premier Charles Michel moet ons land weer op de rails zetten

Vijf werven voor ‘failed state’ België

De Belgische kwaal is bekend: iedereen is bevoegd, niemand verantwoordelijk. Maar in plaats van te zitten kniezen, willen Johnny Thijs, Bernard Delvaux en Baudouin Meunier de koe bij de hoorns vatten. De federale regering moet de kar trekken bij vijf projecten, bemand door specialisten, dwars door alle beleidsniveaus heen, om het land weer te doen vooruitgaan.

Wie? Thijs is ex-ceo van Bpost, Delvaux ceo van Sonaca en Meunier is managerconsultant.

Wat? Het land is verdeeld en de overlegorganen tussen de verschillende machtsniveaus werken niet naar behoren.

Het regent slecht nieuws. Dag na dag, steeds opnieuw. Het buitenland schildert België af als een failed state, waar alles vierkant draait. In eigen land ontgoochelt de democratie en moeten we vrezen dat vertrouwen en hoop plaatsruimen voor cynisme en ironie.

De lijst met pijnpunten is lang:de tunnels in Brussel brokkelen af, het autovrije centrum van onze hoofdstad botst op weerstand, het Gewestelijk Expressnet (GEN) loopt vertraging op en valt duurder uit, de heropstart van de luchthaven was een pathetische vertoning, de inlichtingendiensten zijn slecht gecoördineerd, ons energie- en mobiliteitsbeleid falen en de gevangenissen staan in rep en roer.

Versnipperd

De eerste oorzaak van het probleem is onze complexe en irrationele politieke structuur. De bevoegdheden zijn versnipperd door opeenvolgende staatshervormingen,waardoor vandaag iedereen bevoegd is, maar niemand nog verantwoordelijkheid draagt. Bovendien werken de overlegorganen tussen de verschillende machtsniveaus niet naar behoren. Kijk naar onze hoofdstad. De structuur van het Brussels Gewest, met ­negentien gemeenten en zes politiezones, maakt goed beheer bijna onmogelijk. Twee bevoegdheidsniveaus blijven bekvechten over de voetgangerszone en de tunnels, hoewel ze verondersteld worden samen te werken. Het gekibbel brengt het land in diskrediet, terwijl de burgers verwachten van de overheid dat de infrastructuur vlot functioneert, ten bate van allen – ook van de handelaars.

Zelfs de instellingen die tijdens de aanslagen in Brussel het doeltreffendst reageerden, de hulpdiensten en de ziekenhuizen, worden bedreigd door versnippering. De jongste staatshervorming verdeelde de bevoegdheden voor ziekenhuisbeleid over vijf ministeries en administraties, waar ze tot dan onder de verantwoordelijkheid van één minister vielen. Een van de pijlers van de financiering van de sector, de ‘dagprijs’ voor 2015 – die een paar maanden voor het begin van het kalenderjaar duidelijk moet zijn, werd daardoor slechts begin 2016, met terugwerkende kracht, bekendgemaakt. Hoe kun je onder dergelijke voorwaarden een instelling correct beheren?

Succesverhalen

De tweede oorzaak is de schijnbare moeilijkheid om in de openbare sector een grootschalig project op te starten en succesvol af te werken. Bent u nog niet overtuigd door de aangehaalde voorbeelden? Wat dacht u dan van de lamentabele kwaliteit van onze spoorwegen, of van het basisonderwijs in de Federatie Wallonië-Brussel? Om nog maar te zwijgen over de strijd tegen het terrorisme en de radicalisering, waarbij meer aandacht gaat naar de analyse van het verleden dan naar de concrete aanpak van de uitdagingen van morgen.

Er zijn echter ook veel succesverhalen in België. Onze universiteiten, het basis­onderwijs in het noorden van het land en onze gezondheidszorg kunnen zich perfect internationaal meten. En de autonome overheidsbedrijven Proximus en Bpost zijn voorbeelden van succesvolle transformaties. Om zulke projecten tot een goed einde te brengen, moet worden voldaan aan enkele absolute voorwaarden: een krachtig en goed bestuur, een mate van hoogdringendheid, een inspirerende visie op de toekomst en een motiverende en geruststellende dialoog met alle stakeholders. Waarom zou zo’n aanpak niet werken voor het bestuur van ons land?

Ambitie

Kritiek spuien zonder concrete voorstellen op tafel te leggen, is natuurlijk gemakkelijk. Daarom ons voorstel: start projecten op in de belangrijkste sectoren die alle beleids­niveaus overstijgen en gestuurd worden door specialisten van de verschillende domeinen. Geef ze ambitieuze doelstellingen, die oog hebben voor de impact op zowel burgers als bedrijven. Alle belanghebbenden worden betrokken in een gefaseerd ­actieplan waarbij de verantwoordelijk­heden duidelijk zijn afgelijnd.

Er wachten vijf belangrijke uitdagingen.

1. Veiligheid en terrorisme. Betrek alle uiteenlopende bevoegdheden bij de problematiek van terrorisme en radicalisme: politie- en inlichtingendiensten, defensie en gevangenisbeheer, maar ook integratiebeleid, onderwijs en welzijnszorg. Een korte- en een langetermijnvisie is een vereiste, waarbij plaats is voor een preventief en een repressief luik, zonder een amalgaam te maken, maar ook zonder wereldvreemdheid.

2. Mobiliteit en milieu-impact. Onderwerpen die hier aan bod komen, zijn onder andere de afwerking van het GEN, de modernisering van de NMBS, de verbetering van ons wegennetwerk, de (fiscale) behandeling van bedrijfswagens, een eventuele kilometerheffing en de uitbouw van verkeersvrije zones.

3. Energiebeleid. Het aanslepende debat over de veiligheid van onze kerncentrales verhindert de uitwerking van een concreet actieplan – met deadline en budget – voor hernieuwbare energie. Fiscale maatregelen moeten dit plan ondersteunen.

4. Vergrijzing en pensioenen. Daarbij moet aandacht gaan naar de macro-economische en sociale gevolgen van de vergrijzing voor het pensioenstelsel. Maar ook naar zorgverlening en zorgcentra en naar de aanpassing van de werktijd op het einde van de loopbaan.

5. Competitiviteit van bedrijven. Het is de bedoeling dat België economische activiteiten die waarde en banen creëren voor het land weet te behouden en te ontwikkelen. Daarbij vragen de arbeidskosten speciale aandacht, al mogen we ook andere factoren niet uit het oog verliezen.

Belgique à papa

Al die projecten lopen dwars door de beleidsniveaus. Een actieve en constructieve dialoog is dan ook onontbeerlijk, waarbij elke democratische partij en de sociale partners hun rechtmatige plaats hebben. Het initiatief tot deze dialoog komt de federale regering toe, en dus de eerste minister, Charles Michel (MR). Zoals het land nu getekend is, valt zijn legitimiteit niet in twijfel te trekken. En de bevolking verwacht zo’n initiatief.

Uiteraard zullen zich problemen stellen rond beleidsniveaus en verantwoordelijkheden. Het vereenvoudigen en samenbrengen van bevoegdheden waar ze op de meest doeltreffende manier kunnen worden uitgevoerd, is de logica zelve. Dit kan in eerste instantie in samenspraak, als onderdeel van het betrokken project, om dan later in formele teksten gegoten te worden.

Dat betekent geenszins dat we terugkeren naar het ‘Belgique à papa’. Maar willen we voorkomen dat onze democratie op de helling komt te staan, dan moeten we tonen dat de staat nog werkt en dat het land vooruitgang maakt. Voor het welzijn van allen, met moed, vastberadenheid en eerbied voor alle betrokken partijen.

Willen we voorkomen dat onze democratie op de helling komt te staan, dan moeten we tonen dat de staat nog werkt en dat het land vooruitgang maakt

Sport
  1. Raikkonen verovert polepositie in Monaco, Vandoorne crasht
  2. Kiki Bertens verlengt titel op Duitse gravel
  3. Emma Plasschaert eindigt na medaillerace als vijfde op Delta Lloyd Regatta
  4. Fans verkiezen Harry Kane (Tottenham) tot Speler van het Jaar, Hazard eindigt als derde
  5. Zesjarig kind komt om bij ongeval tijdens rally van Turijn
  6. Video Nafi Thiam breekt meetingrecord Tia Hellebaut in hoogspringen
  7. Flipkens grijpt net naast eindzege in dubbeltoernooi Nürnberg
  8. Eddy Merckx plaatst zich voor halve finales WB driebanden in Vietnam
  9. Contractverlenging voor Dumoulin ligt klaar
  10. Ferrari bovenaan tijdens laatste oefensessie in Monaco, Vandoorne tiende
  11. Hermien Peters wordt zevende in A-finale K1 500 meter
  12. Belgen oppermachtig in landenprijs in Lissabon
  13. Gonzalez Escallon klimt naar 32ste plaats in Volvik Championship
  14. Zelfs een losse schoen houdt Keniaanse niet tegen: een na snelste 3.000m steeple ooit
  15. Niels Van Zandweghe mag gooi doen naar medailles op EK roeien
  16. Pech voor Jenson Button: gridpenalty van 15 plaatsen
  17. Oud-wereldrecordhouder hordelopen Dayron Robles staat na twee jaar terug op piste
  18. Nederlanders succesvol in Giro, maar toch krijgt Mollema een klacht van een ‘fan’
  19. Nummer tien in Giro geeft op met maagproblemen
  20. Emma Plasschaert als vierde naar medal race in Delta Lloyd Regatta Medemblik