Gatz wil FM-radio afschaffen
Minister van Media Sven Gatz heeft vandaag zijn toekomstplan voor de Vlaamse radio’s bekendgemaakt. Hij zet volledig in op de omschakeling naar digitale radio, binnen de vijf jaar. De grote zenders zullen daarna van de klassieke FM-band verdwijnen.

De FM-band zit vol. De digitalisering van het medialandschap is niet meer tegen te houden. Ziedaar voor Sven Gatz twee afdoende argumenten om het Vlaamse radiolandschap radicaal te laten omschakelen. Hij zet in op digitale radio, niet via de kabel of via het internet, wel via digitale zendfrequenties. DAB, dus. Of liever: DAB +, een sterk verbeterde versie van die digitale zendtechnologie. De reden: het is de meest democratische optie. Alleen via DAB+ kun je gratis naar digitale radio luisteren. Voor kabel en internet heb je altijd abonnementskosten, voor DAB+ heb je alleen de eenmalige (lage) kost van het toestel. Haast alle automerken kunnen nu ook al DAB+-autoradio’s monteren, maar doen dat nog niet in landen waar er geen vraag naar is.

DAB+ biedt de mogelijkheid om meer radiozenders met landelijke dekking te laten uitzenden dan de FM-band. Op FM zijn er nu drie landelijke radio-omroepen actief (de vijf VRT-zenders, Medialaan met Q-Music en Joe FM, en Corelio/Concentra met Nostalgie). Op DAB+ is er ruimte zat, dus ook voor een vierde radio-omroep met landelijke dekking (SBS, het bedrijf achter tv-zenders Vier en Vijf, zou daar kandidaat voor zijn). In afwachting wil Gatz nog altijd proberen een gaatje te vinden op de FM-band, maar de technische haalbaarheid daarvan blijft erg twijfelachtig.

Gatz zou zo’n extra landelijke zender in ieder geval verwelkomen, omdat hij meer diversiteit in het radiolandschap wil. Het bijna-duopolie van de VRT en Medialaan is hem een doorn in het oog. Om die reden pakt hij uit met nog een nieuwigheid: frequenties voor commerciële ‘netwerkradio’s’, die ergens tussen de ‘landelijke’ en de ‘lokale’ in zitten. Ze zullen niet over heel Vlaanderen kunnen uitzenden, maar wel ‘diverse stedelijke regio’s afdekken’. De bedoeling is dat wie op die frequenties radio maakt, zich onderscheidt met zijn aanbod. Geen eenheidsworst, dus, maar ook ruimte voor nichezenders. Een commercieel jazz-station? Misschien, zegt de minister, maar ik denk ook aan een zender die zich op het Vlaamse levenslied toelegt.

Gatz wil tegelijk de ketenradio’s, zoals Topradio, Family Radio en ClubFM aanpakken. Die kopen nu lokale frequenties op om er dezelfde programma’s op uit te zenden, waardoor ze bijna ‘landelijke’ radio’s worden. Die anomalie wil Gatz eruit, omdat ze de voeling met het lokele publiek verliezen en het aanbod erdoor verschraalt. De verwachting is dat sommige van die ketenradio’s een plek kunnen krijgen op de frequenties van de nieuwe ‘netwerkradio’s’. Dat zullen ze in elk geval proberen. De lokale radio's zelf blijven wel op FM, voorlopig wordt hen niet gevraagd om te schakelen naar DAB+. Hoe dat op termijn moet verlopen, is nog niet uitgeklaard.

De huidige vergunningen voor de radiofrequenties lopen volgend jaar af. De landelijke radio’s krijgen een nieuwe FM-vergunning, op voorwaarde dat ze zich engageren om mee te investeren in de omschakeling naar DAB+. Voor de nieuwe ‘netwerkradio’s en de lokale radio’s schrijft de minister een ‘beauty contest’ uit, die eind 2017 zijn beslag moet kennen. Ook zij moeten meegaan in het denkspoor DAB+. Tegen 2022 zou de volledige omschakeling naar DAB+ dan een feit moeten zijn. Op de lange termijn verdwijnen de nationale zenders van de FM-band, uiterlijk twee jaar nadat de helft van de luisterduur is overgeschakeld naar DAB+. Momenteel heeft DAB een luisterbereik van nog geen vier procent.