen. De regering heeft er maar enkele aanbevelingen uit overgenomen – zoals de verlenging van de pensioenleeftijd naar 67 jaar. Maar dat is niet het enige en zelfs niet het belangrijkste dat er moet gebeuren. Al de andere voorstellen zijn weggestopt. Dat was pure cherry picking, na een nachtje armworstelen tussen de ministers op kasteel Hertoginnedal. Sorry, zo werkt het niet.’

Het is volgens u aan premier Charles Michel om de werven in gang te zetten. Maar wat als ministers, partijen of regionale regeringen niet mee willen?

‘In een bedrijf moeten de verschillende directeurs en afdelingen ook samenwerken. Anders halen ze hun targets – en hun bonus – niet. Dus moeten ze wel samenwerken.’

‘De eerste minister moet een coalitie maken en een lijvig regeerakkoord schrijven vol compromissen. Om er dan gedurende vijf jaar geen centimeter van te mogen afwijken? Dat is toch heel bizar. Stel u voor dat een ceo in zijn bedrijf vijf jaar lang halsstarrig aan zijn allereerste beleidsidee vasthoudt en niets van zijn strategie wil wijzigen, ook al verandert intussen heel de buitenwereld – markt, klanten en concurrentie. Die ceo zou niet veel succes boeken.’

U wordt genoemd als de nieuwe spoorbaas, in opvolging van Jo Cornu? Wat is er waar van dat verhaal?

(Afgemeten) ‘Geen commentaar.’

Is de timing van de vraag delicaat? Of is het verhaal gewoon niet aan de orde?

‘Geen commentaar.’

U heeft ervaring bij overheidsbedrijven. U moet toch een idee hebben wat er bij de NMBS moet veranderen?

‘Geen commentaar.’

Zijn de spoorbonden het grote probleem?

‘Ik heb geleerd dat je als management de vakbonden wel degelijk kan overtuigen van de noodzaak en de haalbaarheid van hervormingen. Bij Belgacom en Bpost is de bedrijfswerking gemoderniseerd, de dienstverlening verbeterd en zijn er duizenden personeelsleden vertrokken, allemaal zonder grote stakingen. Omdat we het personeel direct betrokken hebben bij planning en uitvoering.

Minder personeel is toch geen doel op zich?

‘Neen, natuurlijk niet. Het belangrijkste doel is om de organisatie te verbeteren en de klanten beter te bedienen. En, toegegeven, om de personeelskosten in toom te houden. Maar het businessplan staat voorop. Als we bij Bpost niet op de levering van pakjes hadden ingezet, op de e-commerce, en alleen maar brieven en kranten waren blijven ronddragen, waar stond dat bedrijf dan nu?’

‘Sonaca verloor jaar na jaar geld, en we hebben dat onder meer rechtgetrokken door een deel van de productie te delocaliseren, naar Brazilië. Dat was geen prettig verhaal, maar nu maken we weer winst (33 miljoen euro in 2015, red) en de fabriek in Gosselies heeft weer toekomst.’

Wat bewijzen die voorbeelden?

‘Dat een bedrijf hervormen niet lukt wanneer personeel en vakbonden vaststellen dat het de managers alleen om de winst te doen is en er voor hen geen perspectief inzit. Alleen maar kosten besparen om te besparen werkt demotiverend. Grote veranderingen hebben nood aan vakbonden die willen meewerken en meedenken, maar ook directies die hen input laten geven. Ik ben gewonnen voor sterke maar verantwoordelijke vakbonden. En dat bereik je door te werken aan wederzijds vertrouwen. Nu regeert helaas te vaak het wantrouwen.’

‘De taxshift gaat wel in de goede richting, maar lang niet ver genoeg. Er moet nog een vijfde van de loonkosten af’

‘Als de burgers geen voordeel zien in de verandering die je als regering wil doorvoeren, wordt het moeilijk. Dan blokkeert het proces’

Sport
  1. Fognini verrassend voorbij Nishikori naar halve finales in Miami
  2. Oostende zet (klein) stapje naar finale Europe Cup
  3. Konta bereikt halve finales in Miami na zware driesetter tegen Halep
  4. Nieuw trio aan het hoofd van Argentijnse voetbalfederatie
  5. Grieks voetbal voert play-offs in vanaf seizoen 2017-18
  6. Organisatiecomité L.A. bundelt krachten met vooraanstaande Amerikaanse sporten
  7. Benneteau en Chardy vervangen geblesseerden in Frans Davis Cup-duel tegen Britten
  8. Lotto-Soudal mikt op Benoot: "Neen, Roelandts geen bank achteruit geschoven"
  9. Joran Vliegen bereikt kwartfinales dubbelspel in Challenger Saint-Brieuc
  10. KV Mechelen-doelman Moris opnieuw geveld door zware knieblessure
  11. Belgische meisjes kloppen Rusland en behouden kans op EK-kwalificatie
  12. Erik Lamela ondergaat heupoperatie en mist seizoenseinde bij Tottenham
  13. Turkse verliest gouden plak na “verdachte schommelingen” in bloedpaspoort
  14. Dorian Dessoleil tekent nieuw vijfjarig contract bij Charleroi
  15. Evi Van Acker behoudt 5e plaats in Spanje ondanks twee gele vlaggen
  16. Duitsland zonder Benedikt Höwedes in Rusland voor Confederations Cup
  17. Politie pakt Rus op die Belgische vlag stal
  18. Gilbert slaat zijn slag in de Moeren en diept voorsprong uit, Kristoff wint tweede etappe
  19. Video Kenny Belaey leeft zich uit met trailbike in UCI-hoofdkwartier
  20. Marc Grosjean blijft langer coach van Union