'Wie wil mee de gevangenis in? Inschrijven kan vanaf nu'
Anniek Gavriilakis, directeur van Bond zonder Naam. Foto: WAS

Een opmerkelijke oproep van de Bond Zonder Naam: wie wil mee de gevangenis in? Inschrijven kan vanaf nu. Omdat het belangrijk is een mening te vormen op basis van wat je zelf ziet en hoort, zegt directeur Anniek Gavriilakis.

Het verbaast de Bond Zonder Naam (BZN) dat veel burgers een mening hebben over de lamentabele situatie in de gevangenissen, maar dat weinigen echt wakker liggen van wat er achter de tralies gebeurt. ‘Er wordt veel gesproken over de gevangenen en mensen die in gevangenissen werken, maar weinig mét hen’, zegt directeur Anniek Gavriilakis. ‘Daardoor hebben veel mensen maar een vaag idee.’

‘Het is nochtans essentieel dat burgers weten wat er achter de gevangenismuren gebeurt. De meerderheid van de gevangenen komt immers op een dag vrij. Dan staan ze achter ons aan de kassa, komen ze naast ons wonen, worden onze collega. Hoe willen we dat ze vrij komen? Kwaad op onze samenleving? Geradicaliseerd? Worden ze omkaderd tegen herval? Krijgen ze een kans om hun leven opnieuw op te bouwen en te re-integreren?’

De BZN nodigt daarom ieder die dat wil uit om in te schrijven voor een bezoek aan een gevangenis in Vlaanderen of Brussel: ‘Ga mee achter de muren en vorm je mening op basis van wat je ziet, ervaart en hoort. Ga in dialoog met hen die dit op de eerste lijn meemaken. Laat ons zelf een collectief gevoel van weerbaarheid creëren. Do not ask what your country can do for you, but what you can do for your country!’

Is zo’n bezoek in de huidige omstandigheden niet quasi onmogelijk?

Gavriilakis: ‘Wij hebben als organisatie een lange traditie van steun aan gevangenen en ex-gevangenen. Wij hebben bv. ook 250 vrijwilligers die ‘Traliepost’ uitwisselen met gedetineerden. Wij doen dit los van de waan van de dag, over de stroom heen, als het ware. In Vlaanderen is de toestand van de gebouwen en de leefsituatie van de gedetineerden niet zo schrijnend als in de oude gevangenissen van Brussel en Wallonië. Bovendien doen we dit elk jaar een keer of vier met telkens een 20-tal geïnteresseerden. Men is dat van ons gewend.’

Wat als de oproep massaal beantwoord wordt, en er veel meer kandidaten opduiken? ‘Dan zullen wij onze bezoeken regionaal nog beter moeten spreiden. Wie inschrijft zal in elk geval een mail van ons ontvangen waarin we bedanken voor zoveel betrokkenheid en burgerzin.’

Inzetten op betere gevangenissen is niet sexy en doet het niet goed als verkiezingsstunt, beseft Gavriilakis. ‘Maar het is noodzakelijk. Als we gevangenissen als een vergeetput beschouwen, maken we de bewoners ervan kwetsbaarder voor allerlei vormen van extremisme en fundamentalisme. Dat is geen prettige gedachte. Daartegen kunnen we als burgers iets doen!’